Жапонның 1633-1853 жылдардағы оқшақтану саясаты

Кіріспе

Жапонның 1633–1853 жылдардағы оқшаулау саясаты

Сакоку (鎖国 / 鎖國) – Токугава сёгунатының оқшаулаушы сыртқы саясатының жалпы атауы. Эдо дәуірінде (1603–1868) Жапония мен басқа елдер арасындағы қарым-қатынас және сауда қатты шектелді, барлық шетелдік азаматтардың Жапонияға кіруіне тыйым салынды, ал қарапайым жапон халқы елден шығудан алыс сақталды. Бұл саясат 1633–1639 жылдары Токугава Иемцу басшылығындағы сёгунат үкіметі (бакуфу) тарапынан бірқатар жарлықтар мен шаралар арқылы қабылдалды. Терминнің бастауы 1801 жылы жапон астрономы және аудармашысы Шидзуки Тадао жазған (鎖國論) атты қолжазба еңбегінен шықты. Шидзуки бұл сөзді 17 ғасыр неміс саяхатшысы Энгельберт Кемпфердің Жапония туралы еңбектерін аударғанда ойлап тапты. Бұрынғы кезеңде сауда-саттыққа көп шектеу қойылмаған және пираттық кеңінен таралған болатын. Жапон теңізшілері мен саудагерлері Азияны аралап, кейде белгілі бір қалаларда қауымдастықтар құрды, ал ресми елшіліктер мен елшілер Азия мемлекеттеріне, Жаңа Испанияға және оның ізбасарларына, сондай-ақ Еуропаға барып қайтты. Осы кезеңде Жапонияда көптеген шетелдік саудагерлер мен қарақшылар тұрып, жапон суларында белсенділік танытты. Аталмыш саясат аясында Жапония толығымен оқшауланған жоқ. Бұл, шогунат пен белгілі бір феодалдық домендердің сауда мен сыртқы қатынастарға қатаң ережелер енгізген жүйесі болды. Қытаймен сауда-саттық Жапонияның батысындағы Нагасаки порты арқылы кеңінен жүргізілді, онда қытайлардың тұрақты мекені болды. Саясат бойынша, еуропалық ықпал тек Нагасакидегі Дежимадағы голланд фабрикасымен шектелді. Батыс ғылыми, техникалық және медициналық жаңалықтар ("Голланд білімі") арқылы Жапонияға келді. Кореямен сауда Цусима доменімен (қазіргі Нагасаки префектурасының бір бөлігі) және Чорян қаласындағы ваканмен (қазіргі Пусанның бір бөлігі) шектелді. Кореядан Жосон Тонгсинса арқылы дипломатиялық байланыстар да жүзеге асырылды. Айнұлармен сауда Хоккайдодағы Мацумаэ доменімен, ал Рюкю корольдігімен сауда Сацума доменінде (қазіргі Кагосима префектурасы) жүргізілді. Шекаралық провинциялардағы тікелей сауда байланыстарынан басқа, сауда елдері Эдодағы және Осака қаласындағы сарайларға тұрақты миссиялар жіберді. Бұл саясат 1853 жылдан кейін Мэтью К. Перри басқарған Перри экспедициясының күшімен Жапонияны американдық (және оның ізінен батыстық) саудаға ашуға мәжбүрлеген кезде, Канагава шарты деп аталатын келісімдер арқылы аяқталды.

Sakoku (鎖国 / 鎖國) is the common name for the isolationist foreign policy of the Japanese Tokugawa shogunate under which, during the Edo period (from 1603 to 1868), relations and trade between Japan and other countries were severely limited, and nearly all foreign nationals were banned from entering Japan, while common Japanese people were kept from leaving the country. The policy was enacted by the shogunate government (bakufu) under Tokugawa Iemitsu through a number of edicts and policies from 1633 to 1639. The term originates from the manuscript work (鎖國論) written by Japanese astronomer and translator Shizuki Tadao in 1801. Shizuki invented the word while translating the works of the 17th century German traveller Engelbert Kaempfer concerning Japan. It was preceded by a period of largely unrestricted trade and widespread piracy. Japanese mariners and merchants traveled Asia, sometimes forming communities in certain cities, while official embassies and envoys visited Asian states, New Spain and its successors, and Europe. This period was also noted for a large number of foreign traders and pirates who were resident in Japan and active in Japanese waters. Japan was not completely isolated under the policy. was a system in which strict regulations were placed on commerce and foreign relations by the shogunate and certain feudal domains There was extensive trade with China through the port of Nagasaki, in the far west of Japan, with a residential area for the Chinese. The policy stated that the only European influence permitted was the Dutch factory at Dejima in Nagasaki. Western scientific, technical and medical innovations flowed into Japan through ("Dutch learning"). Trade with Korea was limited to the Tsushima Domain (today part of Nagasaki Prefecture) and the wakan in Choryang (part of present day Busan). There were also diplomatic exchanges done through the Joseon Tongsinsa from Korea. Trade with the Ainu people was limited to the Matsumae Domain in Hokkaidō, and trade with the Ryūkyū Kingdom took place in Satsuma Domain (present day Kagoshima Prefecture). Apart from these direct commercial contacts in peripheral provinces, trading countries sent regular missions to the in Edo and at Osaka Castle. The policy ended after 1853 when the Perry Expedition commanded by Matthew C. Perry forced the opening of Japan to American (and by extension, Western) trade through a series of treaties, called the Convention of Kanagawa.

