Кіріспе

1944 жылғы өндірістік апат

Кливленд шығыс Огайо газ жарылысы 1944 жылғы 20 қазанда, жұма күні сағат түстен кейін болды. Нәтижесінде болған газ ағып кетуі, жарылыс және өрт 131 адамның қаза болуына және Огайо штатының Кливленд қаласының шығысындағы бір шаршы мильдік аумақтың қирауына әкелді.

Тарих

Шығыс Огайо газ компаниясы 1940 жылы Огайо штатының Кливленд қаласында толық көлемде коммерциялық сұйық табиғи газ (СЖГ) зауытын салды, алғашқы пилоттық зауытты оның серіктес компаниясы Батыс Вирджиния штатындағы Хоуп табиғи газ компаниясы сәтті құрғаннан кейін. Бұл әлемдегі алғашқы мұндай зауыт болды. Бастапқыда оның диаметрі шамамен 63 фут (19 метр) болатын үш сферасы болды. Әр сфера шамамен бірдей көлемдегі СЖГ сақтады.

Апат

1944 жылдың 20 қазанында түстен кейін сағат 14:30-да East Ohio Gas Company компаниясының сұйытылған табиғи газ сақтаған цилиндрлі No4 жер үсті резервуарынан бу шыға бастады. Сарапшылар цилиндрдің сынақтан өтпеген пішіні мен материалдарын сынады. Газ қоспасы ауамен және кәріз газымен араласып, тұтанды. Жарылыс кезінде канализация желілерінің тереңдігінен от тілшіктері атып, көкке ұшып кетті. Бір кәріз қақпағы шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде, Кливленд қаласының Гленвилл ауданында табылды. Бастапқыда апаттың тоқтатылғаны ойылды, көрермендер өрт сөндірушілер мәселені шешіп жатыр деп ойлап үйлеріне қайтты. Сағат 15:00-де екінші жер үсті резервуары жарылып, резервуарлар орнын жайпап жіберді. Бірақ жарылыстар мен өрттер тоқтамай, өз үйлерінің қауіпсіздігіне сеніп келгендер көптеген адамдарды тұтқынға алды. Үйде болған үй шаруашылықтарының иелері кенеттен үйлерінің өртке оранғанын көрді, себебі жарылыс кәріздер мен дренаждар арқылы тарады. Келесі күні Associated Press агенттігінің хабарларында аман қалғандардың сөздері келтірілді, олардың көпшілігі алдағы сенбілікке дайындық үшін үйлерін тазалап жатқан еді. Аман қалғандар жарылыстан кейін бір сәт ішінде үйлері мен киімдері өртенгенін айтты. Куяхога округінің коронері доктор Сэмюэл Гербер алғашқы қаза болғандардың саны 200-ге жетеді деп болжады; алайда Гербер газеттегі хабарларда өрттің ауқымы мен температураның адам денесі мен сүйектерін буланыстыруға қабілетті екенін айтып, апаттан кейін бірнеше апта өткенге дейін нақты санды анықтау мүмкін емес екенін мәлімдеді. Қаза болғандардың соңғы саны [131] коронердің алғашқы бағалауларынан төмен болды. Егер оқиға жергілікті мектептер сабақтан кейін жабылып, жұмыстан келген ата-аналар үйлеріне оралғаннан кейін орын алғанда, қаза болғандардың саны одан да көп болуы мүмкін еді. Барлығы 225 адам жарақат алды, 700-ден астам адам үйсіз қалды, ал 79 үй, екі фабрика, көптеген автомобильдер және шақырымдаған жер асты инфрақұрылымы қирады. Жарылыстар мен өрттен кейін East Ohio Gas компаниясы халыққа зауытта қаланың 24 сағатқа жететін газы бар екенін хабарлап, сендірді. Бұл аймақта тұратын көптеген отбасылар үйлерін ғана емес, сонымен қатар үйде сақтап қалған акцияларын, облигацияларын және ақшаларын да жоғалтты. Қираған жеке және өнеркәсіптік мүлікке келген шығын 7 миллионнан 15 миллион долларға дейін бағаланды. Жарылыс табиғи газ өнеркәсібіне де ұзақ мерзімді әсер етті. Апатқа дейін АҚШ қалаларында үйлерге, кеңселерге және фабрикаларға отын ретінде пайдаланылатын табиғи газды жер үстінде төмен қысыммен сақтау жиі кездесетін құбылыс еді. Апаттан кейін коммуналдық қызметтер мен қауымдастықтар табиғи газды сақтау жүйелерін қайта қарастыра бастады, ал табиғи газды жер астында сақтау кеңінен таралды. Бұл апат Дон Робертсонның 1965 жылғы "The Greatest Thing Since Sliced Bread" романында және Себастьян Барридің 2011 жылы жарық көрген "On Canaan's Side" романында маңызды орын алады. East Ohio Gas жарылысы 2,43 килотонналық TNT жарылысына тең немесе Хиросима атом бомбасының 1/6 бөлігіне тең деп есептелді.