Кіріспе

Шотландия Корольдік Теңіз Флоты (немесе Ескі Шотландия Теңіз Флоты) – Шотландия Корольдігінің теңіз күштері. Ол орта ғасырларда пайда болғаннан бастап, 1707 жылғы Одақ Актілеріне сәйкес Англия Корольдігінің Корольдік Теңіз Флотымен біріктірілгенге дейін сақталды. Орта ғасырлық жазбаларда шотланд патшалары басқарған флоттар туралы айтылады. Король Роберт I (1274–1329, билеген жылдары 1306–1329) тәуелсіздік соғыстарында (1296–1328) ағылшындарға қарсы күресу үшін теңіз күшін дамытты. Шотландия тәуелсіздігін алғаннан кейін де теңіз күшін арттыру жалғасты. Он төртінші ғасырдың соңында Англиямен теңіз соғысын шотланд, фламанд және француз саудагерлері мен каперлер жалдап жүргізді. Король Джеймс I (1394–1437, билеген жылдары 1406–1437) теңіз күшіне көбірек қызығушылық танытып, Лейтте кеме жасау шеберханасын құрды және, мүмкін, Лорд-Адмирал лауазымын орнатты. Король Джеймс IV (1473–1513, билеген жылдары 1488–1513) бұл іске жаңа бағыт берді, Эдинбургке жақын Ньюхейвенде порт, ал Эйрт тоғандарында кеме жасау орнын салды. Ол, сол кезде Еуропадағы ең үлкен кеме болған, Ұлы Майклды қоса алғанда, барлығы 38 кеме сатып алды. Шотланд кемелері каперлерге қарсы күресте жетістікке жетті, патшаның аралдарға жасаған жорықтарына қатысты, Скандинавия және Балтық теңізіндегі қақтығыстарға араласты, бірақ Флодден шайқасынан кейін сатылды. Содан кейін шотланд теңіз күштері каперлер мен жалдамалы сауда кемелеріне сүйенді. Англия мен Шотландия арасындағы бейбіт келісімдерге қарамастан, соғыс жиі қайта жанданды. 1542 жылы Джеймс V Бёрнтислендте жаңа порт салды. Оның билігінде теңіз күшін пайдаланудың басты мақсаты – аралдар мен Францияға жасалған жорықтар болды. 1603 жылғы Таждар одағы Шотландияның Англиямен қақтығысын аяқтады, бірақ Шотландияның Англияның сыртқы саясатына қатысуы шотланд сауда кемелерін каперлердің шабуылына ұшыратты. 1626 жылы үш кемеден тұратын эскадрилья сатып алынып, қорғау үшін жабдықталды, сондай-ақ бірнеше каперлер флоты құрылды. 1627 жылы Шотландия Корольдік Теңіз Флоты мен каперлер Сент-Мартин-де-Ре қамалына және Бискай шығанағына жасалған үлкен жорыққа қатысты. Шотландтар Батыс Үндістанға да оралды және 1629 жылы Квебекті басып алуға қатысты. Епископ соғыстарынан және Англия азаматтық соғысында Парламентпен одақтасқаннан кейін, Шотландия жағалауында, негізінен ағылшын кемелерінен, бірақ шотланд кірістері мен адамынан тұратын «Шотландия гвардиясы» құрылды, ол біртіндеп шотланд күшіне айналды. Шотландия теңіз күштері Оливер Кромвельдің теңіз күштерінен жеңілді, ал 1653 жылы Шотландия Ұлыбританияның құрамына кіргенде, ол Ұлыбритания теңіз күштеріне қосылды. Жаңарудан кейін шотланд теңізшілері еріксіз жұмысқа алудан қорғау алды, бірақ ағылшын Корольдік Теңіз Флотына теңіз жағалауындағы қалалардан әскери қызметке шақырылатын адамдардың белгілі бір саны алынды. Корольдік Теңіз Флотының патрульдік кемелері Шотландия суларына бағыттарын кеңейте бастады, ал Екінші (1665–1667) және Үшінші ағылшын-голландия соғыстарында (1672–1674) 80-ден 120-ға дейін капитан шотландтық каперлерге рұқсат берілді және каперлер теңіз қақтығыстарында маңызды рөл атқарды. 1690 жылдары саудагерлер Дариен жобасы үшін бес кемеден тұратын шағын флот құрды, ал 1696 жылы жергілікті кемелерді қорғау үшін үш әскери кемеден тұратын кәсіби флот құрылды. 1707 жылғы Одақ Актісінен кейін бұл кемелер мен олардың экипаждары Британ Корольдік Теңіз Флотына берілді.