Негізгі себептері

Бұл саясатты шогундық әкімшілік негізінен Испания мен Португалияның отаршылдық және діни ықпалын жою үшін енгізді және күштендірді деп есептеледі, олар шогундықтың тұрақтылығына және архипелагтағы бейбітшілікке қауіп төндіретіндей болды. Оңтүстік Жапонияда (әсіресе Кюсюде) католиктерге көшкендердің санының артуы осы қауіптің маңызды бір бөлігі саналды. 1970-жылдардағы жапон тарихшыларының зерттеулеріне сүйене отырып, кейбір ғалымдар бұл көзқарасқа күдікпен қарап, оны саяси шындықтың толық емес түсіндірмесі деп санайды. Токугава әулетінен бұрын, Тоётоми Хидэёси Филиппиннің испандықтар тарапынан жаулануынан кейін еуропалық миссионерлерге қарсы көзқарасын өзгерте бастады, ал испандықтардың ондағы біртіндеп алға жылжуы Токугаваның да наразылығын тудырды. 17-ғасырдың басында теңіз саудасына қойылған тыйымдардың күшейтілу себептерін Токугаваның ішкі саясатымен байланысты қарастыру керек. Осы саясаттың мақсатының бірі – Жапонияның сыртқы саясатына бақылауды күшейту, әлеуметтік бейбітшілікті қамтамасыз ету ғана емес, сонымен қатар елдегі басқа күшті феодалдарға, әсіресе Сенгоку кезеңінде Шығыс Азия сауда байланыстарын пайдаланып әскери күштерін арттырғандарға қарағанда Токугаваның үстемдігін сақтау болды. Токугава әулеті жапондықтардың шетелдік кемелермен сауда жасауына немесе шетелде сауда мүмкіндіктерін іздеуіне шектеу қойып, ешкімнің Токугаваның билігіне күшті қарсылық таныта алмайтынына көз жеткізді. Бұл, Токугаваның кезекті түрде қызмет ету жүйесін енгізуімен де үйлеседі. Сауданы негізінен 1587 жылы Тоётоми Хидэёсидің бақылауына өткен Нагасаки арқылы жүргізу арқылы бакуфу салықтар мен алымдар есебінен қазынасын толықтыра алды. Бұл аз мәселе емес, өйткені бұрынғы Камакура және Муромачи әулеттерінің байлықтың жетіспеуінен шектеулі мүмкіндіктері болды. Жапон архипелагынан батыс және христиандық ықпалды жоюға басымдық беруді жапон тарихын еуроцентристік тұрғыдан қарау деп санауға болады, бірақ бұл кең таралған пікір. Дегенмен, христиан діні және оның ең тікелей байланысты болған екі отаршылдық держава Токугава үшін нақты қауіптер саналды. 1615 жылы Тоётоми әулетінің қалдықтары жеңілгеннен кейін, Токугава Хидэтада Токугаваның үстемдігіне нақты қарсылық танытатын жалғыз күшке назар аударды. Орталық билікке қарсы діни шақырулар, сол кезеңде қарулы буддалық монахтардың шіркеулік күресі сияқты, маңызды деп есептелді. Императрица Мейшо (1629–43 жылдары билеген) испандықтар мен португалдықтардың Жаңа әлемді жаулап алуы және отарлауы туралы естігенде, Жапонияның көп ұзамай олардың иелігіндегі көптеген елдердің бірі боларынан қорқып, алаңдады. Протестант ағылшын және голланд саудагерлері бұл пікірді күшейтіп, испандық және португалдық миссионерлерді Азия елдерін мәдени үстемдік ету және отарлау саясатының бөлігі ретінде дінді жүйелі түрде таратумен айыптады. Жапондықтар голландтар мен ағылшындардың дін мен сауданы ажырата алатынына сенді, ал олардың ибериялық әріптестеріне күдікпен қарады. Испан және португалдықтардан сауданы иеленгісі келген голландтар бұл көзқарасты нығайтуға дайын болды. Миссионерлердің, мысалы, Франциск Ксавьердің және басқа да жақтастардың күш-жігерінің арқасында Жапониядағы христиандардың саны үнемі өсіп келеді. 1637–1638 жылдардағы Шимабара көтерілісі – негізінен христиандық нанымды 40 мың шаруаның көтерілісі – саясатты қабылдауға тікелей себеп болды. Содан кейін шогун миссионерлерді көтеріліс ұйымдастыруға айыптап, елден қуды және дінге өлім жазасымен тыйым салды. Нагасакидегі көптеген қалған жапондық христиандар жер асты қауымдастықтарын құрды және оларды "какурэ киристан" деп атады. Сыртқы әлеммен барлық байланыс шогундық әкімшілік немесе осы міндетке тағайындалған домендер (Цусима, Мацумаэ және Сацума) тарапынан қатаң реттелді. Голланд саудагерлеріне миссионерлік қызметпен айналыспауға келіскен жағдайда ғана Жапонияда сауда жасауға рұқсат берілді. Бүгінде Жапониядағы халықтың христиандық үлесі (1%) Қытай (3%), Вьетнам (7%) және Оңтүстік Корея (29%) сияқты басқа Шығыс Азия елдерімен салыстырғанда әлдеқайда төмен. Бұл саясат сонымен қатар Жапония мен басқа елдер арасындағы сауданы бақылаудың және Шығыс Азия иерархиясындағы жаңа орнын бекітудің құралы болды. Токугава өздерінің шағын халықаралық жүйесін құруға тырысты, онда Жапония дәрі-дәрмек сияқты маңызды тауарларға қол жеткізе алады және Қытайдағы оқиғалар туралы маңызды ақпарат ала алады, сонымен қатар Қытайдың салық жүйесіне бағынышты мәртебеге келісуден аулақ бола алады. Жапонияның Жосон Кореясымен құрылған дұрыс дипломатиялық қатынасы Кореяның Жапонияға үнемі елшіліктер (Тонгсинса) жіберуіне мүмкіндік берді. Цусима мен Корея арасындағы қарқынды саудамен қатар, Жапондықтардың Пусан ваканында болуының нәтижесінде Эдо кезеңінің бойында Қытайдың мәдени, интеллектуалдық және технологиялық жетістіктеріне қол жеткізілді. Теңіз саудасына қатысты ең қатаң тыйымдар қабылданған кезде, Мин әулеті Қытайдың көп бөлігін бақылауын жоғалтқан және императорлық заңдылық мәселесі шешілмегендіктен, Жапонияның Мин немесе Цин үкіметтерімен ресми дипломатиялық қатынас орнатуы қажет емес болды. Жапония қажетті тауарларды голландтар арқылы делдалдық сауда арқылы және Рюкю аралдары арқылы ала алды. Жапондықтар Рюкю корольдігінің билеушілерін Қытаймен салық қатынастарын сақтауға ынталандырды, тіпті Шимазу кланы Рюкю аралдарында үлкен саяси ықпалға ие болғанмен де. Кейінірек, бұл саясат Жапонияның минералдық ресурстарын – мысалы, күміс пен мысты – сыртқы әлемге толықтай жоғалтуына қарсы негізгі кепілдік болды. Алайда, күміс экспорты Нагасаки арқылы шогундық әкімшілік тарапынан тоқтатылса да, Корея арқылы күміс экспорты салыстырмалы түрде жоғары деңгейде жалғасты.

