2001 жылғы халықаралық какао еңбегі келісімі

Кіріспе

2001 жылғы халықаралық какао еңбек келісімі

Харкин–Энгель хаттамасы, кейде Какао хаттамасы деп аталады, шоколадтың негізгі құрамындағы какао өндірісінде бала еңбегінің ең ауыр түрлерін (Халықаралық еңбек ұйымының 182-конвенциясына сәйкес) және күштеп жұмыс ішкізуді (ХЕҰ 29-конвенциясына сәйкес) тоқтатуға бағытталған халықаралық келісім. Хаттама бойынша келіссөздерді АҚШ сенаторы Том Харкин мен АҚШ өкілі Элиот Энгель 2000 және 2001 жылдары какао өндірісінде кең таралған бала құлдығы және бала сату туралы түсірілген деректі фильм мен бірнеше мақалаларға жауап ретінде жүргізді. Хаттама 2001 жылдың қыркүйегінде қол қойылды. 2001, 2005 және 2008 жылдарғы бірлескен мәлімдемелер мен 2010 жылғы бірлескен декларация мәселені шешуге берілген міндеттемені ұзартты. Протоколға сәйкес, 2015 жылдың соңына дейін Кот-д'Ивуар мен Ганада бала еңбегін 70%-ға азайтуға берген өнеркәсіптік уәде орындалмады; мерзім 2020 жылға дейін тағы ұзартылды.

Өмірбаян

2000 жылдың соңында BBC деректі фильмінде Батыс Африкада құл ретінде пайдаланылатын балалардың какао өндірісінде – шоколадтың негізгі құрауышы ретінде – пайдаланылатыны туралы хабарланды. Кейіннен басқа да бұқаралық ақпарат құралдары какао өндірісінде балаларды құлдыққа салу мен балалардың сатуы кеңінен таралғандығын жариялады. Какао өнеркәсібі балаларды құлдыққа салудан және адам саудасынан пайда табуда деп айыпталды. Еуропалық какао қауымдастығы бұл айыптамаларды "жалған және шамадан тыс" деп жоққа шығарды. Кейіннен өнеркәсіп балалардың жұмыс жағдайларының қанағаттанарлық емес екенін, балалардың құқықтары кейде бұзылатынын мойындады және бұл талаптарды елемеуге болмайтынын қабылдады. Бұл белгі туна үшін қолданылатын "дельфин қауіпсіздігі" белгілеріне ұқсас болар еді. Өкілдер палатасы бұл түзетуді 291–115 дауыспен мақұлдады. Заң жобасы Сенатта да сондай қолдау тапты. Оған сегіз ірі шоколад компаниясының басшылары, Харкин, Энгель, сенатор Херб Коль, Кот-д'Ивуар елшісі, Бала еңбегін жою жөніндегі халықаралық бағдарламаның директоры және тағы басқалар қол қойды. Бұл келісім үкіметтердің, жаһандық какао өнеркәсібінің, какао өндірушілердің, какао жұмысшыларының, үкіметтік емес ұйымдардың арасындағы ерікті келісім болды. Бұл келісім американдық өнеркәсіпті өзін-өзі реттеуге тарту еткен алғашқы жағдайлардың бірі және халықаралық адам құқықтары мәселесін шешу үшін өзін-өзі реттеуді қолданудың алғашқы жағдайларының бірі болды. Протоколға қол қойылмас бұрын какао өнеркәсібі 1-баптың бір бөлігін шешу үшін балаларды мәжбүрлеп жұмыс істету мәселесін мойындады. 2002 жылы 5-баптың бір бөлігін жүзеге асыру үшін Халықаралық какао бастамасы (ICI) құрылды. ICI арқылы пилоттық жобаларға 3 миллион доллар жұмсалды. Халықаралық тропикалық ауыл шаруашылығы институты (IITA) Батыс Африкалықтарды какао өндірісіндегі балалар туралы сауалнама жүргізуге міндеттелді. Балалар еңбегін бақылау үшін пилоттық жобалар құрылды. 2004 жылы какао өнеркәсібі тексеру жұмыс тобын құрып, оны қаржыландырды. Қаржыландыру 2006 жылы тоқтатылды, бірақ 2007 жылы тексеруді жүргізу үшін басқа компаниямен келісім жасалды. Бірақ протоколдың барлық талаптары мерзіміне дейін орындалмады, сондай-ақ балалар еңбегіне тәуелді бизнес-модельді сақтау жалғасты. Алмаз бен ағаштан басқа, какао да жауынгерлерге ақша табуға көмектесетін қақтығыс ресурсы болды. 1 шілдеде 2005 жылы барлық тараптар бірлескен мәлімдеме арқылы протоколдың мерзімін ұзартуға келісті. 2005 жылғы бірлескен мәлімдеме какао өнеркәсібіне протоколды іске асыру үшін тағы үш жыл берді. Бірлескен мәлімдемеде Кот-д'Ивуар мен Гананың өсірілетін аймақтарының жартысына сертификаттау жүйесін құру туралы айтылды. Сондай-ақ бірлескен мәлімдемеде өнеркәсіп жергілікті какао өсіретін қауымдастықтарға арналған бағдарламаларды, соның ішінде мұғалімдерді даярлау бағдарламаларын қолдау керектігі айтылды. 2006 жылы Пейсон орталығы прогресске қол жеткізілгенін хабарлады, бірақ балалар әлі де какао өндірісінде жұмыс істеп жатыр, оның ішінде қауіпті тапсырмаларды орындап, мектепке үнемі қатыспайтын. Мерзім өткеннен кейін, 2005 жылы Халықаралық еңбек құқығы қоры Nestlé, Cargill және Archer Daniels Midland компанияларына қарсы үш малийлік бала атынан Alien Tort Claims Act бойынша сотқа шағым түсірді. Сотқа ұсынылған мәлімдемеде балалар Кот-д'Ивуарға саудаға жіберіліп, құлдыққа мәжбүрленіп, какао плантациясында жиі ұрылған. 2010 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың Калифорнияның Орталық округінің аудандық соты корпорацияларды халықаралық құқық бұзушылықтары үшін жауапты деп тануға болмайды деп шешті және талап-арызды қабылдамады. Бұл іс АҚШ-тың апелляциялық сотына шағымданылды.

