Яллоурн (Австралия): тарихы, электр станциясының жұмысшылары үшін салынған қала, көмір шахтасының кеңеюінен жойылған. Архитектурасы, халқы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Яллоурн, Виктория – 1921 және 1961 жылдар аралығында Австралияның Виктория штатында, штаттық электр энергия комиссиясының (SECV) қызметкерлерін орналастыру үшін салынған компания қаласы. Алайда, ілесіп жатқан ашық карьерлік қоңыр көмір кенішінің кеңеюі 1980-ші жылдары қаланың жабылуына және жойылуына әкелді. Қалалық аудан қазір болмаса да, Яллоурн деп белгіленген ілесіп жатқан аймақта 251 адам тұрады.
Yallourn, Victoria was a company town in Victoria, Australia built between 1921 and 1961 to house employees of the State Electricity Commission of Victoria (SECV), who operated the nearby Yallourn Power Station complex. However, expansion of the adjacent open cut brown coal mine led to the closure and removal of the town in the 1980s. Whilst the township no longer exists, at the , the adjacent region classified as Yallourn had a population of 251.
Дизайн
Қаланың жоспарын Мемлекеттік электр энергиясы комиссиясының архитекторы А.Р. Ла Герше жасаған. Кейде оны Австралияның астанасы Канберраны жобалаған Уолтер Берли Гриффин салған деп жаңылысады. Яллоурнның дизайны Эбенезер Ховардтың ықпалымен Ұлыбританияның алғашқы Уэлвин Гарден Сити және Летчворт Гарден Сити саябақ қалаларынан алынған тәжірибелерді қамтиды. Яллоурнның дизайны сауда аймағына іргелес ресми орталық алаңды және сауда аймағы мен теміржол станциясы арасындағы саябақтармен шектелген ресми "Бродвей" көшесін құрды. Қаланың барлық аумағы жергілікті өсімдіктер, ашық саябақтар және спорттық-демалыс кешендері арасында әртүрлі жасыл белдеумен қоршалған. Жер мен ғимараттардың көп бөлігі, шіркеулер мен бірнеше шағын мүліктерден басқа, SECV-ге тиесілі болды. Тұрғындарға нарықтан төмен бағамен пәтерлер берілді, ал SECV қала тұрғындарының көпшілігі үшін жұмыс беруші рөлімен қатар, әкешелік қамқорлықты да жүзеге асырды. Бұл тудырған қайшылықтар қаланың өмірі бойы алаңдаушылық тудырды. Қаланың көп бөлігінде азаматтардың қатысуы шектеулі болды, тұрғындар SECV-мен байланыста 1947 жылы құрылған Қалалық кеңес арқылы өкілдік етті. Қаладағы үйлердің жобалары шектеулі болғанымен, сыртқы безендірілуі мен беткі жабындары әртүрлі болды. Қаланың жанында кірпіш және плитка зауыты салынды, ол көптеген үйлердің шатырын жабу үшін қолданылған ерекше терракота плиткасын өндірді. Шатырдың биіктігі мен еңістері қаланың барлық аумағында бірдей болды, бұл ағылшын саябақ қалаларындағы біртектес дамуға тән емес, ортақ стильді қамтамасыз етті. Үйлер үлкен учаскелерге орналастырылды, әдетте 1000 м2, ал бастапқы SECV төрағасы генерал сэр Джон Монаштан алынған тапсырма бойынша әр учаскеде тұрғынға жылқы мен бақша ұстауға жеткілікті жер болуы керек еді. Қала көптеген жылдарға сонарлы қоғамдық нысандармен мақтанды, олардың көпшілігі SECV қаржыландырды және сол сияқты ауылдық немесе қала маңындағы қауымдастықтардан озып кетті. Қаланың ішіндегі жақсы жабдықталған нысандарды белсенді пайдалану арқасында қала тұрғындары арасында жақын қарым-қатынас орнады.
