Кіріспе

АҚШ Азаматтық соғыс комитеті

Соғысты жүргізу жөніндегі бірлескен комитет – 1861 жылдың 9 желтоқсанында құрылып, 1865 жылдың мамыр айында таратылған АҚШ Конгресінің комитеті. Комитет Конфедерацияға қарсы АҚШ Азаматтық соғысының барысын тергеді. Отyрыстар құпия өткізілді, бірақ белгілі бір уақыт аралығында есептер жарияланды. Бұл комитет өзінің сәтсіздігі үшін айыпталып жүрген Одақ генералдары үшін кінәні басқаларға таңу алаңына айналды. Комитетке Радикалдық Республикашылдар басымдық танытты, олардың қатыгез көзқарастары жиі Президент Авраам Линкольннің стратегияларымен келіспеді.

Күн тәртібі

Соғыс жүргізу жөніндегі бірлескен комитет – Америка Құрама Штаттарының Азамат соғысымен байланысты мәселелерді қарау үшін құрылған Конгресс комитеті. Ол 1861 жылдың 9 желтоқсанында Баллс-Блафф шайқасында Одақ әскерінің жеңіліске ұшырауынан кейін сенатор Захария Т. Чандлердің ұсынысымен құрылды. Комитет 1865 жылдың мамырына дейін қызмет етті. Оның мақсаты Конфедерациялық штаттармен заңсыз сауда, жараланған әскерилерге медициналық көмек көрсету, әскери келісімшарттар және Одақтың шайқастардағы жеңілістерінің себептерін зерттеу болды. Комитет соғысқа қолдау көрсетуге де қатысты, оның ішінде құлдарды азат етуді, қара түсті әскерилерді пайдалануды және белгілі агрессивті командирлерді тағайындауды жақтады. Комитет төрағасы Бенджамин Уэйд және басшылары Линкольннің саясатынан гөрі соғыстың күштірек бағыттарын қалаған радикалды республикашылдар болды. Одақ офицерлері көбінесе комитет алдында қиын жағдайда тап болды. Азамат соғысы болғандықтан, әркім өзінің көршісіне қарсы тұрды, әскери қызметкердің Одаққа адалдығын сұрау оңай болды. Сонымен қатар, Одақ әскерлері соғыстың басында Конфедерация әскерлеріне қарсы нашар өнер көрсеткендіктен, әсіресе газеттер мен Вашингтон саясаткерлерінің назарын аударған Шығыс майданындағы шайқастарда, офицер жеңіліске ұшырағаннан кейін немесе қарсыласты қууға кешіккен жағдайда сатқын деп айыпталуы мүмкін болды. Саяси жағдай өте қиын және мансапты әскери офицерлер үшін алаңдатушы болды. Республикалық партияға жат офицерлер комитет алдында ең көп қысымды сезінді. Комитет 272 отырыс өткізді және куәліктерді тыңдады, оның ішінде Вашингтонда және басқа да жерлерде, көбінесе әскери офицерлерден. Комитет жасырын түрде жиналғанмен және тыңдаулар өткізгенмен, оның тергеулерінің есептеріндегі куәліктер мен оған қатысты материалдар мерзімі бойынша жарияланды. Мұрағаттарда соғыстан кейінгі есептердің түпнұсқа қолжазбалары бар, оларды комитет генералдардан алған. Сонымен қатар, Вирджиния штатының Александрия қаласындағы әскери басқаруға қатысты куәліктердің транскрипттері мен есептік жазбалары сақталған. Комитет тыңдауларының ең қызықтысы 1863 жылы Геттисбург шайқасынан кейін болды, онда бұрынғы өкіл, Одақ генерал-майоры Дэниел Сиклс генерал-майор Джордж Г. Мидді шайқасты дұрыс басқармағаны, Геттисбургтен жеңіске жеткенге дейін шегінуді жоспарлағаны және Роберт Лидің әскерін жеңуге және қууға тырыспағаны үшін айыптады. Бұл Сиклстің өзіне пайда табуға тырысуы болды, ол шайқастағы өзінің сәтсіз рөліне сынды аударғысы келді. Билл Хайд комитеттің Геттисбург туралы есебін Уэйдтің Мидке қарсы жағымсыз редакциялағанын және дәлелдерді бұрмалағанын атап өтті. Бұл есеп "күшті үгіт құралы" болды (381 бет), бірақ комитеттің құқығы 1865 жылдың 22 мамырында Уильям Т. Шерманның соңғы куәлігін алған кезде әлсіреген. Комитет тергеуін аяқтағаннан кейін, соңғы куәліктен кейін ол таратылды және соңғы есептері жақын арада жарияланды.

