Кіріспе
Британдық боксшы (1831–1910)
Джеймс "Джем" Мейс (8 сәуір 1831 – 30 қараша 1910) – ағылшын бокс чемпионы, негізінен қолғапсыз бокс дәуірінде. Ол Норфолк графтығының Бистон қаласында дүниеге келген. "Цыган" деген лақап атымен танымал болғанымен, өзінің өмірбаянында рома халқынан екенін жоққа шығарды. Англияда мансабының шарықталу кезеңінде, 1860-1866 жылдары, ол Англияның жеңіл, ауыр және орта салмақ бойынша чемпионаттарын жеңіп алды және сол дәуірдегі ең білімді боксшылардың бірі деп есептелді. Ең бастысы, ол 1870-1871 жылдары АҚШ-та жұмыс істеген кезде әлемнің ауыр салмақ чемпионы атанды.
Бокс карьерасы
Мейс 1831 жылғы 8 сәуірде Англияның Норфолк ауылдық аймағындағы Бестон ауылында, темірші Уильям және оның әйелі Энн Радд Мейстің сегіз баласының бірі болып дүниеге келді. Сол кезеңде және одан бұрын Мейс бұрынғы ағылшын орта салмақтағы чемпионы Нат Лэнгемнің бокс алаңында тәлімгерлікке түсті, онда ол көптеген дарынды әуесқойлармен және кәсіби деңгейдегі бірнеше боксшымен жұдырысқа түсті, сондай-ақ гастрольдік сапарлар жасап, көбінесе округтік жәрмеңкелерде өнер көрсетті. 1860 жылдардың басына дейін ол Лондонның Вестминстеріндегі Лэнгемнің бокс клубы үшін көрсетулер ұйымдастырып, спарринг және жаттығулар өткізу арқылы табысын көбейтіп отырды. Ол тіпті округтік жәрмеңкелерде жұмыс істеген кезінде, әуесқойлармен және еріктілермен бокспен айналыспағанда, көрермендерге өнер көрсету үшін скрипкада ойнайтын.
Ауыр салмақтағы ағылшын чемпионы, 1861 жыл
1861 жылғы 18 маусымда ол алғаш рет Англияның ауыр салмақтағы чемпионы атағын жеңіп алды. 8 раундта және 40 минут ішінде Кент қаласындағы Медуэй аралында ол үстемдік ететін чемпион Сэм Херсті жеңді. Лэнгем Мейске бокс өнерінің ең нәзік тұстарын ұқыпты үйреткен. Херст Мейстен 50 фунтқа дейін салмағы ауыррақ және кем дегенде үш дюйм бойы жоғары болғанымен, ол күреспен жақсы оқыған және тәжірибелі болуы мүмкін, сондай-ақ бір жыл бұрын аяғы сынған, бұл оның жылдамдығы мен техникасына әсер еткен болуы мүмкін. Көптеген адамдар оны жайсыз боксшы деп санайтын, ал салмағы мен дене бітіміне байланысты жылдамдығы жеткіліксіз болды. Жеңіске көш бастағаннан кейін сегізінші раундта Мейс, өзін қорғау мүмкіндігінен айырылған Херсті жеңіл соққылағаннан кейін бір қадам артқа шегінді. Херст ақылсыздықпен тағы бір шабуылға шықты, сонда Мейс тағы бір соққы беруге мәжбүр болды, одан кейін Херстің командасы жекпе-жекті тоқтатып, шұңқырды лақтырды, бұл кездесу 50 минутқа созылды. Мейс қорғаныста да, шабуылда да өте шебер болды. Көптеген кәсіби жекпе-жектерде сынға түспеген Херст жеңіліске ұшырағаннан кейін көп ұзамай рингтен кетті.