It is conventionally regarded that the shogunate imposed and enforced the policy in order to remove the colonial and religious influence of primarily Spain and Portugal, which were perceived as posing a threat to the stability of the shogunate and to peace in the archipelago. The increasing number of Catholic converts in southern Japan (mainly Kyūshū) was a significant element of that which was seen as a threat. Based on work conducted by Japanese historians in the 1970s, some scholars have challenged this view, believing it to be only a partial explanation of political reality. Before the Tokugawa, Toyotomi Hideyoshi had previously begun to turn against the European missionaries after the Spanish conquest of the Philippines began, and the gradual progress of the Spanish there led to increasing hostility from the Tokugawa as well. The motivations for the gradual strengthening of the maritime prohibitions during the early 17th century should be considered within the context of the Tokugawa 's domestic agenda. One element of this agenda was to acquire sufficient control over Japan's foreign policy so as to not only guarantee social peace, but also to maintain Tokugawa supremacy over the other powerful lords in the country, particularly the

These had used East Asian trading linkages to profitable effect during the Sengoku period, which allowed them to build up their military strength as well. By restricting the ability of the to trade with foreign ships coming to Japan or pursue trade opportunities overseas, the Tokugawa could ensure none would become powerful enough to challenge the 's supremacy. This is consistent with the generally agreed rationale for the Tokugawa 's implementation of the system of alternate attendance, or
Directing trade predominantly through Nagasaki, which came under Toyotomi Hideyoshi's control in 1587, would enable the bakufu, through taxes and levies, to bolster its own treasury. This was no small matter, as lack of wealth had limited both the preceding Kamakura and the Muromachi in crucial ways. The focus on the removal of Western and Christian influence from the Japanese archipelago as the main driver of the could be argued to be a somewhat eurocentric reading of Japanese history, although it is a common perception. Nevertheless, Christianity and the two colonial powers it was most strongly associated with were seen as genuine threats by the Tokugawa Once the remnants of the Toyotomi clan had been defeated in 1615, Tokugawa Hidetada turned his attention to the sole remaining credible challenge to Tokugawa supremacy. Religious challenges to central authority were taken seriously by the as ecclesiastical challenges by armed Buddhist monks were common during the period. The Empress Meishō (r. 1629–43) also had grave doubts when she heard about how the Spanish and Portuguese were invading and colonising in the New World, and thought that Japan would soon become one of the many countries in their possession. Protestant English and Dutch traders reinforced this perception by accusing the Spanish and Portuguese missionaries of spreading the religion systematically, as part of a claimed policy of culturally dominating and colonizing Asian countries. The Dutch and English were generally seen by the Japanese to be able to separate religion and trade, while their Iberian counterparts were looked upon with much suspicion. The Dutch, eager to take over trade from the Spanish and Portuguese, had no problems reinforcing this view. The number of Christians in Japan had been steadily rising due to the efforts of missionaries, such as Francis Xavier and converts. The direct trigger which is said to have spurred the imposition of was the Shimabara Rebellion of 1637–38, an uprising of 40,000 mostly Christian peasants. In the aftermath, the shogunate accused missionaries of instigating the rebellion, expelled them from the country, and strictly banned the religion on penalty of death. The remaining Japanese Christians, mostly in Nagasaki, formed underground communities and came to be called
All contact with the outside world became strictly regulated by the shogunate, or by the domains (Tsushima, Matsumae, and Satsuma) assigned to the task. Dutch traders were permitted to continue commerce in Japan only by agreeing not to engage in missionary activities. Today, the Christian percentage of the population (1%) in Japan remains far lower than in other East Asian countries such as China (3%), Vietnam (7%) and South Korea (29%). The policy was also a way of controlling commerce between Japan and other nations, as well as asserting its new place in the East Asian hierarchy. The Tokugawa had set out to create their own small scale international system where Japan could continue to access the trade in essential commodities such as medicines, and gain access to essential intelligence about happenings in China while avoiding having to agree to a subordinate status within the Chinese tributary system. Japan's generally constructive official diplomatic relationship with Joseon Korea allowed regular embassies (Tongsinsa) to be dispatched by Korea to Japan. Together with the brisk trade between Tsushima and Korea, as well as the presence of Japanese in the Busan wakan, Japan was able to access Chinese cultural, intellectual and technological developments throughout the Edo period. At the time of the promulgation of the strictest versions of the maritime prohibitions, the Ming dynasty had lost control of much of China and it was unnecessary, and perhaps undesirable, for Japan to pursue official diplomatic relations with either of the Ming or the Qing governments while the issue of imperial legitimacy was unsettled. Japan was able to acquire the imported goods it required through intermediary trade with the Dutch and through the Ryukyu Islands. The Japanese actually encouraged the Ryūkyū Kingdom's rulers to maintain a tributary relationship with China, even though the Shimazu clan had surreptitiously established great political influence in the Ryukyu Islands. Later on, the policy was the main safeguard against the total depletion of Japanese mineral resources—such as silver and copper—to the outside world. However, while silver exportation through Nagasaki was controlled by the shogunate to the point of stopping all exportation, the exportation of silver through Korea continued in relatively high quantities.

