Кіріспе

Голландиялық кәсіпкер (1801–1887)

Коенрад Йоханнес ван Хоутен (15 наурыз 1801 – 27 мамыр 1887) – голландиялық химик және шоколад өндіруші. Ол какао массасын сілтілі тұздармен өңдеу арқылы ащы дәмін жойып, какао қатты заттарын суда жақсы еритіндей еткенімен белгілі. Нәтижесінде алынған өнім әлі де «голландтық әдіспен жасалған шоколад» деп аталады. Сонымен қатар, ол қуырылған какао бұршақтарынан майды (какао майын) сығу әдісін енгізгені үшін де мақталады, бірақ бұл шындығында оның әкесі Каспарус ван Хоутеннің өнертабысы еді.

Атасы мен ұлы ван Хоутен

Коенрад Йоханнес ван Хоутен Каспарус ван Хоутеннің (1770–1858) және Арнольдина Костердің ұлы болды. Оның әкесі 1815 жылы Амстердамда шоколад фабрикасын ашты, онда жұмысшылармен айналдырылатын диірмен болды. Сол кезде какао бұршақтары ұсақ массаға дейін ұнтақталды, оны сүтке араластырып шоколад ішіндірілетін немесе қант, корица және ваниль қосып, печенье жасауға болатын.

Какао пресі

1828 жылы Каспарус ван Хоутен аға (көбінесе қате айтылған ұлы емес)

Кейінгі мансап

1835 жылы Коенрад Йоханнес ван Хоутен Гронингеннен келген Гермина ван Хоутенге (туыс емес) үйленді. 1850 жылы ол өндірісін Лейдендегі жел диірменінен Вейсптегі бу фабрикасына көшірді. Сол кезде ол Англияға, Францияға және Германияға шоколад экспорттауды бастады. 1866 жылы Джон Кэдбери Вейспке Ван Хоутен пресін сатып алу үшін келді, бірақ оны өзінің өндірісінде 1875 жылға дейін пайдаланбады. Коенрадтың ұлы Каспарус Йоханнес (1844–1901), 1865 жылдан бері жұмыс істеп, маркетинг саласындағы қабілетімен компанияның өсуіне зор үлес қосты. Ван Хоутеннің жарнамаларын Еуропа мен АҚШ-тың трамвайларында кездестіруге болады. 1899 жылы Ван Хоутен шоколад жеп, керемет түрде жазылған ұйықтап қалған кеңсе қызметкерін бейнелейтін коммерциялық фильм түсірді. Фабрика Вейсп қаласының дамуына серпін берді, оның халқы 19-ғасырдың екінші жартысында екі есе өсті. Каспарус кіші Вейспте атақты сәулетші Абрахам Салм (1857–1915) салған 99 бөлмелі Югенд стиліндегі вилла салдырды. Құрылысы 1897 жылы басталды, бірақ 1901 жылы, оның қайтыс болған жылы ғана аяқталды. Ван Хоутен компаниясы 1962 жылы В. Р. Грейске сатылды, ал Вейсптегі фабрикалар 1971 жылы жабылды. Ван Хоутен тауарлық белгісі қазірге дейін қолданылып келеді және 1990 жылы неміс шоколад өндірушісі Jacobs Suchard-тан Philip Morris-ке берілді. Кейіннен ол Stollwerck шоколад өндіруші компаниясына, ал 2002 жылдан бері Barry Callebaut компаниясына тиесілі.

Голландиялық өңдеу какаосының мұрасы

Голландиялық өңдеу какаосы, осы әдіспен өңделмеген какаодан артық деп мойындалады. Ван Хоутен әке мен баланың өнертабыстарының үйлесуі, тоғызыншы ғасырда шоколадты жаппай өндіруге және тұтынуға, я болмаса, кейбірлер оны шоколадты "демократияландыру" деп атайды, әкелді.