Шығу тегі

Орта ғасырдың соңына қарай Шотландия Корольдігі екі байланысты теңіз дәстүріне қатысты. Батыста викингтердің (теңізге негізделген иеліктер) Таулы жерлер мен аралдардағы және одан бұрын Ирландия теңізін қамтыған Даль Риатаның теңіз күшінен бастау алған галереялық соғыс дәстүрі қалыптасты. Шығыста ол жалпы солтүстік Еуропаның желкенді кемелермен жүретін теңіз дәстүріне қосылды. Викингтердің табысының кілті – ұзын кеме, ол ұзын, тар, жеңіл, ағаштан жасалған, корпусы жылдамдыққа арналған қайық болатын. Бұл жай суға түсуге мүмкіндік беретін, тереңдігі бар болғаны 3 фут (1 метр) болатын суларда жүзуге және жағаға қонуға мүмкіндік берді, ал оның жеңіл салмағы оны тас жолдар арқылы көтеруге мүмкіндік берді. Ұзын кемелер екі ұшты болды, симметриялық мұрын және корпус кемені айналмай-ақ жылдам кері бағыттауға мүмкіндік берді. Ұзын кеменің орнын біртіндеп (көлемінің өсу ретімен) бильинн, таулық галерея және лимфад алмастырды, олар клинкерлік құрылыммен жасалған кемелер болатын, әдетте орталық тірегі бар мачтасымен, сонымен қатар оларды ескекпен жүргізуге мүмкіндік беретін ескектермен жабдықталған. Ұзын кемелер сияқты, олардың да биік мұрыны мен корпусы болды, бірақ олар кішкентай және жеңіл болғандықтан, оларды тас жолдар арқылы сүйреуге болады, бірақ олар он екінші ғасырдың соңында рульді корпустық рульмен алмастырды. Таулы жерлер мен аралдардағы ең ірі теңіз күші – Макдональд, аралдардың лорды, ол көбінесе тәуелсіз патшалар ретінде әрекет етті және тіпті номиналды билеушісі Шотландия короліне қарсы үлкен флоттарды жинауға қабілетті болды. Олар Шотландия королін Норвегия короліне қарсы ойнатуға, ал 1266 жылдан кейін Англия короліне қарсы ойнатуға қол жеткізді. Александр II де солай істеді. Ол 1249 жылы Клайд фиртінен шығып, Керрера аралының жанында тізгін салған үлкен әскери-теңіз күшіне жеке басшылық етті, оның мақсаты әскерін Аралдар Корольдігіне қарсы науқанға тасымалдау болды, бірақ ол науқан басталмас бұрын қайтыс болды. Викингтердің теңіз күші скандинавиялық корольдіктер арасындағы қақтығыстардан зардап шекті, бірақ он үшінші ғасырда Норвегия королінің Солтүстік Еуропа суларында көрілген ең үлкен кемелерді салуға кіріскен кезде қайта жандану кезеңіне енді. Олардың ішінде король Хакон Хаконссонның 1262 жылы Бергенде салынған Kristsúðin кемесі болды, ол 37 бөлмелі, ұзындығы 260 фут (79 метр) болатын. 1263 жылы Хакон Александр III-нің Гебридтерге жасаған жоспарларына жауап ретінде Kristsúðin-ді қоса алған қырық кемеден тұратын үлкен флотты жеке басқарып аралдарға жеткізді, жергілікті одақтастары оларды 200 кемеге дейін көбейтті. Жазбаларда Александрдың Айрда бірнеше үлкен ескекті кемелер салдырғаны, бірақ ол теңіз шайқасынан жалтарғаны айтылады. Англияның теңіз күші король Эдуард I-нің 1296 жылдан бастап Шотландиядағы сәтті науқандары үшін маңызды болды, ол өз әскерін тасымалдау және жабдықтау үшін негізінен Англия, Ирландия және Аралдардағы одақтастарының сауда кемелерін пайдаланды. Роберт I-нің табысының бір себебі – оның Аралдардан теңіз күштерін шақыру қабілеті болды. 1303 жылы фламандтар Англиядан қуылғаннан кейін ол Солтүстік теңіздегі ірі теңіз күштерінің қолдауын алды. Шотландия королі Джеймс I (1394-1437, 1406-1437 жылдары билік құрды) теңіз күшіне үлкен қызығушылық танытты. 1424 жылы Шотландияға оралғаннан кейін ол Лейтте кеме жасаушылық шеберханасын, теңіздік дүкендерді және шеберхананы құрды. Патшаның кемелері сауда және соғыс үшін салынды және жабдықталды, соның ішінде біреуі 1429 жылы Аралдарға жасаған жорығына онымен бірге жүрді. Лорд-адмирал лауазымы осы кезеңде құрылған болуы мүмкін. Король Джеймс II (1430-1460, 1437-1460 жылдары билік құрды) 1449 жылы каравель сатып алғаны белгілі. 1488 жылы өзінің дворяндарымен күресінде Джеймс III (1451-1488 жылдары билік құрды) Ларгодан Эндрю Вуд басқарған екі әскери кемесі Flower және King's Carvel, сондай-ақ Сары Каравельден көмек алды.