Ауыр салмақтағы чемпиондық атақты қорғау
Ол Хёрстке қарсы жеңіске жетіп, алғаш рет ағылшын ауыр салмақ титулын қорғауға мүмкіндік алды. 1862 жылдың 28 қаңтарында суық әрі жаңбырлы күні Том Кингке қарсы 400-ге жуық көрерменнің алдында, тараптарға 200 фунт стерлингтен бәс тігілді. Бұл алғашқы титул қорғауы Англияның Годстоун қаласында, Лондонның жүлделі ринг ережелері бойынша, қолмен соғысып өткізілді және 43 раундқа, 68 минутқа созылды. Мейс Кингті зерттеп, оның стиліне ерекше назар аударды, бірақ Кинг одан жиырма фунтқа салмақтырақ болды және бойы да артық еді. Мейс пен Кинг Лондоннан 28 миль қашықтықтағы Медуэйде, бір жылдан асқан соң, 1862 жылдың 26 қарашасында қайта кездесті, бәс тігілген сомасы тараптарға 200 фунт стерлингтен болды. Кинг Мейстен төрт жас кіші, шамамен төрт дюйм бойы биік және жиырма фунтқа жуық ауыр болды. Мейс жақын арадағы айқаста басымдық танытқандай көрінді, бірақ Кингтің соққыларының жылдамдығы жоғары болуы мүмкін, және ол он үшінші раундты жеңіп алғандай болды. Бірнеше ринг маңындағы тілшілердің пікірінше, Мейс 20-раундқа дейін орташа басымдықпен болды, сонда ол Кингтің бетіне сол жақтан соққы берді. Осы сәтте Мейс әлі де 4:1 есебімен жеңіске ие болды. Осыған ұқсас соққы беруге дайындалып тұрғанда, Мейстің аяғы сәл сығаланып, Кинг оның мұрнының сол жағындағы көзіне күшті соққы берді, оны жерге құлатып, жартылай нокаутқа жеткізді. 21-раундта Кинг Мейске оң қолымен дәл сондай соққыны берді, қайтадан Мейсті шөпке құлатып, 28 минуттық айқастан кейін жеңілген боксшының көмекшілері жеңілісті мойындауға мәжбүр болды. Кинг ауыр салмақ белдеуін иеленді, ал Мейс және оның көмекшілері жеңілісті толық мойындады. 1863 жылдың 24 ақпанында Мейске Сер Уильям Фредерик Уиндхам Criterion Hall-да, қазіргі Criterion театрының алға құрылысы болған жерде, Англияның ауыр салмақтағы бокс чемпионатында жеңіске жеткені үшін Windham алтын кубогын табыс етті. 100 унция алтыннан тұратын кубок Вестминстердің Лестер алаңында, Нат Лэнгемнің Cambrian Stores тавернасынан көп алыс емес жерде таныстырылды және қазіргі ақшамен санағанда 80 000 фунт стерлингке тең деп есептелді.
Орта салмақтағы ағылшын чемпионы
Мейс 1 қыркүйекте 1863 жылы Джо Госске қарсы 19 раундта жеңіске жеткеннен кейін алғаш рет ағылшын орта салмақтағы чемпионы ретінде мойындалды, бұл жекпе-жек Вуттонда өтті. Екі боксшы 10 тас 10 фунт салмақта, шамамен 68 кг (150 фунт) салмақта кездесті, қазіргі уақытта бұл өте жеңіл орта салмақ санатында. Вуттонда өте аз жекпе-жектер болды, ал полиция 13 минуттан кейін араласып, жекпе-жекті алдымен Басеттке, содан кейін Лондонға жақын Эссекс округіндегі Пурфлитке көшірді. Жүлде қоры екі боксшыға бөлінетін ерекше 1000 фунтты құрады. Жекпе-жек Пурфлитте 18 раундтан кейін, екі сағат 10 минутқа созылды. Соңғы раундта Мейс оң қолымен Госс жауының сол жағына нұқсатып соққы беріп, оны нокаутқа жіберді. Pugilistica жазғандай, "Госс ғылым, бойы және салмағы жағынан толығымен басымдық танытты".
