Көркемсуретте ландшафт бейнелеуі

Кіріспе

Көркем өнерге қатысты тақырыптар

Пейзаж суретшілігі, сондай-ақ пейзаж өнері – таулар, аңғарлар, ағаштар, өзендер және орман сияқты табиғи көріністерді бейнелеу, әсіресе негізгі тақырып кең көрініс болғанда, оның элементтері үйлесімді композицияға орналастырылған. Басқа туындыларда, кейіпкерлердің фондық пейзаждары туындының маңызды бөлігін құрауы мүмкін. Аспан көрініске дерлік әрқашан кіреді, ал ауа райы жиі композицияның бір бөлігі болып табылады. Егжей-тегжейлі пейзаждар барлық көркемдік дәстүрлерде кездеспейді және басқа тақырыптарды бейнелеудің жетілген дәстүрі қалыптасқанда дамиды. Екі негізгі дәстүр Батыс сурет өнері мен Қытай өнерінен басталады, екеуі де мың жылдан астам уақытқа созылады. Пейзаж өнеріндегі рухани элементті тану Шығыс Азия өнерінде оның пайда болуынан бастап Даоизм және басқа да философиялық дәстүрлерге сүйене отырып, Батыста тек Романтизм дәуірінде айқындылыққа ие болады. Өнердегі пейзаж көріністері толығымен қиял тудырғаннан немесе нақтылық деңгейі әртүрлі болатын шындықтан көшірілген болуы мүмкін. Егер суреттің басты мақсаты нақты, белгілі бір жерді бейнелеу болса, әсіресе ғимараттарды ерекше көрсете отырып, онда ол топографиялық көрініс деп аталады. Батыста кең таралған әдебиет түріндегі мұндай көріністер көбінесе көркем пейзаждардан төмен саналады, бірақ бұл айырмашылық әрқашан мағыналы емес; ұқсас көзқарастар Қытай өнерінде де болды, онда әдебиеттік суреттер көбінесе қиял тудырған көріністерді бейнелесе, ал кәсіби суретшілер нақты көріністерді суреттеген. "Пейзаж" сөзі қазіргі ағылшын тіліне 17 ғасырдың басында голландтық "landschap" сөзінен алынған ағылшыншалау ретінде енген, ол алғаш рет 1598 жылы сурет салуға қатысты қолданылған. Бірнеше онжылдықтар ішінде ол поэзиядағы көріністерді сипаттау үшін, содан кейін нақты көріністерге қатысты термин ретінде қолданыла бастады. Алайда, жерді тазарту арқылы пайда болған жер учаскесін білдіретін "landscaef" немесе "landskipe" сөздері ежелгі ағылшын тілінде болған, бірақ орта ағылшын тілінде жазылмаған.

Landscape painting, also known as landscape art, is the depiction of natural scenery such as mountains, valleys, trees, rivers, and forests, especially where the main subject is a wide view—with its elements arranged into a coherent composition. In other works, landscape backgrounds for figures can still form an important part of the work. Sky is almost always included in the view, and weather is often an element of the composition. Detailed landscapes as a distinct subject are not found in all artistic traditions, and develop when there is already a sophisticated tradition of representing other subjects. Two main traditions spring from Western painting and Chinese art, going back well over a thousand years in both cases. The recognition of a spiritual element in landscape art is present from its beginnings in East Asian art, drawing on Daoism and other philosophical traditions, but in the West only becomes explicit with Romanticism. Landscape views in art may be entirely imaginary, or copied from reality with varying degrees of accuracy. If the primary purpose of a picture is to depict an actual, specific place, especially including buildings prominently, it is called a topographical view. Such views, extremely common as prints in the West, are often seen as inferior to fine art landscapes, although the distinction is not always meaningful; similar prejudices existed in Chinese art, where literati painting usually depicted imaginary views, while professional artists painted real views. The word "landscape" entered the modern English language as landskip (variously spelt), an anglicization of the Dutch landschap, around the start of the 17th century, purely as a term for works of art, with its first use as a word for a painting in 1598. Within a few decades it was used to describe vistas in poetry, and eventually as a term for real views. However the cognate term landscaef or landskipe for a cleared patch of land had existed in Old English, though it is not recorded from Middle English.

Тарих

Әлемдегі өнердің ең ерте формалары көбінесе пейзаж деп аталатын нәрсені бейнелемейді, бірақ жер сызықтары және кейде таулар, ағаштар немесе басқа да табиғи элементтер кіреді. Адам фигуралары жоқ ең алғашқы «таза пейзаждар» – б.з.д. 1500 жыл шамасындағы Миной өнерінің фрескалары. Аң ауының көріністері, әсіресе ежелгі Египеттен Нил дельтасының қамыс тоғайларындағы жабық кеңістікте бейнеленгендері, жердің күшті сезімін береді, бірақ жалпы ландшафттан гөрі жеке өсімдіктердің формаларына және адамдар мен жануарлардың бейнелеріне көбірек назар аударылады. Британ мұражайында сақталған Небамун қабірінен табылған фрескалар (б.з.д. 1350 ж.) – белгілі бір мысал. Бүкіл ландшафтты дұрыс бейнелеу үшін перспективаның немесе қашықтықты сақтаудың қандай да бір қарапайым жүйесі қажет, және әдеби деректерге сүйенсек, мұндай жүйе алғаш рет Ежелгі Грецияда эллинистік кезеңде дамыған, бірақ ірі масштабтағы мысалдары сақталмаған. Б.з.д. 1-ғасырдан бастап Римнің ежелгі ландшафттары сақталған, әсіресе Помпей, Геркуланум және басқа археологиялық орындардағы үйлерді безендірген фрескалар мен мозаикалар. Қытайдағы сурет салу дәстүрі – шан шуй («тау-су») немесе «таза» пейзаж, онда адам өмірінің жалғыз белгісі көбінесе дана немесе оның қарапайым үйі болады, суреттегі негізгі нысандарды көрсету үшін күрделі ландшафтты фон ретінде пайдаланады, және осы кезеңнің ландшафттық өнері қытай дәстүрінде классикалық және жиі еліктелетін мәртебесін сақтайды. Римдіктер мен қытайлықтардың дәстүрлерінде әдетте ойдан шығарылған ландшафттардың панорамалық көріністері бейнеленеді, көбінесе Қытайдағыдай шарлауықтармен, ал Римде теңіз, көлдер немесе өзендермен қамтамасыз етілген керемет таулармен. Бұлар жиі, мысалы, суретте көрсетілгендей, алдыңғы планға орналасқан фигуралар мен алыстағы панорамалық көрініс арасындағы қашықтықты толтыру үшін қолданылды, бұл ландшафт суретшілері үшін үнемі туындайтын мәселе. Қытай стилі көбінесе алыстан ғана көрініс беретін немесе осы қиындықты болдырмау үшін өлі жерді немесе тұманды пайдаланған. Батыс пен Шығыс Азиядағы ландшафттық сурет салудың басты айырмашылығы – батыста 19-ғасырға дейін оның жанрлардың қабылданған иерархиясында төменгі орынды иеленсе, Шығыс Азияда классикалық қытай тау-су суреті дәстүрлі түрде көркем өнердің ең беделді түрі саналды. Екі аймақта да эстетикалық теориялар суретшінің қиялына ең көп сене алатын жұмыстарға ең жоғары мәртебе берді. Батыста бұл тарихи сурет болды, ал Шығыс Азияда – ойдан шығарылған пейзаж, онда белгілі шеберлер, кем дегенде теория бойынша, әуесқой әдебиетшілер, соның ішінде Қытай мен Жапонияның бірнеше императорлары болды. Олар көбінесе өлеңдері мен суреттері бір-бірін толықтыратын ақындар болды. Алайда, батыста тарихи сурет салуға қажет болған жағдайда кең ландшафтты фон қажет болды, сондықтан бұл теория пейзаж сурет салудың дамуына толығымен кедерес келтірмеді – бірнеше ғасыр бойы пейзаждар діни немесе мифологиялық оқиғаларды бейнелейтін шағын фигураларды қосу арқылы тарихи сурет салу мәртебесіне көтерілді.