Джеймс IV

Джеймс IV 1504 жылы мамыр айында Ньюхейвенде порт салып, теңіз ісін жаңа деңгейге көтерді, ал екі жылдан кейін Эндрю Айтунға Эйрт тоғандарында кеме құрастырушылық шеберхана салуды бұйырды. Форттың жоғарғы ағысы Инчгарвидегі жаңа бекіністермен қорғалды. Шотландия кемелері қарақшыларға қарсы сәтті күресті, корольдің аралдарға жасаған жорықтарында бірге болды және Скандинавия мен Балтық теңізіндегі қақтығыстарға араласты. Макдональд аралдарының билегінің күшін басу мақсатындағы жорықтар көбінесе тиімсіз болды, бірақ 1504 жылы король Вуд басқаратын, артиллериямен жақсы қаруланған эскадрильямен бірге Макдональдтың бекіністерін бағындырды. Осы аралдық бекіністердің кейбіреулеріне тек теңізден ғана шабуыл жасауға болатындықтан, теңіз тарихшысы Н. А. М. Роджер бұл Британ аралдарында ортағасырлық теңіз соғысының аяқталып, артиллериялық соғыстың жаңа дәуірін басталғанын көрсетеді деп санайды. Джеймс IV Шотландия Корольдік теңіз флоты үшін барлығы 38 кеме сатып алды, оның ішінде Маргарет және каррак Майкл немесе Ұлы Майкл, сол заманғы ең ірі соғыс кемесі (1511). Бұл кеме Ньюхейвенде үлкен шығынмен салынды және 1511 жылы суға түсірілді. Оның ұзындығы 73 метр, салмағы 1000 тонна, 24 зеңбірек және сол кезде Еуропадағы ең үлкен кеме болды. Бұл кеме құрылысындағы жаңа өзгеріс болды, себебі ол ауыр артиллерияның негізгі қаруларын тасымалдау үшін арнайы жобаланған.