Ауыр салмақтағы чемпиондық атағын қайта алу
Ол Госсқа қарсы жеңіспен Англияның ауыр салмақтағы чемпиондығын қайтарып алды. Бір сенімді дерек бойынша, қолданылған рингтің көлемі тек 16 шаршы фут, бұл реттелінгі көлемнен 8 шаршы фут кішкентай. Мейс сол аяғының немесе білезігінің созылуынан зардап шеккен. Физикалық тұрғыдан салыстырғанда, Госс шамамен бірдей бойда, және шамамен 158 фунт салмақта, Мейстен бірнеше фунт қана жеңіл болды. Госс жеті жылға жуық кіші жігіттің күш-қуатына ие болғанымен, бұл артықшылыққа айналмады, себебі Мейстің тәжірибесі, шеберлігі және физикалық дайындығы рингте өткізген жылдардың әсерінен гөрі маңыздырақ болды. Мейс иығын жылдыру немесе басын иіп, Госс тарапынан келген күшті шабуылдардан шеберлікпен жалтарып, үлкен икемділік пен жылдамдық танытты. Мейс жылдам соққы беруге немесе қарсы шабуыл жасауға қабілетті, әсіресе сол қолын пайдаланып, тіпті алғашқы раундтарда Госс қорғанысының астынан да соққы берді. 14-20-шы раундтарда Мейс Госс үстінен басымдық алып, оның сол көзіне оң қолымен жиі соққы берді. 21-ші раундтың соңында Мейс әлі де күшті болды, бірақ Госс шаршап, әлсіз болды. Мейстің көп жарақат алған жоқ делінген, ал Госс "басы, беті, мойны және кеудесі" қатты зардап шегіп, тістері шайқалып, көздері қатты ісінген. Соңғы раундта Госс командасы жекпе-жекті тоқтату үшін шұңқырды лақтырды, өйткені олардың боксшысы Мейске соққы беруге тырысқанда, ол тек қана қадамдап шегініп қорғаныс жасады. Бос қолмен бокс жасау заңсыз спорт түрі болды, сондықтан боксшылар, жаттықтырушылар мен секундтар тұтқындалып, сотталуы мүмкін. 1867 жылы Мейс Вудфорд-Эссекс қаласында Нед О'Балдуинге қарсы титулды қорғауға арналған түнде Метрополитен полициясымен тұтқындалды. Ол тағы да шайқаспауға мәжбүр болды, және бұл оқиға оған Америкада бақ іздеуге түрткі болды. 1871 жылы 6 сәуірде Мейс Нью-Орлеанда Жозе Алонсодан жеңіліске ұшырады. Ол ауыр салмақтағы чемпиондық атағын 1871 жылы 30 қарашада Миссисипи штатының Сент-Луис шығанағында, Нью-Орлеаннан қырық миль қашықтықта Джо Кобурнға қарсы өткен он раундтық жекпе-жекте қорғады. Екеуі де салмағы мен бойы жағынан шамалы айырмашылыққа ие болды. 1871 жылғы қарашадағы жекпе-жекте Мейс бірнеше рет лақтырылып, қатты құлап кетті. Кобёрн бесінші раундта Мейсті арқаннан лақтырғанда оң білегіне жарақат алды. Сегізінші раундта Кобёрн Мейстің басын ұстап, бірнеше рет соққы берді. Он және он бірінші раундтарда Мейстің сол қолы ісіп, пайдалануы қиын болды. Төрешінің өтініші бойынша екі боксшы да 12-ші раундта тең түсуге келісті, өйткені ешқайсысы қолдарының жарақаттарына байланысты күшпен шайқасуға құштар емес еді. Көп жауынның салдарынан жекпе-жек қысқартылған болуы мүмкін, себебі боксшылар сазға батқан жерде тізелеріне дейін суға тұруға мәжбүр болды. Миссисипиде өміріне қастандық жасалғаннан кейін Англияға оралды. 1876 жылы 16 желтоқсанның кешінде ол Америкаға қайтып оралды, бұл жолы қолғаппен боксшы ретінде, және Куинсбери ережесі бойынша 100 доллар ақшалай сыйлық үшін өткен тарихи жекпе-жекте Вирджиния Ситидегі Ұлттық гвардия залында Билл Дэвисті жеңді. Соңғы және тоғызыншы раундта Мейс Дэвистің көзін тауып, ұпай жинады, ал раунд соңында жекпе-жек екі боксшының да қысылуымен аяқталғанда, жалпы есеп Мейс үшін 52, ал Дэвис үшін 32 болды. Бұл Мейстің сенімді жеңісі болды, ол көбірек соққы берді, бірақ Дэвис жоғары деңгейдегі қарсыласына қарсы жақсы өнер көрсетті. Елу сегіз жасында, 1890 жылы 7 ақпанда, ол Шотландияның Глазго қаласында Бирмингемнен келген, одан әлдеқайда жас боксшы Чарли Митчеллмен бос тұрған Англия ауыр салмақ атағы үшін жекпе-жек өткізді, бірақ төрт раундта жеңілді. 1870 жылы жазда ол Нью-Джерси мен Нью-Йоркте америкалық чемпион Джо Кобернмен үш раундтық көрме өткізді. 1878-79 жылдары Мейс Джон Томпсонмен Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласында 30 рет үш раундтық көрме өткізді, сондай-ақ ол менторлық жасаған австралиялық чемпион Ларри Фоулимен екі рет жұптасты. 