The town was planned by A. R. La Gerche, the State Electricity Commission's Architect. It is sometimes mistakenly thought to have been designed by Walter Burley Griffin, who planned Canberra, Australia's capital city. The design of Yallourn incorporated lessons learnt from the early UK garden cities of Welwyn Garden City and Letchworth Garden City inspired by Ebenezer Howard. The design of Yallourn established a formal central square adjacent to the shopping area and a formal "Broadway" bounded by parks between the shopping area and railway station. The whole town area was surrounded by a green belt varying between native vegetation, open parkland and sporting and recreational complexes. The majority of the land and buildings, with the churches and several minor properties as the exceptions, were owned by the SECV. Residents were charged below market rentals and the SECV adopted the role of paternalistic landlord in addition to its role as employer to the majority of the town's income earners. The conflicts this created caused continuing concern throughout the life of the town. For the majority of the town's life, citizen involvement was limited, residents being represented in their dealings with the SECV by a Town Advisory Council that was established in 1947. Houses within the town were constructed to a limited number of designs but these were varied by differing external detailing and surface finishes. A brick and tile manufacturing plant was built near the town and produced a characteristic terracotta roofing tile which was used to clad most homes. The pitch of the roof structure and overhanging eaves remained similar throughout the town, providing a common theme without the sameness characteristic of English garden city developments. The homes were placed on large plots, typically of 1000 m2, the design brief from General Sir John Monash, the initial SECV chairman requiring that each plot should have sufficient land to permit the tenant to keep a horse and a garden. The town boasted outstanding public facilities many years in advance of similar rural or suburban communities of similar size, the majority funded by the SECV. A close community spirit developed within the town, in part through enthusiastic usage of the excellent facilities.
Сыртқы байланыс
Яллоурн темір жолы 1922 жылдың қаңтарында Гиппленд темір жолындағы Гернс Оук станциясынан басталатын тармақ ретінде ашылды. Бұл желі 1953 жылдың қыркүйегінде Моеден шығысқа қарай еңісі аз жаңа бағытпен алмастырылды және 1955 жылы электрлендірілді. Жергілікті темір жол станциясы 1960 жылдары жолаушылар тасымалына жабылды, содан кейін желі негізінен Яллоурн брикет зауытынан брикеттерді тасымалдауға қолданылды. Зауыт жабылғаннан кейін, желі Морвелл зауытынан Яллоурнға брикеттерді тасымалдау үшін пайдаланылды, себебі брикеттер электр стансасындағы пештерді қосу үшін бастапқы отын ретінде қолданылды, содан кейін қоңыр көмірді кептіруге жеткілікті бу пайдаланылды. 1986 жылы брикеттерді тасымалдау жүк көліктеріне ауысқаннан кейін желі жабылды. Яллоурн пошта бөлімі 1923 жылдың 8 қазанында ашылды (алдындағы жылы ашылған Батыс лагерінен аты өзгертілді) және 1980 жылы қала тұрғындары көшірілген кезде жабылды. Алдыңғы Яллоурн пошта бөлімі 1921 жылы ашылып, 1923 жылы Шығыс лагері деп аталды. Тағы бір Батыс лагері пошта бөлімі 1924 жылы ашылып, 1968 жылы жабылды.
The Yallourn railway line was opened to the town in January 1922 as a branch junctioning at Hernes Oak on the Gippsland railway line; this line was replaced by a one on an easier gradient extending east from Moe in September 1953, which was electrified in 1955. The local railway station closed to passengers in the 1960s, with the line then being used primarily to haul briquettes from the Yallourn briquette factory. When the factory closed, the line was used to haul briquettes from the Morwell factory to Yallourn, as briquettes were used as the initial fuel when lighting the furnaces in the power station until enough steam was generated to dry the brown coal used as the main fuel. Closure of the line occurred in 1986 when the transport of briquettes shifted to trucks. Yallourn Post Office opened on 8 October 1923 (being renamed from Western Camp which opened the previous year) and closed in 1980 when the town was removed. An earlier Yallourn Post Office opened in 1921 and was renamed Eastern Camp in 1923. Another Western Camp Post Office opened in 1924 and closed in 1968.
Жабылу
Қаланың халқы ең жоғарғы деңгейде 5000 адамға жетті. Алайда, 1968 жылы SECV кен өндіруді кеңейту үшін қаланы бұзуға шешім қабылдады. Қаланы сақтап қалу үшін жасалған жасыл тыйымға қарамастан, 1983 жылы бұзу жұмыстары аяқталды.