Караптер

Шотландиялық қарақшылар мен каперлер Солтүстік теңізде және Францияның Атлантика жағалауында кемелерге шабуыл жасады. Шотландияның Адмиралтейство соты тұтқынға алынған кеменің заңды олжа екенін анықтап, тауарларды қайтарумен айналысты. Сот олжаның құнының оннан бір бөлігін алғандықтан, адмирал үшін бұл тиімді бизнес болды. 1561 жылы Эндрю мен Роберт Бартон португалдарға қарсы 1506 жылғы өтеу қағаздарын әлі де пайдаланып жүрді. Бартондар Британияның шығыс жағалауында Левен мен Форт фиордынан жұмыс істеді, ал басқалары Руан мен Диппе сияқты француз арнасының порттарын немесе Брест атлантикалық портын база ретінде пайдаланды. 1507 жылы Роберт Бартон «Лайонмен» бірге португал кемесін жаулап алды, бірақ голланд билігі оны Веереде қарақшылық үшін ұстады. Джеймс IV оны босатуға қол жеткізді, бірақ 1509 жылы Джон Бартон «Лайонмен» бірге португал және ағылшын тауарларын тасымалдаған португал кемесін жаулап алды. 1511 жылы Эндрю Бартон «Дженнетт Пурвин» және тағы бір кемемен жеке соғысты жалғастыру үшін оңтүстікке бет алды және португалдық деп мәлімдеген, бірақ ағылшын тауарлары бар олжаларды алды. Ол Англияның Даунс аймағында лорд Томас Хауард пен сэр Эдвард Хауард ұстап алды. Бартон қаза тауып, оның екі кемесі жаулап алынып, Англия флотына берілді.

Джеймс V

1524 жылы Джеймс V толыққанды жасқа келді. Ол әкесінің теңіз күшін дамытуға деген ынтасын бөліспеді, француздық сыйлықтарға, мысалы, «Salamander» немесе ағылшынның «Мэри Уиллоуби» сияқты алынған кемелерге сенді. Шотландияның кеме жасау саласы көбінесе қайық жасау және кеме жөндеу деңгейінде қалып, жартылай индустриялық кеме жасауға бастаған Төмен елдерден қалып қойды. Джеймс V 1542 жылы Бёрнтислендте жаңа порты салды, ол «Біздің ханым порты» немесе «Жаңа бекет» деп аталды, 1544 жылы ол үш блокхаусы, қарулары және үлкен кемелерді тоқтатуға арналған докпен сипатталды. Оның билігінде теңіз күшінің басты қолданылуы – аралдар мен Францияға жасалған бірнеше экспедициялар болды. 1536 жылы король аралдарды аралап, Файфтегі Питтенвеймнен шығып, Галлоуэйдегі Уитхорнға түсті. Осы жылы ол Кирккалдиден алты кемемен, оның ішінде 600 тонналық «Мэри Виллоуби» кемесімен бірге Диппеге келді және өзінің бірінші әйелі Мадлен Валуамен танысуын бастады. Ол үйленгеннен кейін Ле-Хаврдан «Мэри Виллоуби» кемесімен, төрт үлкен шотланд кемесі және он француз кемесімен Лейтке келді. Мадлен патшайымның қайтыс болғаннан кейін Джон Бартон 1538 жылы «Salamander» кемесімен Францияға оралып, Морисе және «Мэри Виллоуби» кемесімен бірге жаңа патшайым, Гиз Мэриді алып келді. 1538 жылы Джеймс V Лейтте жаңадан жабдықталған «Salamander» кемесіне отырып, «Мэри Уиллоуби», «Ұлы бір мүйіз», «Кішкентай бір мүйіз», «Арыстан» және басқа он екі кемемен бірге Оркнейдегі Киркваллға аттанды. Содан кейін ол батыстағы Льюиске барды, мүмкін ол өзінің алғашқы сапарынан жинақталған жаңа карталарды қолданған шығар, ол Александр Линдсейдің «Рутер» деп аталатын теңіз жолдарының сипаттамасы болды.