Сауда кезеңінде

Осы кезеңде Жапония төрт "дарбаза" арқылы бес мемлекетпен сауда-саттық жүргізді. Ең ірісі – Нагасакидегі жеке қытай саудасы (олар Рюкю патшалығымен де сауда жасады), онда Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясына да жұмыс істеуге рұқсат берілді. Хоккайдодағы (сол кезде Эзо деп аталған) Мацумаэ кланы айнулармен сауда-саттық жасады. Цусиманың Со кланы арқылы Жосон әулеті Кореямен байланыс орнатты. Рюкю, Эдо дәуірінің көбісінде жартылай тәуелсіз патшалық болған, Сацума доменінің Шимазу кланымен басқарылды. Жапониядан Кореяға және Рюкю патшалығына саудаланатын көптеген тауарлар ақырында Қытайға жіберілді. Рюкю аралдары мен Кореяда сауданы жүзеге асыратын кландар, сауда-саттық жүргізілетін жапондық территориядан тыс сауда қалаларын салған. Жапондықтардың осы сауда посттарына барып-келу қажеттілігіне байланысты, бұл шығарылатын саудаға ұқсас болды, онда жапондықтар шетелдік саудагерлермен үнемі байланыс жасады. Нагасакидегі қытай және голланд саудагерлерімен сауда Деджима деп аталатын аралда жүргізілді, ол қаладан тар бұғазбен бөлінген; шетелдіктер Деджимадан Нагасакиге кіре алмады, сондай-ақ жапондық азаматтар ерекше рұқсатсыз Деджимаға кіре алмады. Арал тұрғындары үшін Деджимадағы жағдай қорлаушы болды; Нагасаки полициясы оларды қалауынша мазалап, қинауға құқылы болды, ал олардың аралдан кетуіне жол бермеу үшін құрлыққа соққан тар көпірде күшті жапондық күзетші әрдайым орналастырылды.