In late 2000 a BBC documentary reported the use of enslaved children in the production of cocoa—the main ingredient in chocolate— in West Africa. Other media followed by reporting widespread child slavery and child trafficking in the production of cocoa. The cocoa industry was accused of profiting from child slavery and trafficking. The European Cocoa Association dismissed these accusations as "false and excessive" Later the industry acknowledged the working conditions for children were unsatisfactory and children's rights were sometimes violated and acknowledged the claims could not be ignored. this label would be similar to the "dolphin safe" labels used for tuna. The amendment was approved in the House of Representatives vote of 291–115. The bill appeared to have similar support in the Senate. It was signed and witnessed by the heads of eight major chocolate companies, Harkin, Engel, Senator Herb Kohl, the ambassador of Côte d'Ivoire, the director of the International Programme on the Elimination of Child Labor, and others. The protocol was a voluntary agreement that partnered governments, the global cocoa industry, cocoa producers, cocoa laborers, non governmenal organizations. The protocol laid out a non binding agreement for the cocoa industry to regulate itself without any legal implications, This agreement was one of the first times an American industry was subjected to self regulation and one of the first times self regulation was used to address an international human rights issue. Before the protocol was signed, the cocoa industry acknowledged the problem of forced child labor to address part of Article 1. The International Cocoa Initiative (ICI) was established in 2002 to address part of Article 5. Through the ICI, $3 million was spent on pilot projects. The International Institute of Tropical Agriculture (IITA) was assigned to survey West Africans about children in cocoa production. Pilot projects were formed to monitor child labor. In 2004, the cocoa industry created and funded Verification Working Group. The funding was discontinued in 2006, but another company was contracted to perform verification in 2007. But all the protocol requirements were not met by the deadline. and maintaining a business model dependent on child labor. Along with diamonds and timber, cocoa was a conflict resource that made money for the militants. On 1 July 2005, all the parties agreed to an extension of the protocol through a Joint Statement. The 2005 Joint Statement gave the cocoa industry three more years to implement the protocol. The Joint Statement stated industry would form a certification system for half of the growing regions in Côte d'Ivoire and Ghana. The Joint Statement also stated industry would support programs for the local cocoa growing communities including teacher training programs. In 2006, the Payson Center reported progress had been made, but children were still working in cocoa production, including performing dangerous tasks, and regularly miss school. After the deadline passed, the International Labor Rights Fund filed a lawsuit in 2005 under the Alien Tort Claims Act against Nestlé, Cargill and Archer Daniels Midland on behalf of three Malian children. The suit alleged the children were trafficked to Côte d'Ivoire, forced into slavery, and experienced frequent beatings on a cocoa plantation. In September 2010, the US District Court for the Central District of California determined corporations cannot be held liable for violations of international law and dismissed the suit. The case was appealed to the US Court of Appeals.