Қиындықты жеңу

1542 жылы Джеймс V-нің мұрагері, Шотландия королевасы Мэри мен Генри VIII-нің ұлы, болашақ Эдвард VI арасындағы некеге мәжбүрлеу әрекеті кезінде Джон Бартон, Роберт Бартонның ұлы басқарған «Мэри Уиллоуби», «Арлан» және «Саламандер» Уитби маңындағы саудагерлер мен балықшыларға шабуыл жасады. Кейіннен олар Бреттань жағалауындағы шағын теңіз шығанағында «Антони Брюгге» атты лондондық сауда кемесін блокадалады. 1544 жылы Эдинбург ағылшын теңіз күштерінің шабуылына ұшырап, өртенді. «Саламандер» және шотландтар жасаған «Юникорн» Лейтте тұтқындалды. Шотландияда әлі де екі корольдік теңіз кемесі және көптеген кішкентай жеке кемелер болды. Халықаралық келісімдер сериясының нәтижесінде 1544 жылы Карл V Шотландияға соғыс жариялағанда, шотландтар алты жылға созылған, өте табысты каперлік науқанға қатыса алды, ал оның пайдасы Габсбург Нидерландысымен саудадан түскен залалдан асып түсті. Бұл науқанды Нортумберленд герцогының інісі сэр Эндрю Дадли басқарды. 1547 жылдың сәуір айында «Мэри Уиллоуби» мен «Ұлы Испаниялық» Диппе мен Гаврді блокадалап тұрғанда, «Мэри Уиллоуби» Лорд Гертфордтың қолына қайтадан түсті. 1547 жылы Эдвард Клинтонның 60 кемеден тұратын флотилиясы, оның ішінде 35 әскери кеме, Шотландияға ағылшын әскерінің ілгерілеуіне көмектесті. Ағылшын флотының теңіз үстемдігі «Мэри Уиллоуби», «Босс» және ағылшын олжасы «Антони Ньюкасл» Блэкнесс маңында қарсылықсыз қайтадан қолға түскенде дәлелденді. Бірнеше шабуылдар барысында шотландтар төрт патшалық кемесін де жоғалтты. 1620 жылдары корольдік флотты қайта құруға дейін олар каперлерге сүйенуге мәжбүр болды. Алайда, ағылшын флоты қысқа қашып бара жатқанда, қалған шотланд кемелері артта қалғандарды және сақтанбайтын ағылшын сауда кемелерін ұстап ала бастады. 1548 жылдың маусым айында үш әскери кемеден, 16 галерадан және 6000 сарбаз тасыған көліктерден тұратын француз эскадрильясының келуімен жағдай өзгерді. Ағылшындар галералық флотпен болған шайқаста «Панси» кемесін жоғалтты, олардың стратегиялық жағдайы құрлықта да, теңізде де нашарлай бастады. Булонь келісімі (1550) «Жылу» әрекетіне нүкте қойып, шотланд істерінде француз үстемдігінің кезеңін ашты.