Жеке өмірдің қиындықтары

Батыс державаларының 17, 18 және 19 ғасырларда Жапонияның оқшаулануын жоюға бағытталған көптеген жекелеген әрекеттері жасалды. Америка, Ресей және Франция кемелері Жапониямен қарым-қатынас орнатуға тырысты, бірақ олардың барлығы қабылданбады. 1640 жылы Макаодан португалдықтар шогунатты жақындағы қуғын-сүргін мен сауданы тоқтатуға қарсы болуға көндіру үшін елшілерді жіберді. Олар тұтқындалып, кемелері өртеліп, 4 тамызда бакуфу бұйрығымен миссияның 61 мүшесі атқыланды. 1647 жылы португалдық әскери кемелер Нагасакиге кіруге тырысты. Жапондықтар кемелерді тоқтату үшін шамамен 900 қайықтан тұратын блокада құрды. Осы оқиғадан кейін жапондықтар Нагасакидегі қауіпсіздікті күшейтті, өйткені басқа елдер жаңа оқшаулану саясатына қарсы шығып, Нагасаки арқылы кіруге тырысады деген қауіп күшейді. 1738 жылы Мартин Спанберг басқарған үш кемелі ресейлік теңіз эскадрильясы Хонсю аралына келді. Ресейліктер қазір Рикучу Кайган ұлттық паркіне кіретін көркем аймаққа қонды және оларға жақсы қарым-қатынас көрсетілгенін хабарлады. Спанберг 1739 және 1742 жылдары жапон суларында тағы екі сапар жасады, бұл Курил аралдарындағы ресейлік мүдделерді ілгерілетуге көмектесті. 1778 жылы Якутск қаласынан Павел Лебедев Ласточкин есімді орыс саудагері Хоккайдоға шағын экспедиция құрамында келді. Ол сыйлықтар ұсынды және әдеппен сауда сұрады, бірақ нәтижесіз. 1787 жылы Жан Франсуа де Галап, Лаперуз графы жапон суларында жүзіп өтті. Ол Рюкю аралдарын және Хоккайдо мен Сахалин арасындағы бұғазды аралап, оған өзінің есімін берді. 1791 жылы американдық зерттеуші Джон Кендрик басқарған екі американдық кеме – капитан Кендрик басқарған "Леди Вашингтон" және капитан Уильям Дуглас басқарған "Грейс" – Кий түбегінің оңтүстігіндегі Кий Ошима аралында 11 күн тоқтады. Кендрик Жапонияға келген алғашқы американдық болды. Ол американдық туды орнатып, аралдарға иелік етуі мүмкін, бірақ сапар туралы ағылшын тілінде бір ғана жазба бар. 1792 жылы орыс азаматы Адам Лаксман Хоккайдо аралына келді. 1797 жылдан 1809 жылға дейін бірнеше американдық кемелер Нагасакиде голландтық тумен сауда жасады, бұл голландтықтардың Наполеон соғыстары кезінде Ұлыбританияға қарсы қақтығысқа түскендіктен өз кемелерін жіберуге мүмкіндік бермеді: 1797 жылы АҚШ капитаны Уильям Роберт Стюарт, голландтықтардың тапсырысы бойынша Батавиядан Нью-Йорктің "Элиза" кемесін голландтық сауда тауарларын жүктеп, Жапонияның Нагасаки қаласына алып барды. 1803 жылы Уильям Роберт Стюарт "Жапония императоры" (бағындырылған және "Нью-Йорк Элизасы" деп аталған) кемесімен Нагасаки портына кірді және Голландияның Деджима анклавы арқылы сауда жасауға тырысты. "Маргарет" кемесімен Салем, Массачусетс штатынан келген тағы бір американдық капитан Джон Дерби Жапонияны опиум саудасына ашуға тырысты, бірақ ол сәтсіз болды. 1804 жылы капитан Адам Иоганн фон Крузенштерн басқарған орыс экспедициясы Нагасакиге жетті. Ресей елшісі Николай Резанов сауда алмасуын сұрады. Бакуфу бұл өтінішті қабылдамады, сондықтан кемелерге 1805 жылдың көктемінде кетуге тура келді. Орыстар келесі үш жыл ішінде Сахалин мен Курил аралдарына шабуыл жасады, бұл бакуфуны Езода қорғаныс құруға итермеледі. 1808 жылы британдық фрегат HMS Phaeton Тынық мұхитында голландтық кемелерді аулап, голландтық тумен Нагасакиге келді, олжалары қазірдің өзінде кеткенін білгеннен кейін керек-жарақты талап етті. "Фатон" кемесі жапондықтар Киотодан келгенге дейін кетіп қалды. 1811 жылы орыс әскери-теңіз лейтенанты Василий Головнин Кунашири аралына қонып, бакуфумен тұтқындалып, 2 жылға қамауға алынды. 1825 жылы 高橋景保 (Такахаси Кэйхо) ұсынысы бойынша шогунат "Шетелдік кемелерді қуып жіберу туралы бұйрық" (Ikokusen uchiharairei, сондай-ақ "Ninen nashi" немесе "Екінші ой" заң деп аталады) шығарды, жағалау биліктеріне жағаға келген шетелдіктерді тұтқындауға немесе өлтіруге бұйрық берді. 