2008 жылғы жетістіктер және бірлескен мәлімдеме

2008 жылдың 1 маусымында белгіленген жаңа мерзімге дейін барлық мақсаттарға қол жеткізілмеді. Бірқатар ілгерілеулер болды, мысалы, какао индустриясы ICI-ге 10 миллион доллар көмектесті. 2006–2007 жылдары ICI Кот-д'Ивуарда 17 оқу сессиясын және Ганада 23 оқу сессиясын өткізді, олар үкіметтік шенеуніктерге, полицияға және бұқаралық ақпарат құралдарына балалар мен ересектердің еңбек құқығын түсіндіруге бағытталған. Бірлескен мәлімдеменің негізгі мәселесі – сертификаттау болды. Какао индустриясы Кот-д'Ивуар мен Гананың егіс алқаптарының 50% аумағында деректерді жинады. Бірақ осы аумақтар бойынша өндіріс тарапынан ішінара қаржыландырылған тәуелсіз тексеру толыққанды аяқталған жоқ. Мерзім 2010 жылдың соңына дейін ұзартылды. Ол кезде индустрия толық сертификаттау мен тәуелсіз тексеруден өтуі керек еді. Барлық тараптар балалардың еңбек құқығының ең нашар түрлерін жоюға деген ұмтылысын қайта растады. Какао индустриясы 2010 жылдың соңына дейін тәуелсіз сертификаттау жүйесін құру үшін Кот-д'Ивуар және Гана үкіметтерімен бірлесіп жұмыс істеуге, тәуелсіз сертификаттау негізінде оңалту шараларын жүзеге асыруға үкіметтерге көмектесуге және ICI-ді жергілікті қоғамдарға кеңейтуге, сондай-ақ қауіпсіз еңбек тәжірибесі бойынша оқытуды ұйымдастыруға міндеттенді. Бұл мәселе 2004 жылы Anti Slavery International ұйымының Івориялық какао осы тізімге енгізілуіне қатысты тергеу жүргізу туралы өтінішінен туындады. 13126 жарлығына сәйкес, тізімдегі өнімдерді жеткізуші федералды мердігерлер өнімдердің мәжбүрлі еңбекпен өндірілгенін анықтау үшін жақсы ниетпен әрекет еткенін дәлелдеуі керек. Осылайша, мердігерлер какаоның мәжбүрлі еңбекпен өндірілгенін анықтау үшін жақсы ниетпен күш-жігер жұмсағанын дәлелдеуі тиіс. Сондай-ақ, Гана 2009 жылы АҚШ Мемлекеттік департаментінің адам саудасы бойынша 2-ші деңгейдегі бақылау тізіміне енгізілді, бұл какао өндірісінде балаларды сату-сатуға байланысты болды. 2009 жылы Еңбек департаменті Payson орталығына 2011 жылға дейін қадағалауды жалғастыру үшін тағы 1,2 миллион долларлық келісімшарт берді. Мақсаттарға жету үшін Кот-д'Ивуар мен Гана үкіметтері балалар еңбегін зерттеуге қаржы жұмсап, зерттеулер жүргізуі, балалардың еңбек құқығының ең нашар түрлерінен зардап шеккен балаларға көмек көрсетуі, балаларды еңбек құқығының ең нашар түрлеріне қатысудан қорғауы, балаларды қорғау үшін заңдарды күшпен орындауы және какао өсіретін аймақтардың инфрақұрылымын дамытуы керек. Какао және шоколад индустриясының міндеті – балалар еңбегін зерттеуге қолдау көрсетуді жалғастыру, оңалту шараларын қолдау, какао өсірушілердің отбасыларына тұрақты табыс көзін қамтамасыз ету және какао жеткізу тізбегінде қауіпсіз тәжірибелерді қамтамасыз етуге тырысу. Индустрия келесі бес жылда 7 миллион доллар, ал оңалту шараларына тағы 3 миллион доллар жұмсауға міндеттенді. АҚШ Еңбек департаментінің міндеті – 2010 жылы көп жылдық бағдарламаны қолдау және осы жұмыстардың барысы туралы есеп беру үшін 10 миллион доллар бөлу. 2001–2009 жылдар аралығында әр елдегі мыңдаған балалар оңалту шараларына қатысты, оларға көшіру, оңалту, қайта қосылу, білім беру және кәсіптік оқыту кірді. Бұл шаралар Харкин-Энгел хаттамасына байланысты қаржыландырылды. Барлық балалардың 5% - дан азы ғана хаттамамен байланысты шараларға қатысты. Какао индустриясы өзін-өзі реттеуге қабілетті екенін дәлелдеуі керек. Пайсон орталығы индустрияға тұтынушыларға еңбек құқығының ең нашар түрлері өндірісте қолданылмайтынын растайтын сертификаттау жүйесін құруды, осы сертификаттау жүйесінің тәуелсіз тексеруін жүзеге асыруды, балалар еңбегін бақылау жүйелерін енгізуді және балалар еңбегінің ең нашар түрлерін жою үшін оңалту шараларын күшейтуді ұсынды.