Оркни мен Шетландтардағы шайқастар

Шотландтар 1540 жылдардан бастап Батыс Үндістанда әрекет етті, 1567 жылы француздармен бірге Бурбурутаны басып алды. 1550 жылдары ағылшын және шотланд теңіз шайқастары мен қарақшылық кездейсоқ түрде қайталанды. Жаңадан жабдықталған "Мэри Уиллоуби" 1557 жылдың тамызында 11 кемемен бірге Шотландияға қарсы жорыққа шықты, Оркни аралдарына әскер мен алты далалық зеңбірек түсіріп, Кирквалл қамалын, Сент-Магнус соборын және епископ сарайына шабуыл жасады. 3000 сарбаздық шотланд әскері ағылшындарды кері шегіндірді, ағылшын вице-адмиралы сэр Джон Клер Ормесби қаза тапты, бірақ ағылшын кемелерінен ешқайсысы жоғалмады. 1558 жылдың шілдесінде Томас Николсонға тиесілі, Абердиннен шыққан екі шотланд әскери кемесі – "Мейкл Сваллоу" және "Литтл Сваллоу" Шетланд аралдарының жанында ағылшын флотына шабуыл жасады. Шотланд теңізшілері Олаве Синклерге тиесілі Муасадағы мал мен басқа да мүліктің бір бөлігін алып кетті. Синклер Эдинбург сотында өтемақы талап етті.

Реформация дағдарысы

1558 жылы Англия тағына протестант Елизавета I келген кезде, ағылшын партиясы мен протестанттардың мүдделері үйлесті және протестанттар француздарды елден қуу үшін ағылшын әскери көмегін сұрады. 1559 жылы ағылшын капитаны Уильям Винтер 34 кемемен солтүстікке жіберілді, шотланд және француз флоттарын таратты және тұтқынға алды, нәтижесінде Лейттегі француз күштері қоршауға алынды, француздар Шотландиядан эвакуацияланды және қауымның протестант лордтары сәтті төңкеріс жасады. Шотландия мен Англия мүдделері қайта бағытталды және теңіздегі қақтығыстар азайды.

Мариандық азамат соғысы

Мэри, шотландия королевасы Карберри төбесі шайқасында тұтқындалғаннан кейін, Ботуэлл графы Шетландқа кемемен аттанды. 1567 жылғы тамыз айында патшалық кеңес Гранжтың Уильям Кёрккалдисі мен Туллибардиннің Уильям Мюррейін қуып жете беруге жіберді. Олардың кемелерінің бір бөлігі Дундиден келді, оның ішінде Джеймс, Примроуз және Роберт болды. Олар Лервик маңындағы Брессей бұғазында Ботуэллге кездесті. Ботуэллдің төрт кемесі солтүстікке қарай Унстке бет алды, онда Ботуэлл неміс капитандарымен көбірек кемелерді жалдау туралы келіссөздер жүргізіп жатты. Кирккалдидің флагманы «Лайон» Ботуэллдің кемелерінің бірін қуды, нәтижесінде екі кеме де су астындағы тасқа шағылып зақымданды. Ботуэлл құндылықтарын тасымалдаған кемесін Скалоуэйге жіберіп, Унст портынан үш сағатқа созылған теңіз шайқасын өткізді, онда Ботуэллдің кемелерінің бірінің мачтасы атып түсірілді. Кейіннен болған дауыл оны Норвегияға қарай жүзуге мәжбүр етті. 1573 жылғы сәуірде Мэридің қолдаушылары, Кирккалди бастаған, Эдинбург қамалын басып алып, Шотландиядағы азамат соғысын ұзартты, сол кезде Стирлинг қамалынан қару-жарақтар төрт қайықпен Лейтке жеткізілді. Регент Мортон Лейтте екі кемені, олардың иелері Джон Кокберн мен Уильям Дауниді және 80 адамды сегіз күнге жалдады. Лейт иелері Эдинбург қамалын бомбалауға арналған қару-жарақтары бар ағылшын кемелерін күтіп алып, Бервик-апон-Твидке конвоймен жүзіп барды.