1830 жылы бриг "Кипр", британдық сотталғандардың кемесі (Австралияға айналатын отарларға арналған), олар қожайындарына қарсы көтеріліс жасап, Қытайдың Кантон қаласына жөнелтілді. Көтерілісшілердің су, отын және керек-жарақтары өте аз болды, бірақ жапондықтар оларға шабуыл жасап, қашып жіберді. Бұл - қазіргі Австралия суларынан Жапонияға келген алғашқы кеме. 1830 жылы Жапония иелік еткен, бірақ тұрғыны жоқ Бонин аралдарына америкалық Натаниел Савори қоныс тепті. 1837 жылы Кантон қаласында Чарльз В. Кинг есімді америкалық кәсіпкер Орегон жағалауында кемесі қираған үш жапон теңізшісін (соның ішінде Отокичи) қайтару арқылы сауданы ашу мүмкіндігін көріп, "Моррисон" қарусыз американдық сауда кемесімен Урага бұғазына барды. Кеме бірнеше рет атылып, сәтсіз аяқталды. 1842 жылы Опиум соғысында Қытайдың жеңілісі және "Моррисон" оқиғасынан кейінгі ішкі сыннан кейін бакуфу Жапонияда отын алу құқығы үшін шетелдік талаптарға жауап берді, шетелдіктерді атқылау туралы бұйрықты тоқтатты және "Отын және су беру туралы бұйрық" (Макинзуй киюрэй) қабылдады. 1844 жылы капитан Форнье Дюплан басқарған француз теңіз экспедициясы 1844 жылдың 28 сәуірінде Окинаваға келді. Саудадан бас тартты, бірақ әйгілі баптысты әкелді. 1845 жылы "Манхэттен" кит аулау кемесі 22 жапон теңізшісін құтқарып алды. Капитан Меркатор Купер Эдо шығанағына кіргізілді, онда ол төрт күн болды және Эдо губернаторымен және императорды білдіретін бірнеше жоғары лауазымды шенеуніктермен кездесті. Оларға бірнеше сыйлықтар берілді және ешқандай кедергісіз кетіп қалуға рұхсат етілді, бірақ ешқашан қайта оралмауға ескертілді. 1846 жылдың 20 шілдесінде АҚШ үкіметі тарапынан сауданы ашу үшін жіберілген коммандер Джеймс Биддл екі кемемен, соның ішінде 72 зеңбірекпен қаруланған әскери кемемен Токио шығанағына ішкі асты. Оның сауда келісіміне қатысты талаптары сәтсіз аяқталды. 1846 жылдың 24 шілдесінде француз адмиралы Сесиль Нагасакиге келді, бірақ келіссөздер сәтсіз аяқталды және құрметті түрде жағаға шығуға рұхсат берілмеді. Оның құрамында Окинавада жапон тілін үйренген екі дін қызметкері болды: баптысты әкелді және баптысты Ко. 1848 жылы шотландық/чинук Ранальд Макдональд Рисири аралына кемесі қирағандай болып, Жапонияға кіруге тырысты. Ол Нагасакиге жіберілді, онда 10 ай болды және Жапониядағы алғашқы ағылшын тілінің мұғалімі болды. Америкаға оралғаннан кейін Макдональд АҚШ Конгресіне жазбаша хабарлама жолдады, онда жапон қоғамы жақсы бақыланатынын және жапон халқының мінез-құлқы жоғары деңгейде екенін түсіндірді. 1848 жылы капитан Джеймс Глинн Нагасакиге барды, нәтижесінде американдықтармен "жабық ел" Жапониядағы алғашқы сәтті келіссөздер өтті. Джеймс Глинн АҚШ Конгресіне Жапонияны ашу келіссөздері күш көрсетумен қолдау көрсетуі керек екенін ұсынды, осылайша Перри экспедициясының жолы ашылды. 1849 жылы Корольдік теңіз күштерінің HMS Mariner Урага портына топографиялық зерттеу жүргізу үшін кірді. Бортында жапондық кемесі қираған Отокичи болды, ол аудармашы ретінде жұмыс істеді. Жапон билігімен проблемаларды болдырмау үшін ол өзін қытайлық деп жасырды және әкесі Нагасакимен байланыста болған бизнесмен болғандықтан жапон тілін үйренгенін айтты. 1853 жылы ресейлік елші Евфимий Путятин Нагасакиге келді (1853 жылдың 12 тамызы). Елшілік бу машинасының үлгісін көрсетті, бұл жапондықтарда бу машинасы жасауға алғашқы әрекеттер жасалды, бірақ бұл әрекеттер 1853 жылдың 8 шілдесіне дейін жалғасты, сол күні АҚШ теңіз күштерінің коммодоры Мэтью Перри төрт кемемен: "Миссисипи", "Плимут", "Саратога" және "Сускеханна" Эдо шығанағына (Токио) кірді және кемелерінің Пайксан зеңбіректерінің қауіпті күшін көрсетті. Ол Жапонияның АҚШпен сауда жасауына рұқсат беруін талап етті. Бұл кемелер "Қара..." деп белгілі болды.