By the revised deadline—1 June 2008—all the objectives were still not met. Some progress had been made; for example, the cocoa industry had provided $10 million to the ICI. In 2006–07 the ICI had 17 training sessions in Côte d'Ivoire and 23 in Ghana to sensitize the governmental officials, police and media about child and adult labor practices. The focus of the Joint Statement was that of certification. The cocoa industry performed data collection had on 50% of the growing areas in both Côte d'Ivoire and Ghana. But independent verification, partially funded by industry, on those areas was not fully completed. The deadline was extended until the end of 2010. At that time, industry was required to have a full certification and independent verification. All parties reaffirmed their commitment to eliminate the worst forms of child labor. The cocoa industry committed to work with the governments of Côte d'Ivoire and Ghana to set up independent certification by the end of 2010; assist the governments to target remediation efforts based on the independent certification; and support the ICI as it expands to more local communities and provide training on safe labor practices. This listing stemmed from a request by Anti Slavery International in 2004 to investigate if Ivorian cocoa should be on this list. Executive Order 13126 requires federal contractors who supply products on the list must prove they have made a good faith effort to determine if the products were produced under forced labor. Thus contractors must prove they have made a good faith effort to determine if cocoa was produced under forced labor. and Ghana were placed on the 2009 US State Department's Tier 2 Watch List for human trafficking due in part to the trafficking of children in cocoa production. In 2009 the Department of Labor awarded a second, $1.2 million contract to the Payson Center to continue the oversight through 2011. To achieve the goals, the governments of Côte d'Ivoire and Ghana must fund and conduct child labor surveys, provide remediation for children removed from the worst forms of child labor, prevent children from becoming involved in the worst forms of child labor, enforce laws to protect the children from the worst forms of child labor, and develop the infrastructure of the cocoa growing regions. The responsibility of the cocoa and chocolate industries is to continue to support the child labor surveys, support remediation efforts, provide sustainable livelihoods for the households of cocoa growers, try to ensure cocoa supply chains are using safe practices. The industries will commit $7 million over the next five years with the possibility of $3 million more for remediation activities. The responsibility of the US Department of Labor is to commit $10 million in 2010 for a multi year program to support the framework and report on the progress of these efforts. Between 2001 and 2009, several thousand children were involved in remediation activities including in each country. These activities include withdrawal, rehabilitation, reinsertion, education and vocational training and these efforts were attributed to funding related to the Harkin–Engel Protocol. Less than 5% of all children were exposed to activities related to the protocol. The cocoa industry still has to prove it can self regulate. The Payson Center recommended the industry create a certification system that can assure consumers the worst forms of child labor are not used in production, create an independent verification of that certification system, implement child labor monitoring systems, and increase remediation activities to address the worst forms of child labor.