Джеймс VI Данияға барады

Джеймс VI елшілері мен басқа да мақсаттар үшін кемелер жалдады, ал 1588 жылы Роберт Джеймсонға тиесілі Айрдің «Джеймс Ройалл» кемесі Карстерстің сэр Уильям Стюартқа 120 мушкетер немесе «хагбутер»мен бүлікші Лорд Максвеллді қуу үшін жабдықталды. 1589 жылдың қазан айында Джеймс VI Норвегияға өз келіні Анна Даниямен кездесу үшін теңізге шығуды шешті. Шотландияның канцлері Джон Мейтленд басқарған оның сарайлықтары алты кемеден тұратын флотты дайындады. Патрик Вэнс Барнбаррохтан Джон Гибсоннан Лейттің «Соколын» жалдады, ол кішкентай кеме деп сипатталды. Мейтлендтің шығындары «Джеймс Ройалл» кемесін дайындауды егжей-тегжейлі көрсетеді, оны ординанс бақылаушысы Джон Чишолм, әдетте Эдинбург қаласында орналасқан корольдік зеңбілші Джеймс Рокноу үшін қару-жарақпен жабдықтады. Оқтар салют ату үшін арналған болуы мүмкін. «Джеймс» кемесінің желкендері қызыл тафтамен безендірілген. Джеймс VI Роберт Догты Даниядан Любекке оқ сатып алуға жіберді, оны ол Эдинбург қамалына жеткізді. Джеймс VI Даниядан Эдинбург қаласына бұйрық жіберіп, кеңеске оның қайтуы үшін кеме жалдауын сұрады. Олар Дэвид Хьючсонға тиесілі «Кирккалди періштесін» таңдады, ал бұл кемені Джеймс Уоркман суреттеді. 1608 жылы қаңтарда капитан Роберт Джеймсон қайтыс болғанда, «Джеймс» кемесі Айр қаласында, құрал-жабдықтарызсызда және жиһазынан айырылған күйде болды.

Корольдік және брендтік флоттар

1603 жылы Короналар одағынан кейін Шотландия мен Англия арасындағы қақтығыс аяқталды, бірақ Шотландия Англияның сыртқы саясатына тартылып, шотланд сауда кемелері шабуылға ұшырау қаупіне түсті. 1620 жылдары Шотландия Англияның одақтасы ретінде теңіз шайқасына қатысты, бірінші Испанияға, содан кейін Францияға қарсы күш білдірді, сонымен қатар Данияның отыз жылдық соғысқа араласуына байланысты Солтүстік теңіздегі белгілі бір міндеттемелерге де тартылды. 1626 жылы үш кемеден тұратын эскадрилья кем дегенде 5200 фунт стерлингке сатып алынып, жабдықталды, оның мақсаты испандықтар бақылауындағы Дюнкерктен шыққан каперлерге қарсы қорғану болды, сондай-ақ басқа кемелер де ықтимал әрекетке дайындық үшін қаруланды. 1626 жылы Ирландия суларын қорғауда ағылшын Корольдік теңіз флотына көмек көрсету үшін Лочинвардың марка флотының бірі жөнелтілген болуы мүмкін. 1627 жылы Шотландия Корольдік теңіз флоты мен оны сүйемелдеген бург каперлері Бискайға жасалған ірі экспедицияға қатысты. Шотландтар Батыс Үндістанға да қайта оралды, онда Лочинвар француз кемелерін жаулап алып, Шотландияның Чарльз аралы колониясын құрды.

