Кіріспе

Жалпы сионистер (הַצִיּוֹנִים הַכְּלָלִיים) – Израильдегі орталық сионистік қозғалыс және саяси партия. Жалпы сионистер Хаим Вейцманның басшылығын қолдады, ал олардың көзқарастары көбінесе Орталық Еуропа мәдениетімен қалыптасқан. Бұл партияның консервативті және либералды бағыттары болған, және ол қазіргі Ликуд партиясының түп-тамыры саналады.

Тарих

Жалпы сионизм бастапқыда Сионисттік Ұйымның (ЗО) мүшелерінің көпшілігінің наным-сенімдерін білдірді, олар ешқандай нақты фракцияға немесе партияға қосылмаған және тек өздерінің жалпыұлттық сионисттік ұйымдарына ғана мүше болған. Бұл термин алғаш рет 1907 жылғы Сионисттік конгресте еңбек сионизміне де, діни сионизмге де жатпаған делегаттарды сипаттау үшін қолданылды. 1922 жылы әртүрлі бейтарап топтар мен жеке тұлғалар Сионисттік ұйым (кейіннен Дүниежүзілік сионисттік ұйым) ішінде идеологиялық емес партия ретінде Жалпы сионистер ұйымын құрды, осы кезде сионисттік қозғалыс еңбек сионистері мен жаңартушыл сионизм арасында поляризациялана бастады. Көп ұзамай Жалпы сионистер жеке меншік пен капитализмге байланысты еуропалық либералдық және орта таптың наным-сенімдерімен байланыстырылды. 1929 жылы Жалпы сионистер әлемдік ұйым құрып, 1931 жылы алғашқы конференциясын өткізді. Осы конференцияда консервативті оңшылдар мен орташа көзқарасты ұстанушылар арасында келіспеушіліктер туды. Израиль мемлекеті тәуелсіздік алғаннан кейін екі топ арасындағы алшақтық одан әрі ұлғайды. Жалпы сионистер А 1949 жылғы Кнессет сайлауында 5 мандат жеңіп алып, Мапай басқарған үкіметтік коалицияға кірген Прогрессивті партияны құруға көмектесті. "Жалпы сионистер Б" партиясы 7 мандат жеңіп алып, оппозицияда қалуды жөн көрді. 1936 жылы Жалпы сионистер күнделікті газет, HaBoker-ді құрды, оның алғашқы он жылында бас редакторы Перец Бернштейн болды. Газет 1965 жылы жабылды.

Израильдегі саяси қызмет

Жалпы сионистер 1949 жылы бірінші Кнессетке сайлауға қатысты. Олар дауыс берудің 5,2 пайызын және жеті орынды жеңіп алды, бірақ Дэвид Бен-Гурионның коалициялық үкіметтерінің ешқайсысына кірмеді. 1951 жылғы сайлауда партия үлкен жетістікке қол жеткізіп, 20 орын алып, Кнессетте екінші орынға ие болды. Сайлаудан кейін партия Сефардтар мен Шығыс қауымдастықтары партиясы және Йемен қауымдастығымен бірігіп, кеңейді (бірақ бір Йемен қауымдастығының депутаты сессия аяқталғанға дейін партиядан қайта шықты). Үшінші үкіметке коалицияға кірмегенімен, Бен-Гурион діни білім беру мәселесіне байланысты бұрынғы үкіметті құлатқаннан кейін «Агудат Исраэль» және «Поалей Агудат Исраэль» ультра-ортодоксалды партияларын қызметтен босатып, партия төртінші үкіметке енгізілді. Ол Моше Шареттің бесінші үкіметіне де кірді, бірақ алтыншысына жоқ. 1955 жылғы сайлауда партия 13 орынға дейін төмендеп, үшінші Кнессеттің коалициялық үкіметтерінің ешқайсысына кірмеді. 1959 жылғы сайлауда 8 орынға дейін құлдырап, коалициядан шеттетілуі партияны стратегиясын қайта қарастыруға мәжбүр етті. Ақырында партия 6 орындық Прогрессивті партиямен бірігіп, Либералды партияны құруға шешім қабылдады. Дегенмен, партия 1961 жылы «Херутпен» бірлесіп Лавон ісі бойынша үкіметке сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізген кезде үкіметті құлатуға көмектесті. 1961 жылғы сайлауда жаңа Израиль Либералды партиясы 17 орын жеңіп алып, Кнессетте үшінші орынға ие болды. Сессия барысында он депутат (көбінесе бұрынғы Жалпы сионистер) оңшыл «Херутпен» бірігіп «Гахалды» құрды, ал қалған жетісі (көбінесе Прогрессивті партиядан) «Тәуелсіз либералдарды» құрды. Кейіннен «Гахал» «Ликудқа» айналды.

Кнессет сайлауының нәтижесі

СайлауЛидерДауыс%ОрынЖаңадан жеңілген орын саны+/−1949Прец БернштейнИсраил Рокач22,6615.25-ші1951111,39416.22-ші 13195587,09910.23-ші 71959Прец БернштейнЙосеф Сапир59,7006.25-ші 51961Либералдық партияның бір бөлігі 1