Мұзтану және полярлық зерттеулер
-
Антарктиданың географиясы және мұздықтары
Антарктида географиясы, мұзды құрлық, Оңтүстік полюс, мұзды шөл, ауданы 14.2 млн км². Оңтүстік мұхитымен шайылады. Географиялық ақпараттар.
-
Мұздықтар жасаған тік жартасты теңіз шығанағы
Фьорд – мұздықтар әрекетінен пайдалған, тік жартасты, тар теңіз шығанағы. Антарктида, Арктика және басқа да аймақтарда кездеседі. Географиялық құрылым.
-
Метан гидраты: құрамы, қалыптасуы және климатқа әсері
Метан гидраты: қатты кристалдық құрылымдағы метан мен су қосылысы. Теңіз түбінде кең таралған, энергия көзі ретінде маңызды. Жаңа ашылулар!
-
Антарктиданың ірі суасты көлі
Антарктиданың ірі суасты көлі – Восток көлі. Орталық Антарктида мұзының астында орналасқан, тереңдігі шамамен 900 метр. Географиялық ахуалы мен көлемі туралы ақпарат.
-
Мұз таулары: пайда болуы, түрлері және қауіптері
Айсберг – мұздықтан немесе мұз жарынан бөлінген, ашық суда еркін жүзетін 15 метрден асатын судың мұзды бөлігі. Теңіз кемелері үшін қауіпті.
-
Мұз және мұз құбылыстарын ғылыми зерттеу
Мұз және мұз құбылыстарын ғылыми зерттеу – гляциология. Бұл ғылым география, геология, климатология сияқты салаларды қамтиды. Астрогляциология да бар!
-
Антарктидадағы Росс аймағының мұз жалағы
Антарктидадағы Росс айс шелфі – Франция аумағындай алып мөлшердегі, қалыңдығы жүзден астам метр мұздың үлкен бөлігі. Жаңа Зеландияның талап етуімен.
-
Мұздықтардың теңізге қалықты платформасы
Мұз жақпарлары – мұздықтардың теңізге ағып, үлкен платформа құрайтын құрылымдары. Антарктида мен Арктикада кездеседі, қозғалысы гравитациямен байланысты.
-
Эльгыгытгын көлі: ежелгі климат туралы ақпарат сақтайтын кратер көлі
Эльгыгытгын көлі: Ресейдегі мұздықтармен жабылмаған кратер көлі. Преисториялық климат өзгерістері туралы мәліметтерді сақтайды. Зерттеушілерге қызығушылық тудырады.
-
Мұздықтар және климат өзгерістері
Мұздықтар: пайда болуы, қозғалысы, климат өзгерулеріне сезімталдығы. Әлемде 200 мыңға жуық мұздық бар. Климаттың көрсеткіші.
-
Мұздықтармен жылжытылған тас
Мұздықтармен жылжытылған тау жыныстары – мұздық ерратиктер. Олар жергілікті жерге тән емес, қашықтықтан келген. Геологтар оларды зерттейді, мұздықтардың қозғалысын анықтайды.
-
Қар және мұз туралы ақпарат орталығы
АҚШ ұлттық қар және мұз орталығы (NSIDC) полярлық зерттеулер үшін деректерді жинақтайды, сақтайды және таратады. Мұз, қар, мұздықтар туралы ақпарат алыңыз.
-
Аляска мұзылдағы: Менденхолл мұзылдағының қарқынды эриуі
Алясканың Менденхолл мұзылдағы: географиясы, тарихы, 1929 жылдан бергі 3 км-ге кері шегінуі. Мұздықтардың еруі мен болашағы туралы ақпарат.
-
Батыс Антарктида мұз қабатының сипаттамасы
Батыс Антарктида мұз қабаты: климат өзгеруінің әсері, мұз ағындары, жылу және жер қыртысының деформациясы туралы маңызды ақпарат.
-
Огайо штатының мұз және климатты зерттеу орталығы
Огайо мемлекеттік университетінің Byrd полярлық зерттеу орталығы – 1960 жылдан бері полярлық, альпілік және климаттық зерттеулер жүргізіп келеді. Климат, геология, инженерия.