The earliest forms of art around the world depict little that could really be called landscape, although ground lines and sometimes indications of mountains, trees or other natural features are included. The earliest "pure landscapes" with no human figures are frescos from Minoan art of around 1500 BCE. Hunting scenes, especially those set in the enclosed vista of the reed beds of the Nile Delta from Ancient Egypt, can give a strong sense of place, but the emphasis is on individual plant forms and human and animal figures rather than the overall landscape setting. The frescos from the Tomb of Nebamun, now in the British Museum (c. 1350 BC), are a famous example. For a coherent depiction of a whole landscape, some rough system of perspective, or scaling for distance, is needed, and this seems from literary evidence to have first been developed in Ancient Greece in the Hellenistic period, although no large scale examples survive. More ancient Roman landscapes survive, from the 1st century BCE onwards, especially frescos of landscapes decorating rooms that have been preserved at archaeological sites of Pompeii, Herculaneum and elsewhere, and mosaics. The Chinese ink painting tradition of shan shui ("mountain water"), or "pure" landscape, in which the only sign of human life is usually a sage, or a glimpse of his hut, uses sophisticated landscape backgrounds to figure subjects, and landscape art of this period retains a classic and much imitated status within the Chinese tradition. Both the Roman and Chinese traditions typically show grand panoramas of imaginary landscapes, generally backed with a range of spectacular mountains – in China often with waterfalls and in Rome often including sea, lakes or rivers. These were frequently used, as in the example illustrated, to bridge the gap between a foreground scene with figures and a distant panoramic vista, a persistent problem for landscape artists. The Chinese style generally showed only a distant view, or used dead ground or mist to avoid that difficulty. A major contrast between landscape painting in the West and East Asia has been that while in the West until the 19th century it occupied a low position in the accepted hierarchy of genres, in East Asia the classic Chinese mountain water ink painting was traditionally the most prestigious form of visual art. Aesthetic theories in both regions gave the highest status to the works seen to require the most imagination from the artist. In the West this was history painting, but in East Asia it was the imaginary landscape, where famous practitioners were, at least in theory, amateur literati, including several emperors of both China and Japan. They were often also poets whose lines and images illustrated each other. However, in the West, history painting came to require an extensive landscape background where appropriate, so the theory did not entirely work against the development of landscape painting – for several centuries landscapes were regularly promoted to the status of history painting by the addition of small figures to make a narrative scene, typically religious or mythological.

Орта ғасырлар

Батыстың ерте ортағасырлық өнерінде пейзажға деген қызығушылық көбінесе толығымен жоғалады, ол тек Утрехт Забуршысы сияқты соңғы антикалық еңбектердің көшірмелерінде сақталады. Бұл дереккөздің ерте готикалық нұсқадағы соңғы өңделуі бұрынғы кең пейзаждарды композициядағы бос орындарды толтыратын бірнеше ағашқа дейін азайтады, кеңістік сезімі болмайды. Табиғатқа деген қызығушылықтың қайта жандануы бастапқыда Hortus Conclusus сияқты шағын бақтардың немесе милефлер гобелендеріндегі бейнелерінде көрінді. Авиньондағы Папалар сарайындағы тығыз ағаштардың алдында жұмыс істеп немесе ойнап жатқан адамдардың фрескалары, бұл тақырыптың бірегей сақталған нұсқасы болуы мүмкін. Ливия вилласы сияқты римдік үйлерден сақталған бірнеше бақ фрескалары бар. 14-шы ғасырда Джотто ди Бондоне және оның ізбасарлары өздерінің туындыларында табиғатты мойындауды бастады, олардың суреттеріндегі кейіпкерлердің іс-қимылы үшін фон ретінде пейзаж элементтерін енгізе бастады. 15-шы ғасырдың басында пейзаж суреті Еуропада жанр ретінде қалыптасты, көбінесе діни тақырыптағы адам қызметінің ортасы ретінде, мысалы, Мысырға қашу кезіндегі демалыс, Ұлылардың саяхаты немесе шөлдегі Әулие Иероним тақырыптарында бейнеленді. Сәнді жарықтандырылған қолжазбалар пейзаждың ерте дамуында маңызды рөл атқарды, әсіресе айлар еңбегінің сериялары, мысалы, Très Riches Heures du Duc de Berry, әдетте үлкен пейзаждарда шағын жанрлық бейнелерді көрсетті. Турин-Милан сағаттары, қазір өрттен жойылған, оның жетістіктері ғасырдың соңына дейін ерте Нидерланд суретіне әсер етті. "G қолы" деп белгілі суретші, Ван Эйктердің бірі болуы мүмкін, жарықтың әсерлерін қайта жаңғыртуда және алдыңғы жоспаннан алысқа қарай табиғи прогрессияны көрсетуде ерекше табысқа жетті. Бұл басқа суретшілерге бір ғасыр немесе одан да көп уақыт бойы қиындық туғызды, олар көбінесе парапет немесе терезе алдынан көрінетін пейзаж фонды көрсету арқылы оны шешуге тырысты, біршама биіктіктен қарағандай.