Есептер

Комитет куәгерлерден, көбінесе Одақ армиясының офицерлерінен, жеке жабық отырыстарда, көбінесе мүшелердің қатысу қағидасы бұзылып куәліктерді тыңдады. Комитет алғашқы есебі 1863 жылы жарияланғанға дейін бір жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеді.

1863 жыл

Комитеттің алғашқы есебі үш бөлімге бөлінді. 1-бөлім Потомак армиясын қамтыды. 2-бөлімде Бірінші Булл-Ран және Балл-Блаф шайқастарында 1861 жылы Шығыс театрындағы одақтың жеңілістері жайлы мәліметтер келтірілген. 3-бөлім соғыстың Батыс театрын қамтиды.

1864 жыл

1864 жылғы есеп екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімі Форт-Пиллодағы капитуляциядан кейін АҚШ-тың түсті әскерлеріне деген Конфедерацияның зорлық-зомбылық жасады деген шағымдар бойынша алынған есептер мен куәліктерді қамтиды. Екінші бөлімі Конфедерацияның тұтқындық лагерьлерінде тұтқынға алынып, кейін қайта оралған Одақ әскерлерінің жағдайына қатысты.

1865 жыл

1865 жылғы есеп алғашқы екі жылғыдан гөрі толықтығымен ерекшеленді. Ол кең ауқымды мәселелерді қамтыды: Петербург қамалы кезіндегі Мина кратері оқиғасы, Форт-Пиллоу эпизоды, Форт-Фишердегі және Қызыл өзен бойындағы әскери жорықтар. Артиллерия, соғысқа мұз жеткізу шарттары, «Монитор» класындағы мұнаралы соғыс кемелері, сондай-ақ Колорадо штатындағы Санд-Криктегі бейбіт шайен үндістерінің қырғыны туралы мол куәліктер жиналды.

1866 жыл

1866 жылы бірнеше куәгерлердің – генерал-майорлар Шерман, Томас, Поуп, Фостер, Плезантон, Хичкок, Шеридан және бригадир генерал Рикеттстің баяндамаларын ұсыну мақсатында екі томдық қосымша жарияланды.

Мұра

Тэп радикалдық республикашылдардың Линкольннің бас қолбасшы рөлін сынау үшін комитетті пайдаланғанын көрсетеді. 37-ші және 38-ші Конгресс кезінде комитет Одақтың әскери операцияларының барлық аспектілерін зерттеді, әсіресе әскери жеңілістерге кінәлі адамдарды табуға ерекше назар аударды. Комитет мүшелері Одақтың жеңісіне сөзсіз сенді және кез келген сәтсіздікті жаман ниеттілік немесе жеке сәтсіздіктердің белгісі деп қарастырды. Олар әскери ғылымға күмәнданып, әсіресе Вест-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясының түлектеріне, олардың көпшілігі жау армиясының басшылары болғандықтан, сенімсіздікпен қарады. Комитет саяси өмірінде танымал болған саяси генералдарды артық жақсы көретін. Кейбір мүшелер стратегиялық маневрлер жасаған Вест-Пойнт түлектерінің қорқақ немесе тіпті адал емес болуы мүмкін деп ұсынды. Нәтижесінде, комитет бәсекеге қабілетсіз, бірақ саяси тұрғыдан адал генералдарды қолдады. Тэптің мәліметінше, "комитеттің тергеулері, баспасөзге ақпараттардың таратылуы және Макклеллан сияқты генералдардың беделін түсіру үшін құпия куәліктерді пайдалануы, әскердің Вест-Пойнт офицерлері мен елдің азаматтық басшылары арасындағы жаушылықты тудыруға зор үлес қосты". Соңында, әскери ғылым туралы білімінің жетіспеуі және батырлықпен шабуылдауға басымдық беруіне байланысты, "комитет халық санасында қалыптасқан соғыс туралы шындықтан алыс және қарапайым көзқарастарды нығайтуға бейім болды", - деп жазады Тэп. Соғысты жүргізу жөніндегі комитет тарихтағы ең қатал конгресс тергеу комитеттерінің бірі саналады; Гершман бұл комитеттің әділ тергеу жүргізбей, сиқыршылық іздеумен айналысқанын айтады. Сенатор Гарри С. Трумэн Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери шығындарды зерттеген Трумэн комитетін басқарғанда, осы комитеттің жұмыс стилін неден аулақ болу керектігінің мысалы ретінде келтірді. Трумэн соғыс стратегиясын қайта қарастыруға ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Оның комитеті үкіметтік қаржының ысырапты жұмсалуын және тиімсіздігін көрсету арқылы соғысқа көмектесуге жетістікке қол жеткізді.