-
Жаңа Зеландиядағы Тасман мұзылдағының құлдырауы
Жаңа Зеландиядағы Haupapa/Tasman мұзықтығы – ең үлкені, Солтүстік Альпіден төмен ағады. Ұзындығы шамамен, қалыңдығы мен ені зор. Aoraki/Mount Cook ұлттық паркінде орналасқан.
-
Антарктидадағы Қалпына Келтіру мұзылдағы және аймақтық мұздақтар
Антарктидадағы Recovery мұзылдағышы: 1957 жылы ашылған, көлікті құтқаруға көмектескен. Terrasar-X спутнигі арқылы 11 жылғы өзгерістер зерттелді.
-
Антарктидадағы мұз жарылыстары және Ларсен аймағының өзгеруі
Антарктидадағы Ларсен мұз жалағы: құлау себептері, А, В, С сегменттері туралы ақпарат. Климат өзгеруінің салдары, ғылыми зерттеулер.
-
Фриксell көлі: Антарктиданың мұзды суы және ғылыми зерттеулер ошағы
Антарктидадағы Фрайкселл көлі: мұзды көл, тереңдігі, алғалар, географиясы және қалыптасуы туралы ақпарат. Зерттеулер, судың құрамы.
-
Антарктида мұз қабаты және Оңтүстік мұхиты айналымы
Антарктида мұз қабаты: географиясы, құрамы (Шығыс, Батыс Антарктида, Антарктика түбегі). Мұздың қалыңдығы, мұзсыз аймақтар туралы ақпарат.
-
Гренландия мұзының тарихы мен қазіргі жағдайы
Гренландия мұзы: 18 млн жылдық тарих, климат өзгеруінің әсері, теңіз деңгейінің көтерілу қаупі. Ең ескі мұз 1 млн жылға жетеді.
-
Аляска Маласпина мұзылығы
Аляскадағы Маласпина мұзыаяғы – әлемдегі ең ірі жатқан мұзыаяқ. Географиясы, ауданы, лингіт және еуропалық аттары туралы ақпарат.
-
Ең ірі мұздық – B 15 тарихы
Бұл мақаладағы ең үлкен айсберг – B-15 туралы ақпарат бар. Антарктидадан бөлінген, Jamaica сияқты алып мөлшердегі айсбергтің тарихы.
-
Тейлор мұздығы: Антарктиданың географиясы мен ерекшеліктері
Тейлор мұзылдағы – Антарктидадағы мұздық, Виктория Жерінен ағады. 1901-04 ж. британдық экспедиция тапқан, алғаш Феррар мұзылдағының бөлігі деп саналған.
-
Мари Бэрд Жеріндегі Гетц мұз жалағы
Антарктидадағы Мэри Бэрд жеріндегі Гетц мұз жалағы – ұзын, кең мұзды аймақ. Жағалау, мұздықтар, аралдар туралы мәліметтер. Географиялық зерттеулер.
-
Мұздың теңіз түбін ойып салуының салдары
Теңіз түбіне мұздың әсері: мұз таулары мен мұз тізбектерінің теңіз түбін ойып, іздер қалдыруы. Бұл құбылыс мұз бар аймақтарда жиі кездеседі.
-
Мұздық сарқырамасы
Мұздық сарқырамасы – мұздықтардың жылдам қозғалатын, жарықтармен тіршілігі толған бөлігі. Серакттардың пайда болу себебі, мұздың жылдам ағыны және жарылуы.
-
Мұздықтардың қозғалысы және геологиялық құбылыстар
Мұздықтардың қозғалысы – табиғаттың геологиялық құбылысы. Көлдердің пайда болуына, ландшафтты қалыптастыруға әсер етеді. Бастапқы себебі – гравитация.
-
Солтүстік Америка мұз қабаты және оның еріуі
Кордильер мұзылдағы – Солтүстік Американы жапқан үлкен мұздық. 2.6 млн жыл бойы Аляска, Британдық Колумбия, Монтана және т.б. аймақтарды қамтыды.