In early Western medieval art interest in landscape disappears almost entirely, kept alive only in copies of Late Antique works such as the Utrecht Psalter; the last reworking of this source, in an early Gothic version, reduces the previously extensive landscapes to a few trees filling gaps in the composition, with no sense of overall space. A revival in interest in nature initially mainly manifested itself in depictions of small gardens such as the Hortus Conclusus or those in millefleur tapestries. The frescos of figures at work or play in front of a background of dense trees in the Palace of the Popes, Avignon are probably a unique survival of what was a common subject. Several frescos of gardens have survived from Roman houses like the Villa of Livia. During the 14th century Giotto di Bondone and his followers began to acknowledge nature in their work, increasingly introducing elements of the landscape as the background setting for the action of the figures in their paintings. Early in the 15th century, landscape painting was established as a genre in Europe, as a setting for human activity, often expressed in a religious subject, such as the themes of the Rest on the Flight into Egypt, the Journey of the Magi, or Saint Jerome in the Desert. Luxury illuminated manuscripts were very important in the early development of landscape, especially series of the Labours of the Months such as those in the Très Riches Heures du Duc de Berry, which conventionally showed small genre figures in increasingly large landscape settings. A particular advance is shown in the less well known Turin Milan Hours, now largely destroyed by fire, whose developments were reflected in Early Netherlandish painting for the rest of the century. The artist known as "Hand G", probably one of the Van Eyck brothers, was especially successful in reproducing effects of light and in a natural seeming progression from the foreground to the distant view. This was something other artists were to find difficult for a century or more, often solving the problem by showing a landscape background from over the top of a parapet or window sill, as if from a considerable height.

Қайта өрлеу дәуірі

Сурет салудың әртүрлі түрлері үшін пейзаждық фон 15-шы ғасырда ерекше көзге түсіп, шеберлігі арта түсті. 15 ғасырдың соңына қарай Леонардо да Винчи, Альбрехт Дюрер, Фра Бартоломео сияқты суретшілердің таза ландшафттық суреттері мен акварельдері пайда болды, бірақ кескіндеме мен гравиюрадағы таза ландшафттық сюжеттер, әлі де шағын болса да, алғаш рет Альбрехт Альтдорфер және неміс Данубе мектебінің басқа өкілдерімен жасалды. Дегенмен, шамамен 1510-15 жылдарға саналатын Жерард Давидтің триптихінің қанаттарының сыртқы жағы Төменгі елдерде және, мүмкін, Еуропадағы ең ерте мысалдардың бірі болып табылады. Сонымен қатар, Нидерландыдағы Жоахим Патинир «дүниелік ландшафтты» дамытты – кішкентай фигуралары бар және жоғарыдан қарап тұрған панорамалық ландшафт стилін, ол бір ғасыр бойы ықпалды болды және Питер Брюгель Ұлымен қолданылып, жетілдірілді. Италиядағы графикалық перспективаның толыққанды жүйесі бүкіл Еуропаға таралды, бұл үлкен және күрделі көріністерді өте тиімді бейнелеуге мүмкіндік берді. Ландшафттар идеалданған, көбінесе классикалық поэзиядан алынған пасторальдық идеалды бейнелейтін, оны алғаш рет Джорджоне мен жас Тициан толыққанды көрсете білді және ең алдымен, төбелі орманды итальяндық ландшафтпен байланысты болды. Оны Италияға бармаған Солтүстік Еуропа суретшілері де бейнеледі, дәл сол сияқты Қытай мен Жапондағы әдебиетке бейім адамдар тік жарлы тауларды суреттеді. Көбінесе жас суретшілерді Италияға барып, итальяндық жарықты сезінуге ынталандырғанмен, көптеген Солтүстік Еуропа суретшілері сапарға шықпастан итальяндық ландшафттарды сату арқылы өмір сүре алды. Шындығында, кейбір стильдер соншалықты танымал болды ki, оларды қайта-қайта көшіруге болатын. 1559 және 1561 жылдары Антверпенде анонимді суретші жасаған 48 суреттен тұратын екі серия («Шағын ландшафттар») жарық көрді, ол «Шағын ландшафттар шебері» деп аталды. Бұл, діни мазмұны бар, қиялданған, алыстағы ландшафттардан ауысып, күнделікті шаруалармен айналысатын адамдар тұратын елді мекендер мен ауылдарды көз деңгейінде бейнелеуге көшкендікті білдірді. «Дүниелік ландшафттың» панорамалық көзқарасынан бас тартып, қарапайым, ауылдық және тіпті топографиялық бейнелерге назар аударған «Шағын ландшафттар» 17 ғасырдағы Нидерланд ландшафт суретіне жол ашты. «Шағын ландшафттар» жарық көргеннен кейін, Төменгі елдердегі ландшафт суретшілері «дүниелік ландшафтты» жалғастырды немесе «Шағын ландшафттар» ұсынған жаңа бағытты ұстанды.

Landscape backgrounds for various types of painting became increasingly prominent and skillful during the 15th century. The period around the end of the 15th century saw pure landscape drawings and watercolours from Leonardo da Vinci, Albrecht Dürer, Fra Bartolomeo and others, but pure landscape subjects in painting and printmaking, still small, were first produced by Albrecht Altdorfer and others of the German Danube School in the early 16th century. However, the outsides of the wings of a triptych by Gerard David, dated to "about 1510–15", are the earliest from the Low Countries, and possibly in Europe. At the same time Joachim Patinir in the Netherlands developed the "world landscape" a style of panoramic landscape with small figures and using a high aerial viewpoint, that remained influential for a century, being used and perfected by Pieter Brueghel the Elder. The Italian development of a thorough system of graphical perspective was now known all over Europe, which allowed large and complex views to be painted very effectively. Landscapes were idealized, mostly reflecting a pastoral ideal drawn from classical poetry which was first fully expressed by Giorgione and the young Titian, and remained associated above all with hilly wooded Italian landscape, which was depicted by artists from Northern Europe who had never visited Italy, just as plain dwelling literati in China and Japan painted vertiginous mountains. Though often young artists were encouraged to visit Italy to experience Italian light, many Northern European artists could make their living selling Italianate landscapes without ever bothering to make the trip. Indeed, certain styles were so popular that they became formulas that could be copied again and again. The publication in Antwerp in 1559 and 1561 of two series of a total of 48 prints (the Small Landscapes) after drawings by an anonymous artist referred to as the Master of the Small Landscapes signaled a shift away from the imaginary, distant landscapes with religious content of the world landscape towards close up renderings at eye level of identifiable country estates and villages populated with figures engaged in daily activities. By abandoning the panoramic viewpoint of the world landscape and focusing on the humble, rural and even topographical, the Small Landscapes set the stage for Netherlandish landscape painting in the 17th century. After the publication of the Small Landscapes, landscape artists in the Low Countries either continued with the world landscape or followed the new mode presented by the Small Landscapes.

