Кіріспе

Димини (Διμήνι; ескі түрі: Diminion) – Орталық Грекиядағы Фессалиядағы, Магнезиядағы Волос қаласына жақын орналасқан ауыл. Бұл Айзония муниципалитетінің орталығы болған. Айзония атауы көне заманнан бері сақталған. Қазіргі таңда Думини Волос аймағының ең батыс нүктесі болып табылады. Димини ауданында микендік және неолиттік ескерткіштер кездеседі. Диминидегі неолиттік ескерткіш 19 ғасырдың соңында табылды және алғаш рет археологтар Христос Цунтас және Валериос Стайс оны қазба жұмыстары арқылы зерттеді. Көне Иолкос сарайының орны қазіргі Диминиде деп саналады, және 2001 жылы осы жерде микендік сарай қазылып алынды.

Неолит дәуірі

Димини мәдениеті абстрактілі суреттермен боялған ыдыстарымен кеңінен танымал. Димини ыдыстары Шығыс Фессалиядағы соңғы неолит дәуірінің ерекше белгісі болып табылады, алайда олар аймақтан тысқары саудаланып, үлгісі алынған және Албаниядағы Какран сияқты алыс жерлерде де кездеседі.

Ежелгі дәуір

1886 жылы Лоллинг пен Вултерс Микендегі Лямиоспито деп аталатын толос қабірін қазып шығарды. 1901 жылы Валериос Стайс неолиттік қоныстың төбесінде толос қабірін тапты. Ол 1901 жылдан 1903 жылға дейін Христос Цунтаспен бірге Димини қонысында жұмыс істеді. 1977 жылы Джордж Чурмузиадис неолиттік қоныста қазба жұмыстарын жалғастырды. Диминидегі микендік қонысты қазу жұмыстарын 1980 жылы В. Адрими Сисмани бастады. 2001 жылы қазба жұмыстары барысында Микен қаласы мен сарай кешені табылды, олар ежелгі Иолкос қаласының бір бөлігі болуы мүмкін деп есептеледі. Сонымен қатар, тастан жасалған салмақ және сызықтық В жазуымен жазылған керамика сынығы да табылды. "Басып алу теориясы" бойынша, неолиттік Димини мәдениетінің халқы шамамен б.з.д. 5000 жылы Сескло мәдениетін күшпен басып алған. Бұған қоса, теория "Диминиялықтарды" және "Сесклолықтарды" екі бөлек мәдени бірлік ретінде қарастырады. Алайда, И. Лиритзис Димини мен Сескло мәдениеттері арасындағы қарым-қатынасқа қатысты басқаша пікір білдіреді. Ол Р. Галлоуэймен бірлесіп, термолюминесценциялық талдау әдісін қолдана отырып, Сескло мен Диминиден алынған керамикалық материалдарды салыстырды. Олар Димини қонысының тұрғындары шамамен б.з.д. 4800 жылы пайда болғанын анықтады, бұл Сескло цивилизациясы құлауынан (шамамен б.з.д. 4400 жыл) төрт ғасыр бұрын болды. Лиритзис "Сесклолықтардың" және "Диминиялықтардың" бір кезең бойы бірге өмір сүргенін тұжырымдады.