Many isolated attempts to end Japan's seclusion were made by expanding Western powers during the 17th, 18th and 19th centuries. American, Russian and French ships all attempted to engage in a relationship with Japan but were rejected. In 1640, the Portuguese out of Macau sent envoys to convince the shogunate to reverse their recent expulsion and cessation of trade. They were captured, their ship burnt, and 61 members of the mission were executed by order of the bakufu, on August 4. In 1647, Portuguese warships attempted to enter Nagasaki. The Japanese formed a blockade of almost 900 boats to stop the ships. After the event, the Japanese added more security to Nagasaki as fears rose that other countries would challenge the new seclusion policy and attempt to enter through Nagasaki. In 1738, a three ship Russian naval squadron led by Martin Spanberg visited the island of Honshu. The Russians landed in a scenic area which is now part of the Rikuchu Kaigan National Park and reported civil treatment. Spanberg led two further voyages in Japanese waters in 1739 and 1742, helping advance Russian interests in the Kurils. In 1778, a Russian merchant from Yakutsk by the name of Pavel Lebedev Lastochkin arrived in Hokkaidō as part of a small expedition. He offered gifts, and politely asked to trade, but in vain. In 1787, Jean François de Galaup, comte de Lapérouse navigated in Japanese waters. He visited the Ryūkyū islands and the strait between Hokkaidō and Sakhalin, naming it after himself. In 1791, two American ships commanded by the American explorer John Kendrick—the Lady Washington, under Captain Kendrick, and the Grace, under Captain William Douglas—stopped for 11 days on Kii Ōshima island, south of the Kii Peninsula. Kendrick was the first known American to have visited Japan. He apparently planted an American flag and claimed the islands, although only one English language account of the voyage exists. In 1792, the Russian subject Adam Laxman visited the island of Hokkaido. From 1797 to 1809, several American ships traded in Nagasaki under the Dutch flag, upon the request of the Dutch who were not able to send their own ships because of their conflict against Britain during the Napoleonic Wars: In 1797 US Captain William Robert Stewart, commissioned by the Dutch from Batavia, took the ship Eliza of New York to Nagasaki, Japan, with a cargo of Dutch trade goods. In 1803, William Robert Stewart returned on board a ship named "The Emperor of Japan" (the captured and renamed "Eliza of New York"), entered Nagasaki harbor, and tried in vain to trade through the Dutch enclave of Dejima. Another American captain John Derby of Salem, Massachusetts aboard the Margaret, tried in vain to open Japan to the opium trade. In 1804, the Russian expedition around the world led by captain Adam Johann von Krusenstern reached Nagasaki. The Russian envoy Nikolai Rezanov requested trade exchanges. The bakufu refused the request and the ships had to leave in spring 1805. The Russians attacked Sakhalin and the Kuril islands during the following three years, prompting the bakufu to build up defences in Ezo. In 1808, the British frigate HMS Phaeton, preying on Dutch shipping in the Pacific, sailed into Nagasaki under a Dutch flag, demanding supplies upon discovering that their prey had already left. The Phaeton sailed away before Japanese authorities arrived from Kyoto. In 1811, the Russian naval lieutenant Vasily Golovnin landed on Kunashiri Island, and was arrested by the bakufu and imprisoned for 2 years. In 1825, following a proposal by 高橋景保 (高橋景保)), the shogunate issued an "Order to Drive Away Foreign Ships" (Ikokusen uchiharairei, also known as the "Ninen nashi", or "No second thought" law), ordering coastal authorities to arrest or kill foreigners coming ashore. In 1830, the brig Cyprus, a ship of British convicts (destined for colonies in what would become Australia) who had successfully mutinied against their masters and set sail for Canton, China, arrived on the coast of Shikoku near the town of Mugi in Tokushima Prefecture. The mutineers were desperately low on water, firewood, and supplies, but were attacked and sent away by the Japanese. This was the first time a ship ever visited Japan from what are now Australian waters. Also in 1830, the Bonin Islands, claimed by Japan but uninhabited, were settled by the American Nathaniel Savory, who landed on the island of Chichijima and formed the first colony there. In 1837, an American businessman in Canton named Charles W. King saw an opportunity to open trade by trying to return to Japan three Japanese sailors (among them, Otokichi) who had been shipwrecked a few years before on the coast of Oregon. He went to the Uraga Channel with Morrison, an unarmed American merchant ship. The ship was fired upon several times, and finally sailed back unsuccessfully. In 1842, following the news of the defeat of China in the Opium War and internal criticism following the Morrison Incident, the bafuku responded favourably to foreign demands for the right to refuel in Japan by suspending the order to execute foreigners and adopting the "Order for the Provision of Firewood and Water" (薪水給与令 (薪水給與令). In 1844, a French naval expedition under Captain Fornier Duplan visited Okinawa on April 28, 1844. Trade was denied, but Father Forcade was left behind with a translator. In 1845, the whaling ship Manhattan rescued 22 Japanese shipwrecked sailors. Captain Mercator Cooper was allowed into Edo Bay, where he stayed for four days and met with the Governor of Edo and several high officers representing the Emperor. They were given several presents and allowed to leave unmolested, but told never to return. On July 20, 1846, Commander James Biddle, sent by the United States Government to open trade, anchored in Tokyo Bay with two ships, including one warship armed with 72 cannons, but his demands for a trade agreement remained unsuccessful. On July 24, 1846, the French Admiral Cécille arrived in Nagasaki, but failed in his negotiations and was denied landing. He was accompanied by two priests who had learnt the Japanese language in Okinawa: Father Forcade and Father Ko. In 1848, Scottish/Chinook Ranald MacDonald pretended to be shipwrecked on the island of Rishiri in order to gain access to Japan. He was sent to Nagasaki, where he stayed for 10 months and became the first English teacher in Japan. Upon his return to America, MacDonald made a written declaration to the United States Congress, explaining that the Japanese society was well policed, and the Japanese people well behaved and of the highest standard. Also in 1848, Captain James Glynn sailed to Nagasaki, leading at last to the first successful negotiation by an American with "Closed Country" Japan. James Glynn recommended to the United States Congress that negotiations to open Japan should be backed up by a demonstration of force, thus paving the way to Perry's expedition. In 1849, the Royal Navy's HMS Mariner entered Uraga Harbour to conduct a topographical survey. Onboard was the Japanese castaway Otokichi, who acted as a translator. To avoid problems with the Japanese authorities, he disguised himself as Chinese, and said that he had learned Japanese from his father, allegedly a businessman who had worked in relation with Nagasaki. In 1853, the Russian embassy of Yevfimy Putyatin arrived in Nagasaki (August 12, 1853). The embassy demonstrated a steam engine, which led to the first recorded attempts at manufacturing a steam engine in Japan, by Hisashige Tanaka. These largely unsuccessful attempts continued until July 8, 1853, when Commodore Matthew Perry of the U. S. Navy with four warships: Mississippi, Plymouth, Saratoga, and Susquehanna steamed into the Bay of Edo (Tokyo) and displayed the threatening power of his ships' Paixhans guns. He demanded that Japan open to trade with the United States. These ships became known as the , the Black Ships.