17 және 18 ғасырлар

Экзотикалық пейзаждардың танымалдылығын 1636-1644 жылдары Бразилияға саяхат жасағаннан кейін өмірінің қалған бөлігін Бразилия пейзаждарын салуға арнаған суретші Франс Посттың табысынан көруге болады. Альп тауларын ешқашан кесіп өтпеген басқа суретшілер Рейнланд пейзаждарын сату арқылы табыс таба алатын, ал кейбіреулері 1639 жылы Корнелис де Манның Смееренбург көрінісі сияқты нақты тапсырыс бойынша фантастикалық көріністер жасаумен айналысты. Репуссоар сияқты элементтерді қолданатын композициялық формулалар пайда болды, олар қазіргі заманғы фотосурет және кескіндемеде, әсіресе Пуссен мен Клод Лорреннің, 17 ғасырда Римде тұрған француз суретшілерінің және көбінесе классикалық сюжеттерді немесе бірдей пейзаждарда бейнеленген Киелі кітап көріністерін салған суретшілердің ықпалында қалып отыр. Голландтық замандастарынан айырмашылығы, итальяндық және француздық пейзаж суретшілері әлі де өздерін жанрлар иерархиясында тарихи сурет салу ретінде сақтауға тырысты, сондықтан классикалық мифология немесе Киелі кітаптан алынған көріністі бейнелеу үшін кішкентай фигураларды қосатын. Сальватор Роза өз пейзаждарына оңтүстік Италияның жабайы аймалдарын, көбінесе қарақшылармен толы бейнелеу арқылы көркемдік қызығушылық қосты. 17 ғасырдағы Голландияның Алтын ғасырында пейзаж сурет салу күрт өсті, көптеген суретшілер осы салаға маманданса, жарық пен ауа райын бейнелеу үшін өте нәзік реалистік техникалар дамыды. Әртүрлі стильдер мен кезеңдер, теңіз және жануарлар суретінің қосалқы түрлері, сондай-ақ итальяндық пейзаждың ерекше стилі болды. Көптеген голланд пейзаждары салыстырмалы түрде кішкентай болды, бірақ фламандтық барокко кескіндемесіндегі пейзаждар, әдетте әлі де адамдармен толтырылған, көбінесе өте үлкен болды, әсіресе Петер Пауль Рубенс өзінің үйлері үшін салған жұмыстар сериясында. Ландшафттық гравюралар да танымал болды, Рембрандт пен Геркулес Сегерстің тәжірибелік жұмыстары ең жақсы деп есептелді. Голландтықтар кішкентай үйлерге арналған кішкентай суреттер салуға бейім болды. Кезеңдік тізімдерде аталатын голланд пейзаж ерекшеліктеріне шайқас сахнасы (Batalje), айшырақ сахнасы (Maneschijntje), орманды сахна (Bosjes), шаруа қожалығы сахнасы (Boederijtje) және ауыл сахнасы (Dorpje) кірді. Ол кезде нақты жанр ретінде аталмаған, бірақ Рим қираған жерлерінің танымалдылығы сол кездегі көптеген голланд пейзаж суретшілерін өз аймақтарындағы қираған жерлерді, мысалы, Бильден даулынан кейін қираған монастырлар мен шіркеулерді салуға шақырып, оларға үлгі болды. Якоб ван Руисдаел Голландияның Алтын ғасырындағы ең жан-жақты пейзаж суретшісі деп есептеледі. Нидерландыдағы пейзаждардың танымалдығы, бір жағынан, кальвинистік қоғамда діни сурет салудың жоғалуының көрінісі болды, ал 18 және 19 ғасырларда Еуропа бойынша діни сурет салудың төмендеуі романтизммен бірігіп, пейзаждарға 19 ғасырдағы өнерде бұрынғыдан гөрі әлдеқайда үлкен және беделді орын берді. Англияда пейзаждар бастапқыда портреттердің фоны болды, әдетте жер иелерінің парктерін немесе иеліктерін білдіретін, бірақ көбінесе Лондонда өз акрларын ешқашан көрмеген суретші салған. Ағылшын дәстүрін Энтони ван Дайк және Англияда жұмыс істеген басқа да фламанд суретшілері қалыптастырды, бірақ 18 ғасырда Клод Лорреннің туындылары кеңінен жиналды және тек пейзаж суреттеріне ғана емес, сонымен қатар Капабиллити Браунның ағылшын пейзаж бақтарына және басқаларға да әсер етті. 18 ғасырда акварель сурет салу, негізінен пейзаждар, ағылшынның ерекшелігі болды, кәсіби жұмыстарға да, көптеген әуесқой суретшілерге де нарық болды, олардың көпшілігі Александр Козенз және басқалардың кітаптарында кездесетін танымал жүйелерді ұстанды. 19 ғасырдың басында ең жоғары заманауи беделге ие болған ағылшын суретшілері негізінен пейзаж суретшілері болды, олар Джон Констебл, Дж. М. В. Тернер және Сэмюэл Палмердің шығармаларында ағылшын пейзажының романтикалық интерпретацияларының кең ауқымын көрсетті. Алайда, олардың барлығы қазіргі заманғы өнер нарығында өзін-өзі орнатуда қиындықтарға тап болды, ол әлі де тарихи суреттер мен портреттерді артық көреді. Еуропада, Джон Раскин айтқандай, және сэр Кеннет Кларк растағандай, пейзаж сурет салу "19 ғасырдың басты көркем шығармашылығы" және "басым өнер" болды, нәтижесінде келесі кезеңде адамдар "табиғи сұлулықты бағалау және пейзаж суреттеу біздің рухани қызметіміздің қалыпты және тұрақты бөлігі деп есептеді". Кларктың талдауында, еуропалықтардың пейзаждың күрделілігін идеяға айналдырудың төрт негізгі тәсілі жатыр: сипаттамалық символдарды қабылдау, табиғат фактілеріне деген қызығушылық, табиғаттың терең түбірленген қорқыныштарын басу үшін фантазия жасау және үйлесім мен тәртіптің Алтын ғасырына сенім, оны қайтаруға болады. 18 ғасыр топографиялық гравюраның да ғажайып ғасыры болды, ол көбінесе пейзаж сурет салу сияқты емес, нақты көріністі көбінесе дәл бейнелейтін. Бастапқыда олар көбінесе ғимаратқа ортасталған, бірақ ғасыр бойында, романтикалық қозғалыстың өсуімен, таза пейзаждар көбірек таралды. Топографиялық гравюра, көбінесе жақтауға орналып, қабырғаға ілінетін, 20 ғасырға дейін өте танымал орта болды, бірақ көбінесе қиял суретінен төменгі өнер түрі ретінде қарастырылды. Қағаздағы акварельмен салынған пейзаждар ерекше мамандыққа айналды, әсіресе Англияда, онда басқа елдерде болмаған, тек пейзаж акварелін салған немесе оған жақын талантты суретшілердің ерекше дәстүрі қалыптасты. Бұл көбінесе нақты көріністер болды, бірақ кейде композициялар көркемдік эффект үшін түзетілді. Суреттер салыстырмалы түрде арзанға сатылды, бірақ оларды жасау әлдеқайда жылдам болды. Осы кәсіпқойлар "әскерлердің әуесқойларын" оқыту арқылы табыстарын арттыра алатын. Жетекші суретшілерге Джон Роберт Козенс, Фрэнсис Таун, Томас Гиртин, Майкл Анджело Рукер, Уильям Парс, Томас Херн және Джон Уорвик Смит, барлығы 18 ғасырдың соңында, сондай-ақ Джон Гловер, Джозеф Маллард Уильям Тернер, Джон Варли, Джон Селл Котман, Энтони Копли Филдинг, Сэмюэл Палмер 19 ғасырдың басында кірді.