1883 жылы 10 ақпанда Мейс ұлы Эдвард Альберт Темзада суға батып қайтыс болғаннан кейін Англияға оралды және сол жылдың сәуірінде Герберт Слейдпен бірге Англиядағы көрмелерін қайта бастады. 1884 жылы ол Эд Смит пен Джек Смитпен Англиядағы көрмелерді өткізді және 1886 жылдан 1887 жылға дейін Джек Книфтон мен Чарли Митчеллге қарсы көрмелермен Англияда гастрольде болды. Ол 1895 жылға дейін Англияда кейде көрмелерде күресті. 1896 жылы желтоқсанда Нью-Йоркке қайтып келіп, Майк Донованмен қысқаша көрмеде күресті. Оны ауыр салмақтағы әлем чемпионы Джеймс Корбет "спортты жаңа деңгейге көтерген өзгерістерге қарызды адам" деп атады. Мейс көрме боксшысы ретінде карьерасын жалғастырды және оның рингтегі соңғы тіркелген қатысуы 1909 жылы, 78 жасында болды. Кейбір адамдар оның бала кезінде Норфолк қаласындағы Грейт-Ярмут қаласында үш қарақшының оның скрипкасын қиратуы және одан кейін оның ашуы мен қарсы шаралары оны рингке бастады деп санайды. 1856 жылы ол Лондонның supper club-ы Strand-та "The Cuckoo Song" және "Black Jack Davey" әндерін орындағаны үшін мақталып, кейін көйлексіз тұрды. 1862 жылы Мейс өзінің циркін ашып, жыл соңына дейін Кентербери, Брайтон, Ипсуич және Норич қалаларында Англия бойынша гастрольде болды. 1862 жылдың басында ол сақтықпен көрсетілген спаррингтерде Том Кингпен жақсы төленгенін білді және Оксфорд, Портсмут және Эксетер қалаларындағы Джинетт циркінде ойнады. 1870 жылы Мейс Нью-Йорк қаласындағы Бродвейдегі Нибло театрында Шекспирдің "As You Like It" пьессасында шағын рөл ойнады және көптеген көрермендерге көрсетілді. Ол күресші рөлін орындап, сценарийдегі бірнеше ғана сөзді айтса да, Нью-Йорктің "Боуэри" аймағынан келген қатал көрермендер оның күресшінің шынайы бейнесін ұнатып, оны әйгілі ауыр салмақ боксшысы ретінде таныды.
Меншікіндегі қонақ үйлер мен салондар
1866 жылы Мейс Ливерпульдің жанында, Ланкаширдегі Батыс Дербидегі «Strawberry Gardens» ойын-сауық алаңдарының иесі болды. Бұл – жүгіру, боулинг, секіру, күресу және бокс сияқты спорт түрлері өткізілетін әдемі ландшафты паркі. Мейс өзі жиі бокс көрсетілімдеріне қатысты. Әр түрлі уақытта ол кәсіби жүгіруші, бар иесі және күзетшісі, цирк иесі және жарыс аттарының иесі болды. Салонда Шанхайлық Шанг Дрейпер сияқты әйгілі қылмыстык әлемнің өкілдері жиі кездесетін. Бұрынғы боксшы, «Өлі қоян» қылмыстық тобының басшысы және Таммани Холл саясаткері Джон Моррисси Мейстің салонында қан төгілмей дауласты. 1871 жылы Филадельфиядан келген Джимми Хаггерти атты бандит, Мейстің салонындағы төбелес кезінде «Боуэри Бойз» тобынан Редди Черножопыйдың оғынан қаза тапты. Кейін Мейс боксшы Джордж Томпсонмен серіктес болып, Австралияның Мельбурн қаласының Флемингтон ауданында қонақ үй ашты. 1881 жылға қарай ол қонақ үйін басқарып жүргенде жарыс аттарына ие болды, олардың бірнешеуі Австралияның Мельбурн кубогында өнер көрсетті. Мейс үш рет үйленді, екі рет бигамдық некеге тұрды және бес әйелден кем дегенде он төрт балаға әке болды. Кейбір дереккөздер оның Англияда жиі өнер көрсеткен танымал американдық актриса Ада Айзекс Менкенмен сырлы қарым-қатынаста болғанын айтады. Ол өмірін Дурхэмдегі Жарроу қаласында ақшасыз көше музыканты ретінде аяқтады, өлімінің себебі табиғи себептерге байланысты деп есептелді және Англияның Ливерпуль қаласындағы Анфилд зиратында белгісіз қабірге жерленді. Қосымша рәсімдерді оның дін қызметкері ұлы Альфред жүргізді. Көптеген дереккөздер оның өмірінің шарықталу кезеңінде жинаған жалпы байлығы 1910 жылғы американдық валютамен 1 000 000 долларға, 1870 жылғы британдық валютамен шамамен 800 000 фунт стерлингке немесе бүгінгі шақта 20 000 000 фунт стерлингке жететін болғанын хабарлады. 2002 жылы Мерсисайдтегі бұрынғы боксшылар қауымдастығы оның қабіріне қара мәрмәрдан жасалған ескерткіш орнатты. Ring Magazine 1954 жылы Даңқ залын құрды, ал оның көптеген мүшелері кейін Халықаралық бокс Даңқ залының мүшелері атанды. Мейс 1990 жылы ұйымға 34-ші болып қосылды. 2014 жылы ол Австралияның Ұлттық бокс Даңқ залына халықаралық санатта енгізілді.