Келісімі бар әскер теңіздері

Бішкектердің соғысы (1639–1640) кезінде король Шотландияны блокадаға алуға, сауданы бұзуға және континенттен қайтып келе жатқан әскерлерді тасымалдауға кедергі келтіруге тырысты. Король Англияның шығыс жағалауынан және Ирландияның батыс жағалауынан десант шабуылдарын жоспарлады, бірақ олар іске аспады. Шотланд каперлері ағылшын кемелерінен бірнеше олжа алды, ал Одақтастар голланд кемелерін шотланд және голланд экипаждарымен жабдықтауды жоспарлады, осылай теңіз соғысына қосылуға ниеттенді. Одақтастар ағылшын Парламентімен одақтасқаннан кейін Атлантика және Солтүстік теңіз жағалауларында екі патрульдік эскадрилья құрды, олар бірлесіп «Шотланд гвардиясы» деп аталды. Бұл патрульдер корольшілдердің адамдарын, ақшаны және қару-жарақтарды тасымалдау әрекеттеріне, сондай-ақ шотланд кемелеріне жасалған шабуылдарға, әсіресе Вексфордтағы Ирландия Конфедерациясының флотынан және Дюнкерктегі корольшіл күштерінен қорғады. Олар негізінен Лондонға орналасқан Әскери-теңіз күштері комиссарлары басқаратын шағын ағылшын соғыс кемелерінен тұрды, бірақ олар шотланд офицерлері мен кірістерге үлкен сенеді, ал 1646 жылдан кейін Батыс жағалау эскадрильясы шотланд күштеріне көбірек айналды. Шотландияның теңіз күштері 1649–1651 жылдары Шотландияны бағындырған Оливер Кромвель басқаратын армиямен бірге келген ағылшын флотынан оңай жеңіліске ұшырады, ал оның жеңісінен кейін шотланд кемелері мен экипаждары Ұлттық Достастық флоты арасында бөлісті.

Қайта қалпына келтіру флоты

Шотландиялық теңізшілер Шарль II-нің арқасында еріксіз әскери қызметке алынудан қорғаныш алғанмен, XVII ғасырдың екінші жартысында теңіз жағалауындағы қалалардан Корольдік теңіз флоты үшін әскери қызметшілердің белгілі бір квотасы жиналды. Корольдік теңіз флотының патрульдік кемелері шотланд суларында бейбіт уақытта да кездесе бастады, мысалы, 1685 жылы Аргилл графының көтерілісі кезінде Каррик қамалын бомбалаған HMS Kingfisher атты шағын кеме. Шотландия Голландияға және олардың одақтастарына қарсы Екінші (1665–67) және Үшінші ағылшын-голландиялық соғыстарда (1672–74) тәуелсіз мемлекет ретінде соғысқа қатысты. Кем дегенде 80, тіпті 120-ға жуық шотландиялық капитан марки хаттарын алды, ал каперлер соғыстардың теңіз шайқастарында маңызды рөл атқарды. 1697 жылы Англия Корольдік теңіз флотында 323 әскери кеме болса, Шотландия әлі де сауда кемелері мен каперлерге тәуелді болды. 1690 жылдары үлкен теңіз күштерін құруға бағытталған екі жеке жоспар іске асырылды. Әдеттегідей, үлкен үлес сауда қауымдастығының үлесіне тиді, ал емес үкіметтің. Біріншісі – испандықтар бақылап отырған Америкада шотландиялық колония құруға бағытталған Дариен жоспары. Оны Шотландия компаниясы жүзеге асырды, ол Caledonia және St. Andrew сияқты бес кемеден тұратын флот құрды, барлығы Голландия мен Гамбургте салынған немесе жалдаған. 1698 жылы Дариен бұғазына жеткенімен, кәсіпорын сәтсіз аяқталып, бір ғана кеме Шотландияға оралды. Сол кезеңде Франциямен тоғыз жылдық соғыс (1688–97) кезінде ішкі суларда сауданы қорғау үшін кәсіби теңіз флотын құру туралы шешім қабылданды, осы мақсатта 1696 жылы ағылшын кеме жасаушылардан үш соғыстық кеме сатып алынды. Олар – 32 зеңбіректі Royal William және екі кішкентай кеме – Royal Mary және Dumbarton Castle, әрқайсысы 24 зеңбірекке ие, олар фрегаттар деп сипатталды. Бірқатар шотландиялық офицерлер ақырында Ұлы Петрдің жаңадан құрылған Ресей теңіз флотына қызмет ету үшін Корольдік теңіз флотын тастады. Олардың ішінде Royal Mary кемесінің капитаны Томас Гордон да болды, ол 1717 жылы коммодор болып, әскери қызметке қабылданып, Балтық флотының адмиралы және бас қолбасшысы болды.