The popularity of exotic landscape scenes can be seen in the success of the painter Frans Post, who spent the rest of his life painting Brazilian landscapes after a trip there in 1636–1644. Other painters who never crossed the Alps could make money selling Rhineland landscapes, and still others for constructing fantasy scenes for a particular commission such as Cornelis de Man's view of Smeerenburg in 1639. Compositional formulae using elements like the repoussoir were evolved which remain influential in modern photography and painting, notably by Poussin and Claude Lorrain, both French artists living in 17th century Rome and painting largely classical subject matter, or Biblical scenes set in the same landscapes. Unlike their Dutch contemporaries, Italian and French landscape artists still most often wanted to keep their classification within the hierarchy of genres as history painting by including small figures to represent a scene from classical mythology or the Bible. Salvator Rosa gave picturesque excitement to his landscapes by showing wilder Southern Italian country, often populated by banditi. Dutch Golden Age painting of the 17th century saw the dramatic growth of landscape painting, in which many artists specialized, and the development of extremely subtle realist techniques for depicting light and weather. There are different styles and periods, and sub genres of marine and animal painting, as well as a distinct style of Italianate landscape. Most Dutch landscapes were relatively small, but landscapes in Flemish Baroque painting, still usually peopled, were often very large, above all in the series of works that Peter Paul Rubens painted for his own houses. Landscape prints were also popular, with those of Rembrandt and the experimental works of Hercules Seghers usually considered the finest. The Dutch tended to make smaller paintings for smaller houses. Some Dutch landscape specialties named in period inventories include the Batalje, or battle scene; the Maneschijntje, or moonlight scene; the Bosjes, or woodland scene; the Boederijtje, or farm scene, and the Dorpje or village scene. Though not named at the time as a specific genre, the popularity of Roman ruins inspired many Dutch landscape painters of the period to paint the ruins of their own region, such as monasteries and churches ruined after the Beeldenstorm. Jacob van Ruisdael is considered the most versatile of all Dutch Golden Age landscape painters. The popularity of landscapes in the Netherlands was in part a reflection of the virtual disappearance of religious painting in a Calvinist society, and the decline of religious painting in the 18th and 19th centuries all over Europe combined with Romanticism to give landscapes a much greater and more prestigious place in 19th century art than they had assumed before. In England, landscapes had initially been mostly backgrounds to portraits, typically suggesting the parks or estates of a landowner, though mostly painted in London by an artist who had never visited his sitter's rolling acres. The English tradition was founded by Anthony van Dyck and other mostly Flemish artists working in England, but in the 18th century the works of Claude Lorrain were keenly collected and influenced not only paintings of landscapes, but the English landscape gardens of Capability Brown and others. In the 18th century, watercolour painting, mostly of landscapes, became an English specialty, with both a buoyant market for professional works, and a large number of amateur painters, many following the popular systems found in the books of Alexander Cozens and others. By the beginning of the 19th century the English artists with the highest modern reputations were mostly dedicated landscape painters, showing the wide range of Romantic interpretations of the English landscape found in the works of John Constable, J. M. W. Turner and Samuel Palmer. However all these had difficulty establishing themselves in the contemporary art market, which still preferred history paintings and portraits. In Europe, as John Ruskin said, and Sir Kenneth Clark confirmed, landscape painting was the "chief artistic creation of the nineteenth century", and "the dominant art", with the result that in the following period people were "apt to assume that the appreciation of natural beauty and the painting of landscape is a normal and enduring part of our spiritual activity" In Clark's analysis, underlying European ways to convert the complexity of landscape to an idea were four fundamental approaches: the acceptance of descriptive symbols, a curiosity about the facts of nature, the creation of fantasy to allay deep rooted fears of nature, and the belief in a Golden Age of harmony and order, which might be retrieved. The 18th century was also a great age for the topographical print, depicting more or less accurately a real view in a way that landscape painting rarely did. Initially these were mostly centred on a building, but over the course of the century, with the growth of the Romantic movement pure landscapes became more common. The topographical print, often intended to be framed and hung on a wall, remained a very popular medium into the 20th century, but was often classed as a lower form of art than an imagined landscape. Landscapes in watercolour on paper became a distinct specialism, above all in England, where a particular tradition of talented artists who only, or almost entirely, painted landscape watercolours developed, as it did not in other countries. These were very often real views, though sometimes the compositions were adjusted for artistic effect. The paintings sold relatively cheaply, but were far quicker to produce. These professionals could augment their income by training the "armies of amateurs" who also painted. Leading artists included John Robert Cozens, Francis Towne, Thomas Girtin, Michael Angelo Rooker, William Pars, Thomas Hearne, and John Warwick Smith, all in the late 18th century, and John Glover, Joseph Mallord William Turner, John Varley, John Sell Cotman, Anthony Copley Fielding, Samuel Palmer in the early 19th.