-
Мұздықтардың жаңбырдың жетіспеуінен ыдырауы
Мұздықтардың «ашаруы»: жауын-шашын жеткіліксіздігінен мұздың жоғалып кетуі. Бұл процестің себептері, кері қайтару мүмкіндігі және географиялық орналасуы туралы біліңіз.
-
Антарктида мұзығынан 740 мың жылдық климат тарихы
Еуропалық EPICA жобасы Антарктида мұзығын тереп, климатты зерттейді. Соңғы мұз дәуіріндегі ауа райы өзгерістері мен табиғи құбылыстарды анықтау мақсаты.
-
Гренландия мұз қабатынан сынама алу жобасы
Гренландия мұз қабатынан 3000 метрлік мұз түйіршіктерін алып зерттеу жобасы (GRIP). 1989-1995ж. Еуропалық ғылым қорының қолдауымен жүзеге асырылды.
-
Мұздық көлемдері және олардың пайда болуы
Мұздық көмекейлер – суық аймақтарда пайда болатын, тоңған судың кеңеюінен жерде қалыптасатын жарықтар. Олардың пайда болу себептері мен қасиеттері туралы біліңіз.
-
Солтүстік Атлант мұзының үлкен топтары және олардың климатқа әсері
Солтүстік Атлант мұхитындағы мұз тауларының үлкен топтары. Гейнрих оқиғасы – мұз қабаттарынан мұз тауларының бөлінуі, теңіз түбіне шөгінді түзілуі.
-
Құрама мұздықтардың кең аумағы
Мұздық алаптары: байланысқан тау мұздақтары, географиялық ерекшеліктері, қалыптасу шарттары, және мұздықтардың түрлері туралы ақпарат.
-
Мұздық астындағы көлдер
Мұздық асты көлдері: пайда болу себептері, қалыптасуы, Антарктида, Гренландия және Исландиядағы 400-ден астам көлдер туралы ақпарат.
-
Полярлық зерттеулер институты және мұражайы
Кембридж университетінің Скотт Полярлық зерттеу институты – поляр аймақтарды, мұздықтарды зерттейтін орталық. Тарихы, ғылыми бағыттары, мұражай туралы ақпарат.
-
Колумбия мұзылдағы: Алясканың қарқынды түрде кешіп жатқан мұзылы
Колумбия мұзылдағы: Аляскадағы ең жылдам қозғалатын мұздық, 1980 жылдан бері қысқарып келеді. Тарихы, географиясы және геологиялық ерекшеліктері.
-
Антарктика континенттік шельфі: Экосистема, геология және климат өзгеруіне әсері
Антарктида континенттік шельфі: Оңтүстік мұхитының теңіз астындағы экосистемасы, геологиялық құрылымы, және территориялық таластар туралы ақпарат.
-
Қысым астында мұздың еруі және қайта қатуы құбылысы
Мұздың қысым астында еріп, қысым төмендегенде қайта қатану құбылысы – регенерация. Сымды мұз арқылы өткізу тәжірибесін қарастырады. Тәжірибе -10°C және одан төмен температурада мүмкін.
-
Мұз үстіндегі еріген су ойпалары
Жаз айларында мұз үстінде пайда болатын еріген су тобырлары – климатқа әсер ететін маңызды фактор. Олардың қалыптасуы, ролі мен радиациялық тепе-теңдікке ықпалы туралы біліңіз.
-
Антарктидадағы Эмери мұз жалатысы
Антарктидадағы Эмери мұз жалағы – Придз шығанағындағы үлкен мұз жалағы. 1931 ж. ашылған, У.Б. Эмеридің құрметіне аталған. Географиялық аймақ туралы ақпарат.
-
Прыдз шығанағының географиясы және геологиясы
Прыдз-Бей: Антарктиданың терең шығанағы, Ламберт мұзықтығы мен Америя мұз жапырағының дренаж жүйесі. География, мұздықтар, климат туралы ақпарат.
