Кіріспе

Құранның 77-ші тарауы – Ал Мурсалат (المرسلات, "Елшілер", "Жіберілген желдер"). Бұл тарау 50 аяттан тұрады және Құранның 77-ші тарауы (сүре) болып табылады. Тарау атын бірінші аяттағы «Ал Мурсалат» сөзінен алған. Оның мазмұны Меккедегі ең ерте кезеңде түсірілгенін көрсетеді. Егер осы сүрені алдыңғы «Ал-Қияма» және «Ад-Дәһр» сүрәлерімен, сондай-ақ кейінгі «Ан-Наба» және «Ан-Назият» сүрәлерімен бірге қарастырсақ, бұл сүрәлердің барлығы бір дәуірде түсірілгені және олардың барлығы бірдей тақырыпты қамтығаны анық көрінеді. Бұл тақырып Мекке халқына түрлі тәсілдермен жеткізілген.

Тақырыбы мен тақырыбы

Бұл сүренің тақырыбы – қайта тірілу мен ақырет күнін растау және адамдарды осы шындықтарды жоққа шығару мен қабылдаудың салдарынан сақтандыру. Алғашқы жеті аятта желдер жүйесі Құран мен Мұхаммед пайғамбардың алдын ала айтқан қайта тірілудің дәлелі ретінде келтірілген. Онда айтылғандай, жер бетінде осы ғажайып жүйені орнатқан Құдіретті Алла Тағаланың күші, қайта тірілуді жүзеге асыруға шамасы жетпейтін болса, мүмкін емес. Ал осы жүйенің негізінде жатқан айқын даналық, ақырет күнінің болуын толыққанды дәлелдейді, себебі Барлық Дана Жаратушының әрекеті бекер және мақсатсыз болмайды. Егер ақырет болмаса, онда адамның өмірінің бәрі бекер және абсурд болар еді. Меккеліктер қайта-қайта: «Бізге сендіру үшін уәде еткен қайта тірілуді көрсет!» дейтін. 8-15 аяттарда олардың талабына жауап беріліп: «Қайта тірілу – ойын-құлық емес, әзілкеш сұрағанда бірден орындалатын нәрсе де емес. Бұл – барлық адамзат пен оның әрбір жеке тұлғасының есебін төлеу күні – Қиямет күні. Алла оның уақытын белгілеген, ол өз уақытында болады. Ал ол келгенде, қорқыныш пен үрейімен бүгін әзілдеп талап етіп отырғандарды шатастырады. Содан кейін олардың істері осы шындықты жоққа шығарған елшілердің куәлігімен шешіледі. Олар өздерінің тағдырларына өздері жауапты екенін түсінеді».

16-28 аяттарда қайта тірілу мен ақырет күнінің болуы мен қажеттілігі туралы дәлелдер келтірілген. Онда адамның өзінің тарихы, дүниеге келуі және өмір сүріп жатқан жердің құрылымы, қайта тірілудің болуы және ақырет күнінің орнауы мүмкін екендігіне куәлік етеді, сондай-ақ Алла Тағаланың даналығын талап етеді. Тарихтан білгеніміздей, ақыретті жоққа шығарған халықтар бұзылып, жойылып кеткен. Яғни, егер бір ұлт оны өтірік деп таныса, оның мінез-құлқы мен ұстанымымен келіспейтін болса, соқыр адамның қарсы келе жатқан пойызға қадам басқандай жазаға ұшырайды. Бұл сондай-ақ ғалам патшалығында тек физикалық заңдар ғана емес, сонымен қатар моральдық заң да әрекет етеді, оның негізінде осы дүниеде жазалау процесі жүріп жатыр дегенді білдіреді. Бірақ осы дүниелік өмірде жаза толыққанды және кемелді түрде болмағандықтан, ғаламның моральдық заңы міндетті түрде оның толыққанды іске асу уақыты келеді деп талап етеді және осы жерде сыйлана алмайтын немесе тиісті жазадан қашып құтылған барлық жақсылықтар мен жамандықтар толыққанды сыйланып, жазаланады. Сондықтан өлімнен кейін өмір болуы қажет. Егер адам өзінің дүниеге қалай келгенін ойласа, оның ақылы, егер ол дұрыс болса, бір тамшы ұрықтан жаратылып, кемелді адамға айналған Құдайдың сол адамды қайтадан жаратуы мүмкін емес деп айта алмайды. Өлгеннен кейін адамның дене мүшелері жоғалмайды, олар өмір бойы өмір сүрген жер бетінде жаңарып өмір сүруін жалғастырады. Ол осы жердің байлығынан жаратылып, қоректенеді, содан кейін осы жердің байлығына қайтадан сіңіріледі. Адамды алғаш рет жердің байлығынан шығарған Құдай, оны қайтадан сол байлықтан шығара алады. Егер адам Алланың күшіне ой жүгіртсе, Оның мұны жасай алатынын жоққа шығара алмайды. Ал Алланың даналығына ой жүгіртсе, Оның даналығының талабы, адамға берген мүмкіндіктерін дұрыс және бұрыс пайдаланғаны үшін есеп беруі екенін де жоққа шығара алмайды. Оны есеп берусіз жіберу даналыққа қарсы болар еді. 28-40 аяттарда ақыретті жоққа шығаратындардың тағдыры, ал 41-45 аяттарда ақыретке иман келтіріп, оны жақсартуға тырысқан, күпірлік пен жаман ойлардан, адамның осы дүниелік өмірінде пайдалы, бірақ ақыретте зиянды болып табылатын мінез-құлықтан, іс-әрекеттерден сақтанғандардың тағдыры суреттелген.

Хадис

Хадис (حديث) – сөзбе-сөз "сөз"; Мұхаммедтің иснад арқылы расталған жазба сөзі, дәстүрі немесе дұрыс амалдары; сирамен бірге олар сүннетті құрайды және шариғатты ашады, ал тафсир – Құранды түсіндіруге арналған араб сөзі. Құранның ең алғашқы және маңызды түсіндірмесі Мұхаммедтің хадистерінде табылады, сондықтан оны зерттегенде нақты бір сүреге қатысты хадистерді қарастыру маңызды. Абдулла ибн Масуд – Мұхаммедтің сахабасы немесе серігі, сондай-ақ исламды ерте қабылдағандардың бірі. Ол осы сүренің Мұхаммедпен бірге Сауд Арабиясының Минадағы үңгірде болғанда түсірілгенін, сондай-ақ оларға жылан секіріп түскенін, бірақ екеуі де аман қалғанын жеткізді. Ибн Аббас бұл сүренің оның анасы Умм әл-Фадль Мұхаммедтен естіген соңғы сөзі екенін айтқан. Ол оны Мағриб намазында оқыған. Әл-Бухари мен Сахих Муслим осы хабарды екі Сахих кітабында Малик арқылы жазған. Сахабалар Мұхаммедтің бір ракъатта «Ан-Наба» (78) және «әл-Мурсалат» (77) сүрәлерін, ал бір ракъатта «Ад-Дұхан» (44) және «Әт-Тақвир» (81) сүрәлерін оқығанын хабарлаған.