Қытай

Пейзаждық сурет салу "Қытайдың әлем өнеріне қосқан ең үлкен үлесі" деп аталады және оның ерекше сипаты қытай мәдениетіндегі даосизм (даоистік) дәстүрімен байланысты. Уильям Уотсон былай деп жазады: "Қытай суреттеріндегі пейзаждық суреттің рөлі батыстағы бейнелі суреттің рөліне ұқсас, өзінің өзінде өзгермейтін тақырып, бірақ көрініс пен сезімнің шексіз нюанстарын жеткізуге мүмкіндік беретін құрал". Хан әулетінен бастап, аң аулау, шаруашылық немесе жануарларды бейнелейтін суреттерге күрделі ландшафттық фондар қосыла бастады. Олардың сақталған мысалдары көбінесе тас немесе саз балшықтан жасалған қабірлерде кездеседі, олардың суреттегі басым стильдерді ұстанады деп болжанады, бірақ түпнұсқа картиналардың толық әсерін бере алмайды. 10 ғасырға дейінгі танымал суретшілердің (көптегендері әдебиетте жазылған) еңбектерінің кейінгі көшірмелерінің нақты жағдайы белгісіз. Мысалы, Императорлық коллекциядан шыққан VIII ғасырға жататын әйгілі сурет, "Император Мин Хуан Шуда саяхаттап жүр" деп аталады. Онда кейінірек жасалған суреттерге тән, тік жарлы таулар арасымен аттанған сүйеушілер бейнеленген, бірақ толық түсте боялған, "дегенмен, парсы стиліне ұқсас жалпы үлгі құрайды", бұл сол кезде танымал және сәнді сарай стилі болған. Фигураларсыз монохромды ландшафт стиліне шешуші өту Ван Вэйге (699–759) тиесілі, ол сонымен қатар ақын ретінде де танымал. Оның туындыларының көбі тек көшірмелер түрінде сақталған. 10 ғасырдан бастап түпнұсқа суреттердің саны арта бастады, ал Сун әулетінің (960–1279) Оңтүстік мектебінің ең жақсы туындылары бүгінгі күнге дейін үзілмей келе жатқан дәстүрдегі ең жоғары бағаланған туындылардың қатарында саналады. Қытайлық конвенция кәсіби суретшілерден гөрі, әуесқой ғалым-әдебиетшілердің суреттерін жоғары бағалады, бірақ жағдай одан да күрделі болды. Егер суретте тұлғалар бейнеленген болса, олар көбінесе тауларды тамашалап отырған немесе даналар болып суреттелген. Танымал туындылар көптеген қызыл "бағалау мөрлерімен" және кейінірек иелері қосылған өлеңдермен толық. Цянлун императоры (1711–1799) бұрынғы императорлардың дәстүрін жалғастырып, өзінің өлеңдерін көптеп қосты. Шаньшуй дәстүрі ешқашан нақты жерлерді бейнелеуге арналмаған, тіпті олардың аттарымен аталған болса да, мысалы, Сегіз көрініс конвенциясында. Кәсіби сарай суретшілерінің шеберханалары жасаған басқа стильде императорлық сапарлар мен рәсімдердің ресми көріністері суреттелген, ең алдымен, көпшілік қалалар мен салтанатты рәсімдердің жоғары тұсынан өте егжей-тегжейлі көріністеріне баса назар аударылған. Бұл суреттер өте ұзын, ашық түсті шиыршықтарға боялған (төмендегі мысал қараңыз). Қытай мүсіншілігі де үш өлшемді тиімді ландшафттар жасаудың қиын жетістігіне қол жеткізді. "Көру тастарын" бағалаудың ұзақ дәстүрі бар. Табиғи түрде қалыптасқан, әдетте тау өзендерінің жағалауындағы қираған әк тастар, керемет пішінге ие болған, әдебиетшілердің аулалары мен бақшаларына тасымалданды. Бұл дәстүрмен байланысты, жаде немесе басқа да асыл тастардан тау пішіндес кішігірім тастарды, соның ішінде монахтар мен даналардың кішкентай мүсіншелерін жасау бар. Қытай бақшалары да батыстағы бақшалардан гөрі әлдеқайда ертерек күрделі эстетикалық ерекшеліктерді дамытты; Дзен буддизміне тән каренсансуи немесе жапондық құрғақ бақша бақшаны өте абстрактілі ландшафтты бейнелейтін мүсін жұмысына жақындатады.

Landscape painting has been called "China's greatest contribution to the art of the world", and owes its special character to the Taoist (Daoist) tradition in Chinese culture. William Watson notes that "It has been said that the role of landscape art in Chinese painting corresponds to that of the nude in the west, as a theme unvarying in itself, but made the vehicle of infinite nuances of vision and feeling". There are increasingly sophisticated landscape backgrounds to figure subjects showing hunting, farming or animals from the Han dynasty onwards, with surviving examples mostly in stone or clay reliefs from tombs, which are presumed to follow the prevailing styles in painting, no doubt without capturing the full effect of the original paintings. The exact status of the later copies of reputed works by famous painters (many of whom are recorded in literature) before the 10th century is unclear. One example is a famous 8th century painting from the Imperial collection, titled The Emperor Ming Huang traveling in Shu. This shows the entourage riding through vertiginous mountains of the type typical of later paintings, but is in full colour "producing an overall pattern that is almost Persian", in what was evidently a popular and fashionable court style. The decisive shift to a monochrome landscape style, almost devoid of figures, is attributed to Wang Wei (699–759), also famous as a poet; mostly only copies of his works survive. From the 10th century onwards an increasing number of original paintings survive, and the best works of the Song dynasty (960–1279) Southern School remain among the most highly regarded in what has been an uninterrupted tradition to the present day. Chinese convention valued the paintings of the amateur scholar gentleman, often a poet as well, over those produced by professionals, though the situation was more complex than that. If they include any figures, they are very often such persons, or sages, contemplating the mountains. Famous works have accumulated numbers of red "appreciation seals", and often poems added by later owners – the Qianlong Emperor (1711–1799) was a prolific adder of his own poems, following earlier Emperors. The shan shui tradition was never intended to represent actual locations, even when named after them, as in the convention of the Eight Views. A different style, produced by workshops of professional court artists, painted official views of Imperial tours and ceremonies, with the primary emphasis on highly detailed scenes of crowded cities and grand ceremonials from a high viewpoint. These were painted on scrolls of enormous length in bright colour (example below). Chinese sculpture also achieves the difficult feat of creating effective landscapes in three dimensions. There is a long tradition of the appreciation of "viewing stones" – naturally formed boulders, typically limestone from the banks of mountain rivers that has been eroded into fantastic shapes, were transported to the courtyards and gardens of the literati. Probably associated with these is the tradition of carving much smaller boulders of jade or some other semi precious stone into the shape of a mountain, including tiny figures of monks or sages. Chinese gardens also developed a highly sophisticated aesthetic much earlier than those in the West; the karensansui or Japanese dry garden of Zen Buddhism takes the garden even closer to being a work of sculpture, representing a highly abstracted landscape.