-
Фишер мұздығы: Антарктиданың ірі саласы және геологиялық ерекшеліктері
Фишер мұзылдағы – Антарктидадағы Ламберт мұзылдағының ірі саласы. 1957 ж. ашылған, мерзімімен жылжитын ерекше мұзылдақ. Антарктика, мұздықтар.
-
Антарктидадағы Денман мұзылдағы: Еріу және теңіз деңгейіне қауіп
Антарктидадағы Денман мұзылдағы: ашылу тарихы, географиясы, тереңдігі және Победа мұз аралының пайда болу себептері. Зерттеулер мен ахуал туралы ақпарат.
-
Мұздық-карст ландшафты және оның пайда болуы
Жер бетіндегі және жер астындағы ерекше пішіндерді құрайтын, мұздықтардың әсерінен пайда болған карст ландшафты туралы мақала. Геология, мұздықтар, тау жыныстары.
-
Беринг мұзылдағы: Алясканың алып мұзылы мен жер сілкініштерінің байланысы
Алясканың Беринг мұзыаяғы – Солтүстік Америкадағы ең үлкен мұздық. Жылы температура салдарынан мұз қалыңдығы азайып, Витус көліне жетті.
-
Тәжікстандағы Федченко мұзылдағы
Тажикстандағы Вањч Ях мұзылы – поляр аймақтарынан тыс әлемдегі ең ұзын мұздық. Памир тауларында орналасқан, көлемі зор, су арналарын құрайды.
-
Алясканың Маргари мұзылдағы
Алясканың Glacier Bay ұлттық паркіндегі Margerie мұзы. 34 км-лік мұздық, туристерге танымал, тұрақты және Johns Hopkins мұзы авансты.
-
Қайтып шегінетін мұздық
Гранд-Пасифик мұздығы: Британдық Колумбия мен Аляскадағы алып мұздық туралы ақпарат. Ұзындығы, ені, биіктігі, орналасқан жері және қазіргі жағдайы. Мұздықтар, Аляска, туризм.
-
Алясканың Йель мұзылдағы
Алясканың Йель мұзылдағы: 32 км-лік ұзындығы, Колледж-фьордта орналасқан. 1899 ж. Йель университетінің экспедициясымен аталған. География, туризм.
-
Төртіншілік мұз басу дәуірі және мұз аралық кезеңдері
Кватерналдық мұз басу: 2.58 млн жылдан бері жалғасып келе жатқан мұз бен жылы кезеңдердің алмасуы. Геологтар бұл дәуірді «мұз ғасыры» деп атайды.
-
Соңғы мұз дәуірінен бергі мұздықтардың шегінуі және қазіргі заманғы өзгерістері
Жаһандық мұздықтардың 19 мың жыл бұрын басталып, 15 мың жыл бұрын үдеген шөгінуі. Голоцен дәуіріндегі мұздықтардың еріп, Солтүстік Америка мен Еуропаның географиясына әсері.
-
Мұздықтарда жиналу мен ерудің айырмашылығы
Мұздықтардың қалай жиналуы мен еруі арасындағы айырмашылық, климат өзгеруінің салдары, мұздықтардың тепе-теңдігін сақтаудағы маңыздылығы туралы ақпарат.
-
Жакобсхавн мұзықтығы: Гренландияның қарқынды балқуы
Гренландиядағы Якобсхавн мұзылдағы – жылдам қысқарып бара жатқан, әлемдік теңіз деңгейінің көтерілуіне ықпал ететін маңызды мұздық. ЮНЕСКО мұрасы.
-
Мұздықтардың күрт жылдамдауы және оның себептері
Мұздықтардың күрт жылдамдауы: себептері, қай жерлерде жиі кездеседі (Каракорум, Аляска, Исландия). Жылдамдықтары қалыптыдан 100 есе артық!
-
Батыс Антарктида мұз қабатындағы Уиланс мұз ағынының ерекшеліктері
Батыс Антарктида мұз қабатындағы Уиланс мұз ағыны: жылдам қозғалысы, жер асты көлдері, сейсмикалық толқындар және гравитациялық толқындармен байланысы зерттелді.
-
Lake Ellsworth (Antarctica)
-
Glacier cave
-
Totten Glacier