Оқшауланушылықтың аяқталуы

Келесі жылы Канагава конвенциясында (1854 жылғы 31 наурызда) Перри сегіз кемемен оралып, Шогунды Жапония мен АҚШ арасындағы ресми дипломатиялық қатынастарды орнатып, «Бейбітшілік және достық туралы шартқа» қол қоюға мәжбүр етті. Ұлыбритания 1854 жылдың соңында ағылшын-жапон достық шартына қол қойды. 1852 және 1855 жылдар аралығында Ресей теңіз флотының адмиралы Евфимий Путятин шогуннан Ресей үшін тиімді сауда шарттарын алуға бірнеше рет әрекеттенді. 1853 жылдың маусым айында ол Нагасаки шығанағына Сыртқы істер министрі Карл Нессельродеден хат әкелді және Танака Хисасигеге, мүмкін, Жапонияда алғаш рет көрілген бу машинасының жұмысын көрсетті. Оның күш-жігері 1855 жылдың ақпан айында Шимода шартының қабылдануына әкелді. Бес жылдың ішінде Жапония батыс елдерімен ұқсас шарттарға қол қойды. 1858 жылғы 29 шілдеде АҚШ-пен Харрис шарты жасалды. Бұл «Ансей шарттары» жапон зиялылары тарапынан теңсіздікке ұшыратқандықтан, жапондықтарға канонерлік дипломатия арқылы таңылғандықтан және Батыстың континентті басып алуға ұмтылысының белгісі ретінде қарастырылды. Басқа шаралармен қатар, олар батыс елдеріне импорттық тарифтерді толық бақылауға және олардың барлық келуші азаматтарына экстерриториалдық құқық берді. Олар 20 ғасырдың басына дейін Жапонияның Батыспен қарым-қатынасындағы қиын мәселе болып қала берді. Бакуфу батыс өркениетін зерттеу, шарттарды қайта қарау және қалалар мен порстарды шетелдік саудаға ашуды кейінге қалдыру мақсатымен бірнеше миссияларды шетелге жіберді. 1860 жылы АҚШ-қа жапон елшілігі жіберілді. 1861 жылғы Цусима оқиғасында орыс флоты шетелдік елдермен ресми түрде ашылмаған портының ашылуына күш көрсетуге тырысты, бірақ британдықтардың көмегімен одан қайтарылды. 1862 жылы Еуропаға елшілік, ал 1863 жылы Еуропаға екінші елшілік жіберілді. Жапония делегацияны жіберіп, 1867 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмеге қатысты. Шогунаттан бөлек, Чошу бестігі және Сацума феодалының миссиялары сияқты Еуропаға басқа миссиялар да жіберілді.

The following year, at the Convention of Kanagawa (March 31, 1854), Perry returned with eight ships and forced the Shogun to sign the "Treaty of Peace and Amity", establishing formal diplomatic relations between Japan and the United States. The United Kingdom signed the Anglo Japanese Friendship Treaty at the end of 1854. Between 1852 and 1855, Admiral Yevfimiy Putyatin of the Russian Navy made several attempts to obtain from the Shogun favourable trade terms for Russia. In June 1853, he brought to Nagasaki Bay a letter from the Foreign Minister Karl Nesselrode and demonstrated to Tanaka Hisashige a steam engine, probably the first ever seen in Japan. His efforts culminated in the signing of the Treaty of Shimoda in February 1855. Within five years, Japan had signed similar treaties with other western countries. The Harris Treaty was signed with the United States on July 29, 1858. These "Ansei Treaties" were widely regarded by Japanese intellectuals as unequal, having been forced on Japan through gunboat diplomacy, and as a sign of the West's desire to incorporate Japan into the imperialism that had been taking hold of the continent. Among other measures, they gave the Western nations unequivocal control of tariffs on imports and the right of extraterritoriality to all their visiting nationals. They would remain a sticking point in Japan's relations with the West up to the turn of the 20th century. Several missions were sent abroad by the bafuku, in order to learn about Western civilization, revise treaties, and delay the opening of cities and harbours to foreign trade. A Japanese Embassy to the United States was sent in 1860, on board the
In the 1861 Tsushima Incident, a Russian fleet tried to force open a harbour not officially opened to foreign trade with foreign countries, but it was repelled with the help of the British. An Embassy to Europe was sent in 1862, and a Second Embassy to Europe in 1863. Japan also sent a delegation and participated to the 1867 World Fair in Paris. Other missions, distinct from those of the Shogunate, were also sent to Europe, such as the Chōshū Five, and missions by the fief of Satsuma.

Ұқсас саясат

Қытай Мин және Цин әулеттері мен Жосон мемлекеті Жапониядан бұрын оқшаулану саясатын қолданған, 1371 жылдан бастап Мин әулеті Хайджин саясатын енгізген. Сакокутан ерекшелігі, қытайлықтар мен корейлер Шығыс Азиядан тыс елдердің ықпалына да тыйым салған, ал Рангаку Жапонияда христиан дінінен басқа батыс идеяларын зерттеуге мүмкіндік берді. Қытай Бірінші Опиум соғысында жеңілгеннен кейін Нанкин шарты және одан кейінгі шарттар арқылы ашылуға мәжбүр болды. Өзін-өзі оқшаулаған мемлекет ретінде танымал болған Жосон 1876 жылғы Жапония-Корея шарты арқылы Жапония тарапынан оқшауланудан шығарылды, мұнда АҚШ Жапонияны ашу үшін қолданған «күш көрсету дипломатиясы» пайдаланылды.