Жапония

Жапон өнері бастапқыда қытай стильдерін бейімдеді, көркемдіктегі повествотивтік тақырыптарға деген қызығушылықтарын көрсете отырып, сарай немесе қала көріністерін көрсететіндермен араласатын пейзаждарды пайдаланды. Қажет болған жағдайда, шатырлардың бір бөлігін кесіп тастап, бірдей биік көрініс бұрышын қолданды. Мұндай суреттер негізінен 12-13 ғасырлардағы ұзын "ямато-э" шымылдықтарында кездеседі, олар "Гэндзи әңгімесі" және басқа да тақырыптарды бейнелейді. Фейодалдық Жапонияда "әуесқой суретші" тұжырымы кең таралмады, себебі суретшілер көбінесе өз ұстаздары мен мектебіне берілген кәсіби мамандық иелері болды, ал қытай суретшілері көбінесе шабытты алыс өткенге жатқан классиктерден алды. Сурет салу бастапқыда толық түрлі болды, көбінесе жарқын түстерде, ал пейзаж кейде үлкен болатын тұлғаларды басып кетпеді. Төменде суреттелген дін қызметкері Иппеннің өмірбаянынан алынған көрініс, толық өлшемі 37,8 см × 802,0 см, буддалық монахтың өмірін бейнелейтін он екі шымылдықтың бірі ғана. Батыстағы монастырлар мен ғибадатханалар сияқты, буддалық монастырлар мен храмдар да мұндай көптеген жұмыстарға тапсырыс берді, олардың сақталу мүмкіндігі сарай өнерінен жоғары болды. Ещё сирек кездесетін нәрсе – ландшафтты бейнелейтін "бёобу" жиналмалы экраны мен ілініп тұратын шымылдықтар, олар сарай ортасында жиі кездесетін. "Гэндзи әңгімесінде" сот мүшелері өз коллекцияларынан ең жақсы суреттерді көрмеге шығарады. Бұл суреттер қытайдың "шань-шуй" стиліне жақын болғанмен, толық түрлі түстерде сақталды. 15 ғасырдан бастап көптеген таза ландшафттық суреттер сақталған; бірнеше маңызды суретшілер Дзен буддистік дін қызметкерлері болды және қытай стилінде щеткамен жасалған сызықтарға көбірек назар аудара отырып, монохромды стильде жұмыс істеді. Кейбір мектептер кішірейтілген көріністермен және алдыңғы планға көбірек назар аударатын, азырақ өңделген стильді қабылдады. Жапон суретшілерінің ұзақ жылдар бойы қызығушылығын тудырған және "жапон стилі" деп аталған бейне түрі алғаш рет Қытайда пайда болды. Ол алдыңғы планға ірі құстардың, жануарлардың немесе ағаштардың бірін немесе бірін-бірі біріктіреді, көбінесе көлденең композицияда, бір жағына орналастырылып, одан әрі кең пейзажбен толықтырылады, көбінесе фонның тек бір бөлігін қамтиды. Кейінгі нұсқаларында мұндай стильде фондық пейзаж мүлдем болмайды. 16 ғасырдан бастап, алдымен сурет салуда, содан кейін арзан және кеңінен қол жетімді түсті ағаштан жасалған гравюраларда дамыған "укиё-э" стилі бастапқыда жеке және топтағы адамдардың бейнесіне назар аударды. Бірақ 18 ғасырдың соңынан бастап Хокусай мен Хиросиге кезінде пейзаждық "укиё-э" дамып, жапон пейзаж өнерінің ең танымал түріне айналды.

Japanese art initially adapted Chinese styles to reflect their interest in narrative themes in art, with scenes set in landscapes mixing with those showing palace or city scenes using the same high view point, cutting away roofs as necessary. These appeared in the very long yamato e scrolls of scenes illustrating the Tale of Genji and other subjects, mostly from the 12th and 13th centuries. The concept of the gentleman amateur painter had little resonance in feudal Japan, where artists were generally professionals with a strong bond to their master and his school, rather than the classic artists from the distant past, from which Chinese painters tended to draw their inspiration. Painting was initially fully coloured, often brightly so, and the landscape never overwhelms the figures who are often rather oversized. The scene from the Biography of the Priest Ippen illustrated below is from a scroll that in full measures 37.8 cm × 802.0 cm, for only one of twelve scrolls illustrating the life of a Buddhist monk; like their Western counterparts, monasteries and temples commissioned many such works, and these have had a better chance of survival than courtly equivalents. Even rarer are survivals of landscape byōbu folding screens and hanging scrolls, which seem to have common in court circles – the Tale of Genji has an episode where members of the court produce the best paintings from their collections for a competition. These were closer to Chinese shan shui, but still fully coloured. Many more pure landscape subjects survive from the 15th century onwards; several key artists are Zen Buddhist clergy, and worked in a monochrome style with greater emphasis on brush strokes in the Chinese manner. Some schools adopted a less refined style, with smaller views giving greater emphasis to the foreground. A type of image that had an enduring appeal for Japanese artists, and came to be called the "Japanese style", is in fact first found in China. This combines one or more large birds, animals or trees in the foreground, typically to one side in a horizontal composition, with a wider landscape beyond, often only covering portions of the background. Later versions of this style often dispensed with a landscape background altogether. The ukiyo e style that developed from the 16th century onwards, first in painting and then in coloured woodblock prints that were cheap and widely available, initially concentrated on the human figure, individually and in groups. But from the late 18th century landscape ukiyo e developed under Hokusai and Hiroshige to become much the best known type of Japanese landscape art.

Парсы мен Үндістан

Ертеректегі өнерде пейзаж элементтері болғанымен, парсы миниатюрасының пейзаж дәстүрі шын мәнінде Ильханид дәуірінде, көбінесе қытай әсерімен басталады. Жануарлар мен өсімдіктерге толы, мұқият және жеке-жеке бейнеленген таулы-тасты аймақтар басым. Дәстүрде қалыптасқан жоғарыдан қарау конвенциясы тік форматтағы сурет алаңдарының көп бөлігін пейзажмен толтырады, бірақ аспанда бұлттар да көрсетіледі, олар қытай өнерінен алынған иілген түрінде салынған. Көрінетін барлық нәрсе көбінесе көрерменге жақын, ал алысқа бағытталған көріністер сирек. Көбінесе пейзаждық суреттерде адамдар бейнеленген оқиғалар көрсетіледі, бірақ альбомдарда таза пейзаждар да кездеседі. Ежелгі индус суреттерінде көптеген оқиғалардың талабына сәйкес, көріністер пышны жасыл өсімдіктер арасында бейнеленген. Моғол суреттері бұл екі стильді – парсы және индус стильдерін біріктірді, патшалық аң ауларының миниатюраларында кең пейзаждар суреттелді. Мұссон жаңбыры кезіндегі қара бұлттар мен молнияның жарқырауы бейнеленген көріністер танымал. Кейіннен еуропалық гравюралардың әсері де байқалады.

