Ең ірі мұздық – B 15 тарихы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Аумағы бойынша ең үлкен мұздық B 15 мұздығы аудандық өлшемдер бойынша ең үлкен мұздық болып тіркелді. Оның ауданы шамамен Ямайка аралының ауданымен тең болды. 2000 жылдың наурыз айында Антарктиданың Росс мұздық тірегінен айрылған B 15 мұздығы кішірек мұздықтарға бөлінді, олардың ең үлкені B 15 A деп аталды. 2003 жылы B 15A Росс аралынан Росс теңізіне қарай солтүстікке қарай итермеленіп, 2005 жылдың қазан айында бірнеше кішірек мұздықтарға ыдырады. 2018 жылы бастапқы мұздықтың үлкен бөлігі солтүстікке қарай жылжи бастады, ол Фолкленд аралдары мен Оңтүстік Георгия аралы арасында орналасқан. 2023 жылдың тамызына қарай АҚШ Ұлттық мұз орталығы (USNIC) B 15 мұздығының әлі де қадағалауға жарамды бір бөлігін тізімдеді. Бұл мұздық, B 15AB, өлшемдері ; қазіргі уақытта Антарктида жағалауының батыс секторындағы Америя аймағында мұзға тіреліп тұр.

Тарих

2000 жылдың наурыз айының соңғы апталарында Антарктиданың Рузвельт аралы маңындағы Росс мұздық шельфінен B 15 айсберг бөлініп шықты. Бөліну мұздық шельфтегі бұрыннан бар жарықтар арқылы жүзеге асты. 2003 жылдың қарашасында B 15J-ден бөлінгеннен кейін, B 15A Росс теңізінің ашық суларында Росс аралынан алыстап кетті. 2003 жылдың желтоқсан айында шамамен 300 км² ауданы бар, пышақ пішіндес кішкентай айсберг B 15K, B 15A-ның негізгі бөлігінен бөлініп, солтүстікке қарай қозғала бастады. 2005 жылдың қаңтарына қарай, басым ағымдар B 15A-ны Виктория жерінің жағалау таулары арқылы ағып жатқан құрлықтағы Дэвид мұздығының жалғасы – Дригальский мұз тіліне қарай итерді. Мұз тілінен бірнеше шақырым қашықтықта айсберг солтүстікке қарай жолын жалғастырмас бұрын, теңіз түбіндегі таяздыққа тіреліп қалды. 2005 жылдың 10 сәуірінде B 15A мұз тілімен соқтығысып, оның ұшын сындырды; айсберг соқтығысудан зардап шекпегендей көрінді және бірнеше кішірек бөліктерге бөлінді, олардың ең үлкені B 15A деп аталды (қазіргі өлшемі шамамен…). Үш қосымша бөлік B 15P, B 15M және B 15N деп аталды. Содан кейін B 15A одан да солтүстікке жылжып, одан да көп бөліктерге бөлінді. Бұл бөліктерді 2006 жылдың 3 қарашасында әуе күштерінің балықшылық патрулі байқады. 2006 жылдың 21 қарашасында Жаңа Зеландияның Тимару жағалауынан бірнеше үлкен бөліктер көрінді – ең үлкенінің өлшемі шамамен… метрге жетеді және теңіз бетінен… метр биіктікте көтерілді. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Ұлттық мұз орталығы (кемінде…) бақылай алатын төрт үлкен бөлік қалды. 2020 жылы ізін табуға жеткілікті екі бөлік қалды. B 15aa – B 15z-ның тікелей қалдығы – Атлант мұхитының оңтүстігінде, Оңтүстік Джорджия аралының шығысына қарай қозғалды. B 15ab Африканың оңтүстігіндегі Антарктида жағалауындағы теңіз мұздарында қалды. 2021 жылы B 15ab АҚШ Ұлттық мұз орталығының бақыланатын айсбергтер тізіміндегі соңғы фрагментке айналды, ол әлі де Антарктида жағалауында тіреліп тұр. Толқын Аляскадан Антарктидаға алты күн ішінде жетті. Ғалымдар бұл оқиғаны әртүрлі аймақтардағы ауа райының өзара байланысын және оның жаһандық жылынуға тигізетін әсерін зерттеу үшін пайдаланып отыр. Алайда, 2010 жылы жүргізілген толыққанды зерттеулер көрсеткендей, айсбергтің бөлінуіне негізгі себеп Виктория жеріндегі Адар мысының жанындағы жағалауға жақын теңіз түбінің геометриясымен байланысты қайталама тірелу болды.

In the last weeks of March 2000, Iceberg B 15 calved from the Ross Ice Shelf near Roosevelt Island, Antarctica. The calving occurred along pre existing cracks in the ice shelf. In November 2003, after the separation from B 15J, B 15A drifted away from Ross Island on the open waters of the Ross Sea. In December 2003, a small knife shaped iceberg, B 15K (about 300 km2), detached itself from the main body of B 15A and started drifting northward. By January 2005, prevailing currents caused B 15A to drift toward the Drygalski Ice Tongue, a extension of the land based David Glacier, which flows through the coastal mountains of Victoria Land. A few kilometres from the ice tongue, the iceberg became stranded on a shallow seamount before resuming its northward course. On 10 April 2005, B 15A collided with the ice tongue, breaking off the tip of the ice tongue; the iceberg seemed unaffected by the collision. and broke into several smaller pieces, the largest of which was still named B 15A (now measuring approximately ). Three additional pieces were named B 15P, B 15M, and B 15N. Iceberg B 15A then moved farther up north and broke up into more pieces. These were spotted by air force fisheries patrol on 3 November 2006. On 21 November 2006 several large pieces were seen just off the coast of Timaru, New Zealand—the largest measured about , rising from the surface of the ocean. As of 2018, four pieces remain that are large enough to be tracked by the National Ice Center (at least ). By 2020, only two pieces remained large enough to track. B 15aa – a direct remnant of B 15z – was drifting to the east of the island of South Georgia, in the south Atlantic Ocean. B 15ab remained among sea ice along the coast of Antarctica south of Africa. In 2021, B 15ab became the last fragment to remain on the US National Ice Center list of tracked icebergs, still grounded off the coast of Antarctica. The swell travelled from Alaska to Antarctica over six days. Scientists are studying this event as an example of how weather in one area can have effects in other parts of the world, and with concern over the effects on global warming. A more detailed study in 2010, however, shows that the iceberg breakup was principally caused by repeated grounding with near coastal bathymetry near Cape Adare, Victoria Land.