Кіріспе

Винсент ван Гогтың суреті

"Түндегі кафе террасасы" – голланд суретшісі Винсент ван Гогтың 1888 жылғы майлы суреті. Ол сондай-ақ "Форум алаңындағы кафе террасасы" деп те белгілі, ал 1891 жылы алғаш рет көрмеге қойылғанда "Кешке кафе" (Café, le soir) деп аталды. Ван Гог 1888 жылдың қыркүйек айының ортасында Францияның Арль қаласында "Түндегі кафе террасасын" салған. Сурет автордың қолымен қол қойылмаған, бірақ суретші оны үш хатында сипаттап, айтқан. Көрмеге келгендер суретші өзінің мольбертін орнатқан Форум алаңының солтүстік-шығыс бұрышында тұра алады. 1990 және 1991 жылдары осы орын Ван Гогтың суретіне сәйкес қайта жаңартылды. Суретші танымал кофехананың жасанды жарықпен жарықтандырылған террасасына оңтүстікке қарай қарады, сондай-ақ rue du Palais көшесінің қараңғылығына да көңіл бөлді, ол ғимарат құрылысына (сол жақта, суретте көрсетілмеген) және осы құрылымнан тыс, қазір Musée Lapidaire мұражайы болып табылатын бұрынғы шіркеудің мұнарасына дейін созылды. Оң жақта Ван Гог жарықтандырылған дүкенді және алаңды қоршаған ағаштардың бірнеше бұтақтарын бейнелеген, бірақ осы кішкентай дүкеннің жанындағы римдік ескерткіштердің қалдықтарын көрсетпеді. Қазіргі уақытта сурет Нидерландының Оттерло қаласындағы Кроллер-Мюллер мұражайында сақталуда.

Түнгі әсерлер

Алғаш рет 1891 жылы көрмеге қойылғанда картина «Кафе, кеш» (Café, le soir) деп аталды. Бұл оның жұлдызды фонды қолданған тұңғыш суреті болды; ол Ронадағы жұлдызды түнде (осы айда салынған) және бір жыл өткен соң әйгілі Жұлдызды түнде жұлдызды аспанды бейнеледі. Ван Гог Евгений Бохтың портретіне де жұлдызды фон қосты. Ван Гог 1888 жылдың 2 қазанында Евгений Бохқа жазған хатында «Кафе террасасы» картинасын атап өтті, онда ол «Біз жиі баратын, түнде салған кафеге көрініс» деп жазды (Ван Гогтың баса назары). Ронадағы жұлдызды түндегі қате орналасқан Үлкен Аюға қарағанда, Ван Гог осы жұмыста аспанның нақты бейнесін көрсетуге тырысты, ал Суқұйғыш шоқжұлдызының орны Альберт Боймеге картинаны 1888 жылдың қыркүйек айының басында, шамамен сағат 23:00-де салынғанын анықтауға мүмкіндік берді.

Танымал мәдениетте

Сурет және кафе екеуі де Кирк Дуглас басты рөлде ойнаған 1956 жылғы "Өмірге құмарлық" фильмінде, сондай-ақ кейіннен "Винсент және доктор" (2010) британдық ғылыми-фантастикалық телесериалының бесінші маусымының оныншы эпизодында және толыққанды суреттелген "Винсенттің сүйіспеншілігі" (2017) фильмінде көрсетілді. Кафе сонымен қатар "Ронин" (1998) фильмінде де пайда болды. 1980 жылы BBC-нің "100 ұлы сурет" телесериалында осы сурет таныстырылды.

Түсі

Бұл қара түс қолданылмаған түнгі сурет, тек әдемі көк, күлгін және жасыл түстерден ғибарат. Осы ортада жарықтандырылған аймақтың өзі күкірттей ақшыл сары және лимон жасылы түске боялған.