Кіріспе

Америка Азаматтық Соғысының шайқасы

Америка Азаматтық Соғысының Геттисбург науқаны барысында 1863 жылдың 21 маусымында Вирджиния штатының Лудун округінде Аппервилл шайқасы болды.

Өмірбаян

Одақ әскерінің атты әскері Конфедерация генерал-майоры Дж. Э. Б. Стюарттың атты әскерлік қорғауын бұзуға белсенді күш салды. Стюарт Лодун аңғарында бірнеше кешіктіру шайқастарын жүргізіп, Одақ генералы Альфред Плесонтонның атты әскерін Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясының басты күштерінің орналасқан жерін анықтаудан алғысы келді, оның көп бөлігі кішкентай Аппервилл ауылының батысындағы Шенноа аңғарында орналасқан еді. Стюарт Алди мен Миддлбургтегі шайқастарда федералдыларды баяулатты, батысқа қарай шегіне отырып, шатқалдар, өзендер мен тас қабырғаларды тиімді пайдаланды. Ол Аппервилл маңында тағы да қарсылық көрсетіп, федералды атты әскердің Шенноа аңғарына енуіне тосқауыл қойды.

Гуз Крик өзені

19 маусымда Миддлбургте болған шайқастан кейін, түнгі ауыр жаңбыр Лудун аңғарын сулап, алты апталық құрғақшылықты тоқтатты. Жаңбыр барысында Уэйд Хэмптонның Конфедерация атқыштар бригадасы Дж.Е.Б. Стюартты күшейтіп, Беверли Робертсон бригадасымен бірге Эшбидің Gap Turnpike бойымен орналасты. Джон Р. Чамблис бригадасы солтүстікке қарай жылжып, Вирджиния штатының Юнисон қаласының жанында "Грамбл" Джонсқа қосылды. Томас Т. Мунфорд бригадасы одан да солтүстікке қарай Сникерсвилл ойығына жол ашуды күзетіп тұрды. Джон Мосбидің партизандық жасақтары одақтың орналасқан жерлерін барлап, олардың қимылдары туралы қажетті ақпаратты ұсынды. Одақтың атқыштар қолбасшысы Альфред Плесонтон Стюарттың тас қабырғалардың артында жасырынып, атқыштарды тиімді пайдалануына наразы болып, 20 маусымда генерал-майор Джордж Г. Мидтің V корпусынан жаяу әскердің қолдауын сұрап, алды. Плесонтон Лидің бас күштерін әлі де таба алмады, ал Соғыс министрлігі оны осы міндетті орындауға үнемі талап етіп отырды. Стюартты орынсыз қалдыруға тырысқан Плесонтон Джадсон Килпатриктің бригадасын Эшбидің Gap Turnpike бойымен полковник Стронг Винсенттің жаяу әскер бригадасының қолдауымен жіберді, ал Дэвид МакМ. Греггтің атқыштар дивизиясы резервте болды. Джон Бьюфордтың дивизиясы қанаттан айналып өтуге тырысты. Стюарт шаршаған әскерлерін демалыс күніне дайындауды жоспарлаған, бірақ 21 маусымда сағат 8:00-де оның позициясына одақтың артиллериясы оқ атып, тілегі орындалмады. Бастапқыда Килпатриктің атқыштар бригадасын тойтарыс бергеннен кейін, Стюарт тас қабырғаларды, тік шатқалдар мен арналарды тиімді пайдаланып, одақтың жаяу әскерінің қысымымен кері шегіне бастады. Ол Ректор қиылысының батысында Гуз-Крик өзені арқылы салынған тас көпірде тұрып, екі сағат бойы одақтың атқыштар шабуылына, сондай-ақ 16-шы Мичиган жаяу әскерінің шабуылдаушылары мен мергендеріне қарсы тұрды, олар конфедераттардың артиллериялықтарын жоюға тырысты. Союз әскерлерінің алдында конфедераттардың артиллериялықтары өздерінің шараптарына қаруларын тіркеп, жылдамдықта қашып кетті, бірақ олардың бірі, асығысқандықтан, Блейкли мылтығы аударылып кетті. Мылтық қолға түсті, бұл Стюарттың атқыштар бригадасының жоғалтқан алғашқы артиллериялық құралы болды. Алайда, оның қалған үш қаруының екеуі де жақын арада істен шығып, Стюарт батысқа қарай Аппервиллге қарай шегінді, қолайлы жағдайларда кешіктіру шараларын жалғастырып, күресін жалғастырды.

Үстіргі қала

Джон Бьюфордтың федералды колоннасы Аппервилл маңында жаңа Конфедерацияның сол жақ флангына шабуыл жасау үшін жолдан бұрылып кетті, ал Дж. Ирвин Грегг пен Джадсон Килпатриктің бригадалары шығыстан Эшбидің Gap Turnpike бойымен ілгері жылды. Бьюфорд көп ұзамай Стюарттың Аппервиллдің солтүстігіндегі жабдықтау пойызын сүйемелдеп келе жатқан "Грамбл" Джонс пен Чэмблисстің конфедерациялық бригадаларымен кездесіп, шабуыл жасады. Сонымен қатар, Килпатриктің әскерлері Аппервиллдің шығысындағы Винеярд төбесі деп аталатын қыратта Хэмптон мен Робертсонға шабуыл жасады. Кейбір одақтың атты әскерлері ауылға жеткенімен, кейін кері шегінді. Күшті атты шайқасқаннан кейін Стюарт әскерін Ашбидің ойысына күшті қорғанысқа орналастырды, тіпті конфедерациялық жаяу әскер Потомак өзенінен Мэрилендке өтіп бара жатқанда. Келесі бірнеше күнде атты әскерлердің шайқасы баяулағаннан кейін, Стюарт Геттисбургке қарай жол тартқан одақ әскерін айналып өту үшін шығысқа шабуыл жасау туралы шешім қабылдады. Аппервиллдің маңыздылығы Стюарттың табысты кешіктіру тактикасы Плезонтонға Лидің жаяу әскер дивизияларының орналасқан жерін дәл бағалауға мүмкіндік бермеді, осылайша федералдыларды жаудың қайда және қандай мақсаттармен келе жатқаны туралы құнды ақпараттан айырды.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

The American Battlefield Trust) және оның серіктестері 2023 жылдың ортасына дейін шайқас даласының бір бөлігін сатып алу немесе мәңгілік сақтау құқығы арқылы сақтап қалды.