Техникалар

Көптеген ерте пейзаждар анық түрде қиял тудырған, бірақ қала көріністері ертеден-ақ нақты қалаларды түрлі дәрежеде дәл бейнелеуге бағытталған. Табиғи формалардың кездейсоқтығын ойлап тапқан композицияларда модельдеу үшін әртүрлі техникалар қолданылды: Кеннино Кеннинидің кішкентай кедір-бүкір тастардан қиыршық жартастарды көшіру туралы ортағасырлық кеңесіне Пуссен мен Томас Гейнсборо да еліктегендей, ал Дега жарыққа ұстаған бүкілген матадан бұлттардың пішінін көшірді. Александр Козеннің жүйесі суретшінің ойлап тапқан пейзаждың негізгі пішінін беру үшін кездейсоқ сия дақтарын пайдаланды. Конрад Вицтің «Балықтардың керемет аулауы» (1444) туындысындағы Женева көлінен Ле Моле шыңына дейінгі ерекше фон көбінесе нақты бір көріністі бейнелейтін алғашқы батыс ауылдық пейзаж ретінде аталады. Дюрердің пейзаждық зерттеулері нақты көріністерді көрсетеді, оларды көп жағдайда анықтауға болады және кем дегенде жартылай сол жерде жасалған; Фра Бартоломеоның суреттері де табиғаттан сызылған сияқты көрінеді. Дюрердің аяқталған туындыларында көбінесе қиял тудырған пейзаждар қолданылады, бірақ оның «Немезис» гравюрасындағы керемет құс көзі көрінісі Альп тауларының нақты көрінісін, қосымша элементтермен көрсетеді. Бірнеше пейзаж суретшілері табиғаттан суреттер мен акварельдер салғандығы белгілі, бірақ сыртта жасалған алғашқы майлы бояудың дәлелдері шектеулі. Рафаэльге дейінгі бауырластар бұл бағытта ерекше күш салды, бірақ 1870 жылдары түтікшелерде дайын майлы бояулардың енгізілуінен және содан кейін портативті «жасық стан» пайда болуынан кейін ғана plein air суреті кеңінен қолданыла бастады. Римдік көріністерде және одан да көп қытайлық пейзаждарда пейзаждың арт жағында таулардың қатары стандартты саналады. Екі дәстүрдің алғашқы туындыларында аспанға салыстырмалы түрде аз орын беріледі; қытай суретшілері көбінесе таулар арасында тұман немесе бұлттарды қолданған, сондай-ақ кейде батыс суретшілеріне қарағанда әлдеқайда ертерек аспандағы бұлттарды көрсетеді, олар бастапқыда бұлттарды негізінен құдайлық бейнелер немесе аспан үшін тіреуіш немесе жабу ретінде қолданды. 1400 жылға дейін қолжазбалардағы тақта суреттері мен миниатюралар әдетте өрнекті немесе алтын «аспан» немесе көкжиектен жоғары фонға ие болды, бірақ Джотто мен басқа итальян суретшілерінің фрескалары ұзақ уақыт бойы қарапайым көк аспанды көрсетті. 1399 жылы Шамполь үшін жасалған Мельхиор Бродерламнан қалған жалғыз құрбандық алтарында тек Құдай мен періштелер ғана емес, сонымен қатар ұшатын құс мекендейтін алтын аспан бар. Турин-Милан сағаттарындағы жағалау көрінісінде аспан мұқият байқалған бұлттармен жабылып тұр. Ағаш кескіндерінде үлкен бос орын қағазға басып шығару кезінде созылуы мүмкін, сондықтан Дюрер және басқа суретшілер бұған жол бермеу үшін көбінесе құстарды бейнелейтін бұлттар немесе шыршалар қосады. Қытайдың монохромдық дәстүрі өзінің басынан бері жібекке немесе қағазға сияны қолданған, таудың беткейлеріндегі «қақырықтар» және ландшафттың басқа ерекшеліктерін анықтау үшін жеке щетканың соққысына үлкен мән берген. Батыс акварелі көбірек тоналды орта, тіпті суреттің асты көрінетін болса да.

Most early landscapes are clearly imaginary, although from very early on townscape views are clearly intended to represent actual cities, with varying degrees of accuracy. Various techniques were used to simulate the randomness of natural forms in invented compositions: the medieval advice of Cennino Cennini to copy ragged crags from small rough rocks was apparently followed by both Poussin and Thomas Gainsborough, while Degas copied cloud forms from a crumpled handkerchief held up against the light. The system of Alexander Cozens used random ink blots to give the basic shape of an invented landscape, to be elaborated by the artist. The distinctive background view across Lake Geneva to the Le Môle peak in The Miraculous Draught of Fishes by Konrad Witz (1444) is often cited as the first Western rural landscape to show a specific scene. The landscape studies by Dürer clearly represent actual scenes, which can be identified in many cases, and were at least partly made on the spot; the drawings by Fra Bartolomeo also seem clearly sketched from nature. Dürer's finished works seem generally to use invented landscapes, although the spectacular bird's eye view in his engraving Nemesis shows an actual view in the Alps, with additional elements. Several landscapists are known to have made drawings and watercolour sketches from nature, but the evidence for early oil painting being done outside is limited. The Pre Raphaelite Brotherhood made special efforts in this direction, but it was not until the introduction of ready mixed oil paints in tubes in the 1870s, followed by the portable "box easel", that painting en plein air became widely practiced. A curtain of mountains at the back of the landscape is standard in wide Roman views and even more so in Chinese landscapes. Relatively little space is given to the sky in early works in either tradition; the Chinese often used mist or clouds between mountains, and also sometimes show clouds in the sky far earlier than Western artists, who initially mainly use clouds as supports or covers for divine figures or heaven. Both panel paintings and miniatures in manuscripts usually had a patterned or gold "sky" or background above the horizon until about 1400, but frescos by Giotto and other Italian artists had long shown plain blue skies. The single surviving altarpiece from Melchior Broederlam, completed for Champmol in 1399, has a gold sky populated not only by God and angels, but also a flying bird. A coastal scene in the Turin Milan Hours has a sky overcast with carefully observed clouds. In woodcuts a large blank space can cause the paper to sag during printing, so Dürer and other artists often include clouds or squiggles representing birds to avoid this. The monochrome Chinese tradition has used ink on silk or paper since its inception, with a great emphasis on the individual brushstroke to define the ts'un or "wrinkles" in mountain sides, and the other features of the landscape. Western watercolour is a more tonal medium, even with underdrawing visible.