Танымал мәдениетте
"Ландо" атты Луи Л'Амурдың вестернінде ол "әлем чемпионы, жүлделі боксшы, ағылшын және цыган. Ол ең жақсыларын жеңді, ол үлкен емес еді, бірақ біріншілерден болды, бокс өнеріне ғылымды қолданған." "Жалдама арқылы қарсыласты дұрыс емес позицияға жылжытуға болады. Белгілі бір соққылар келесі соққыларға автоматты түрде мүмкіндік жасайды." "Оның салмағы ешқашан 160 фунттан аспаған, ол әлем чемпионы атанған, ал салмағы 60 фунтқа дейін жететін қарсыластарын жеңген."
Кәсіби бокс жазбасы
Жоқ. (No) НәтижеЖазуOpponentTypeРаунд, уақытКүніОрынЕскертулер39Тең27–5–7 Майк ДонованPTS43 қыркүйек 1897 38Тең27–5–6 Майк ДонованPTS414 желтоқсан 1896 37Жеңіліс27–5–5 Чарли МитчеллPTS47 ақпан 1890 36Жеңіс27–4–5 Джордж БелчерTKO4 (6)28 қазан 1882 35Жеңіс26–4–5 Билл ДэвисKO426 қаңтар 1877 34Жеңіс25–4–5 Том Аллен? ?29 шілде 1876 33Жеңіс24–4–5 Мартин? ?15 маусым 1872 32Тең23–4–5 Джо КобернNC1230 қараша 1871 31Тең23–4–4 Том АлленNC111 мамыр 1871 30Жеңіс23–4–3 Том АлленPTS1010 мамыр 1870 29Жеңіс22–4–3 Джо ГоссPTS216 тамыз 1866 28Тең21–4–3 Джо ГоссNC (конкурс жоқ)124 мамыр 1866 27Жеңіс21–4–2 Джо ГоссKO191 қыркүйек 1863 26Жеңіліс20–4–2 Том КингPTS2126 қараша 1862 25Жеңіс20–3–2 Том КингKO4328 қаңтар 1862 24Жеңіс19–3–2 Сэм ХурстKO818 маусым 1861 23Жеңіс18–3–2 Боб БреттлKO520 қыркүйек 1860 22Тең17–3–2 Боб БреттлPTS619 қыркүйек 1860 21Жеңіс17–3–1 Боб ТраверсDQ (дисквалификация)5721 ақпан 1860 20Тең16–3–1 Боб ТраверсPTS620 ақпан 1860 19Жеңіс16–3 Пош ПрайсKO1125 қаңтар 1859 18Жеңіліс15–3 Боб БреттлKO221 қыркүйек 1858 17Жеңіс15–2 Билл ТорпPTS (ұпай бойынша шешім)1817 ақпан 1857 16Жеңіс14–2? ?1856 15Жеңіс13–2 Мо БетсонTKO?1856 14Жеңіс12–2 Джонни УокерTKO (техникалық нокаут)?1856 13Жеңіс11–2 Арчибальд Уильям Дуглас? ?1856 12Жеңіс10–2 Боб СлэкKO92 қазан 1855 11Жеңіліс9–2 Никель? ?1853 10Жеңіс9–1 Гаттеридж? ?1853 9Жеңіс8–1 Линкольншир Бульдогы? ?1853 8Жеңіс7–1 Том ХарвиKO3112 қараша 1852 7Жеңіс6–1 Мартин? ?1851 6Жеңіс5–1 Джон ПраттKO814 қаңтар 1851 5Жеңіс4–1 Фарден СмитKO51850 4Жеңіс3–1 Том БрюерKO?1850 3Жеңіліс2–1 Джон ПраттKO5017 сәуір 1850 2Жеңіс2–0 Чарльз ПинфольдKO41845 1Жеңіс1–0 Сидней СмитKO (нокаут)?1845