At its peak the town's population reached 5000. However, in 1968 the SECV decided to demolish the town to make way for further mining. Despite an attempted green ban to save the town, by 1983 demolition was complete,
Яллоурн Латроб аңғарындағы футболдың дамуына үлкен үлес қосты, Латроб аңғарындағы футбол лигасында көптеген ұйымдастырылған командалар өнерді, оның ішінде Яллоурн футбол клубы бар. 1950 жылдары клубтың құрамында 15 команда болды, оның ішінде 12 мектеп оқушыларының командасы және Қызыл Үшбұрыш Яллоурн (қаланың Шығыс және Батыс лагерьлеріндегі жұмысшылардан құралған) және Яллоурн YMCA сияқты кішігірім клубтар да болды. 1947 жылы Яллоурн футбол клубы ерлердің мемлекеттік лигасына қабылданды. 1950 жылы Виктория штатының жоғарғы дивизионына көтерілгеннен кейін, Яллоурн 1951 жылы Виктория чемпионы атанды. Команда лигада төрт ұпаймен жеңіске жетті және маусым бойы бір рет қана жеңілді. Клубтың жергілікті LVSL командасы 1964 және 1996 жылдары лига чемпионатын жеңіп алды, сондай-ақ төрт рет Ұлыбритания кубогын (1954, 1964, 1965 және 1966) иеленді. 1970 жылдары қаланың жабылуына байланысты Яллоурн СК жақын жердегі Ньюбороу Юнайтед клубымен бірікті, қазіргі таңда Ньюбороу Яллоурн Юнайтед клубы ретінде жұмыс істеп келеді және 2023 жылы 100 жылдығын тойлады. Жүз жылдық мерейтойға арналған маусымда клуб еске алу үшін «Яллоурн» эмблемасын қабылдады және түпнұсқа клубқа сәйкес, киімнің алдыңғы жағында ерекше «Y» әрпі бейнеленген қызыл түсті футболканы киді. 1952 жылдың маусымында, VFL маусымында, Футскрей және Сент-Килда арасындағы Австралия футбол лигасының (бұрынғы VFL) матчы Яллоурн овалында өтті, онда Сент-Килда жеңіске жетті. Бұл матч Австралия Ұлттық Футбол Кеңесінің (ANFC) спортты насихаттау мақсатымен ұйымдастырылды, ал турдың қалған матчтары Албери, Брисбен, Евроа, Хобарт және Сиднейде (стандартты емес ареналарда) өтті. Яллоурндағы матчқа жаңбыр кедергі келтірді, бірақ шамамен 3500 адамды қамтыды.
Yallourn is widely credited as being among the catalyst for the success of soccer in the Latrobe Valley, fielding many organised teams in the Latrobe Valley Soccer League, including the Yallourn Soccer Club which in the 1950s had as many as 15 teams, including 12 schoolboy teams and smaller clubs, such as Red Triangle Yallourn (composed of workers from the town's East and West Camps) and the Yallourn YMCA. In 1947 Yallourn Soccer Club was granted entry into the Men's State League. After winning promotion in 1950 to the highest division in the Victorian State League, Yallourn was crowned Victorian Champions in 1951. Yallourn won the league title by four points, losing only once all season. The Club's local LVSL team also won league championships in 1964 and 1996 and four Battle of Britain Cups (1954, 1964, 1965 and 1966). With the closure of the township in the 1970s, Yallourn SC amalgamated with nearby Newborough United and today still exists as the Newborough Yallourn United, which celebrated its 100 year anniversary in 2023. For the centenary season, the club adopted a commemorative 'Yallourn' emblem and wore the original Yallourn SC's red jersey with a distinctive 'Y' emblazoned on the front of the kit, as per the original club. In June 1952, during the 1952 VFL season, a senior Australian Football League (formerly the VFL) game between Footscray and St Kilda was played at Yallourn Oval, with St Kilda being victorious. The match was organised as part of an effort by the Australian National Football Council (ANFC) to promote the sport, and the other matches in the round were played in Albury, Brisbane, Euroa, Hobart, and Sydney (all non standard venues). The match in Yallourn was affected by rain, but still drew a crowd estimated at 3,500 people.
Атақты тұрғындар
Гейл Собот, автор, Яллоурн қаласында туған. Марджори Торп: абориген белсендісі, ол да Яллоурнда туып өскен. Пат Кеннелли Виктория штатынан 1953 жылдан 1971 жылға дейін Виктория лейбористік партиясының сенаторы болған.
Gaele Sobott, Author, who was born in Yallourn. Marjorie Thorpe: Aboriginal activist who was also born and raised in Yallourn. Pat Kennelly Victorian Labour Party Senator for Victoria from 1953 to 1971.
Құжаттамалық фильмдер
1974 жылы SECV Яллоурн туралы «Өлу үшін туылған» тарихи деректі фильмін жасады. 2008 жылдың маусым айында ABC радиосының «Hindsight» бағдарламасы Яллоурн тарихына арналған екі сағаттық радио деректі фильмін ұсынды – «Үлгілі қала және машина: Яллоурн тарихы».
In 1974 the SECV made a living history documentary about Yallourn, Born to Die. In June 2008, the ABC Radio program Hindsight presented a two hour radio documentary about the history of Yallourn, The Model Town and the Machine: A History of Yallourn.
Музыка саласында
"Weddings, Parties, Anything" тобының "Индустриалдық қала" әні Яллоурн қаласы туралы. Топ жетекшісі Мик Томас Яллоурнда туып, бала кезін сол жерде өткізген, оның әкесі SEC мекемесінде жұмыс істеген.
The Weddings, Parties, Anything song Industrial town is about Yallourn. The band's frontman Mick Thomas was born in Yallourn and lived there as a child, where his father worked for the SEC.