Кіріспе

Екінші Пуникалық соғыстың римдік генералы және консулы, римдік саясаткер және әскербасы Гай Теренций Варро (б.з.д. 218 – б.з.д. 200 жылдары) Екінші Пуникалық соғыс кезінде белсенді қызмет еткен. Ол қасапшының ұлы, қара халықтан шыққан, халыққа жақын саясаткер болды және б.з.д. 216 жылы консул сайланды. Осы лауазымда тұрғанда Канна шайқасында Ганнибалдан күйреуге ұшырады.

Алғашқы жылдар

Варо плебейлік тегі, Теренция әулетінің мүшесі және отбасының бірінші танымал адамы болды. Оның әкесі етші болған, және ол "ұлды осы кәсіпке тән ең төменгі жұмыстарға жұмылдырған" делінеді. Осы қарапайым тегіне қарамастан, әкесі қайтыс болғаннан кейін ол мұраны қоғамдық мансапқа қадам басу үшін пайдаланды, жоғары мәртебелі адамдарды соттап, cursus honorum магистратуралары арқылы өрледі, квесторлық және плебей және курул эдилдік лауазымдарын иеленді. Сервий оның аты-жөнінің шығу тегін талқылағанда, бұл Варо Бірінші Иллирия соғысында қызмет еткенін айтады. Оның қызмет еткен алғашқы лауазымы, жазбалары сақталған, б.з.д. 218 жылғы преторлық болды, онда ол Сардинияда орналасқан болуы мүмкін. Б.з.д. 217 жылы преторлық қызметін аяқтағаннан кейін, Варо Марк Минуций Руфты диктаторлыққа көтеруді қолдаған сенаторлардың санатында болды, бұл жеке пікірінен гөрі, осы арқылы плебейлердің қолдауын алу мүмкіндігіне байланысты болды. Екі әскер Каннада кездесті, онда тәжірибесіз Варо, өзінің басқару күнін пайдаланып, Паулусты шабуылға шақырып, қысқа ұрыс шебін құруға бұйрық берді. Ганнибал римдік әскерді қоршап алып, зор шығын келтірді. Паулус шайқаста қаза тапты, ал Варо шамамен 4500 аман қалған әскермен Венецияға қашып кетті. Римнің үлкен күштері Канузиумда екенін естігенде, ол аман қалғандарды олармен қосылуға жетеледі, бұл консулдық әскерге тең шамалы күшті құрады. Варо Римге үлкен дауылмен келді. Ол келген кезде, халық оны "мемлекеттен үмітін үзбегені" және өз өмірін өзі алып тастамай, күресуді таңдағаны үшін ризалық білдірді. Ол сол жерде Марк Юний Перраны төтенше жағдайды реттеу үшін диктатор етіп тағайындауға көмектесті. Содан кейін Варо өз әскерлеріне басшылық етуге оралып, Апулияда бекінді. Кейін сол жылы ол Римге қайта шақырылып, Марк Фабий Бутеонды екінші диктатор етіп тағайындады, бұл Канна шайқасында қаза тапқан сенаторларды алмастыру мақсатында жасалды.

215 - 207 жылдар

Варроның лауазымы 215 ж.б.д. жылға дейін ұзартылды, ол Апулияда шоғырланған әскерлеріне басшылық етуін сақтап қалды, содан кейін Пиценумға жаңа сарбаздар жинауға және аймақты күзетуге жіберілді. Ол Италия төңірегінде әлі де қызмет ететін басқа да генералдармен бірге 214 ж.б.д. жылы тағы ұзартылды. Ол сол жылы құрылған 18 легионның біреуін міндеттерін орындау үшін алды. Ол тағы ұзартылып, келесі жылға дейін легионды Пиценумда қалдырды. Пиценумнан кеткеннен кейін Варро пропратор болып тағайындалды, ол претордың өкілеттіктерімен ендірілген азамат, оған Этруриядағы Арретий қаласындағы мүмкін болатын көтерілісті басу міндеті жүктелді. Қаладан 120 кепілді алғаннан кейін Варро Рим сенатына наразылық әлі де толыққанды басылмағанын хабарлады. Ол Арретийде гарнизон үшін бір легионмен қайта жіберілді. Ол 207 ж.б.д. жылы Этруриядағы қолбасшылығын сақтап, Сенаттан екінші легион алды.

Кейінгі өмірі

Варро Екінші Пуникалық соғыстың қалған бөлігінде көзге түспеді, бірақ 200 жылы екі лауазымда болды. Ол үш адамнан тұратын дипломатиялық делегация құрамында Солтүстік Африкаға барды, олардың міндеті Карфаген мен жоғары тұрған нумидиялықтарды аралау болды. Елшілерге Карфагенге б.з.д. 201 жылы соғыс аяқталғанына қарамастан, генерал Гамилькар Галлияда әрекеттерін жалғастырып жатқанын және Карфагенге дезертир болған римдіктер елге қайтарылмағанын жеткізу тапсырылды. Бұдан бөлек, олар Риммен одақтас болған Масиниссаға, Нумидия патшасы болғандықтан, сыйлықтар мен құттықтаулар табыс етті, оның Зama шайқасындағы үлкен рөлі ерекше еді. Варро сондай-ақ Веносияға оралды, ол Екінші Пуникалық соғыс кезіндегі қаланың шығындарынан кейін жаңа отарлаушылармен халықты көбейтуге жауапты үш колония басшысының (triumviri coloniae ducendae) бірі болды. Ол б.з.д. 197 жылға дейін монета соғумен айналысқан деген болжам бар. Содан кейін Варро тарихтан жоғалып, зейнетке шықты немесе қайтыс болды.