2015-2018 жылдардағы жағдай

2016 жылдың наурыз айында АҚШ-та «Форчун» журналында какао егістерінде бала еңбегін пайдалану туралы зерттеу жарияланды. Зерттеуде жағдайды жақсарту үшін үлкен күрес болатыны айтылды. Какао өндіруші елдер альянсының бұрынғы бас хатшысы Сона Эбай бала еңбегін жоюдың өте қиын міндет екенін және шоколад компанияларының какао өндіруші аймақтарына инвестицияларды арттыруға берген жаңа уәделерінің жеткіліксіз екенін мәлімдеді. «Ең жақсы жағдайда, қажеттінің 10% ғана орындалады. Қалған 90% оңайға соқпайды. Менің ойымша, бала еңбегі мәселесін шешу тек өнеркәсіптің міндеті емес. Бұл – үкімет, азаматтық қоғам және жеке сектордің біріккен күші. Сонда ғана нағыз көшбасшылық қажет». 2018 жылы Nestlé компаниясы Кот-д’Ивуарда орналасқан 26 000 фермермен бірлесіп үш жылдық тәжірибелік бағдарлама жүргізді, нәтижесінде какао егістеріндегі қауіпті жұмыстармен айналысатын балалардың саны 51%-ға азайды. АҚШ Еңбек департаменті Гана және Кот-д’Ивуар үкіметтерімен бірлесіп, какао өнеркәсібінде бала еңбегін жою мақсатындағы қоғамдық-жеке серіктестік ретінде Бала еңбегін координациялау тобын құрды. Ірі какао өндірушілердің қатысуымен құрылған Халықаралық какао бастамасы Гана мен Кот-д’Ивуардағы мыңдаған шаруашылықтарда бала еңбегі жағдайларын бақылау және түзету жүйесін енгізді. Бұл күш-жігерге қарамастан, 2020 жылға дейін Батыс Африкада бала еңбегін 70%-ға азайту мақсатына кедейлік, мектептердің жетіспеуі, какао егіс алқаптарының кеңеюі және какаоға сұраныстың артуы себепті қол жеткізілмеді. 2018 жылдың сәуір айында 100 миллиард долларлық индустрияға арналған «Какао барометрі-2018» есебі бала еңбегі жағдайы туралы былай деді: «Ешбір компания немесе үкімет салалық мақсатқа – бала еңбегін толық жоюға жақын емес, тіпті 2020 жылға дейін бала еңбегін 70%-ға азайтуға берген уәделеріне де жетпеді». Сол жылы «Жаңа тағам экономикасы» журналында жарияланған мәліметтерге сәйкес, Халықаралық какао бастамасы мен оның серіктестері енгізген бала еңбегін бақылау және түзету жүйелері пайдалы болғанымен, «олар қазіргі уақытта екі миллионнан астам баланың 20 пайызына ғана қол жеткізе алады». АҚШ-та какао өнеркәсібіндегі компанияларға қарсы арыз шағымдары көп нәтиже берген жоқ. 2015 жылы Mars, Nestlé және Hershey компанияларына қарсы сот процесінде олардың өнімдерінің қаптамасында өндірісте балалардың құл ретінде пайдаланылу мүмкіндігі туралы ақпарат көрсетілмегені айтылды. Барлық арыз шағымдар 2016 жылы қабылданбады, бірақ талапкерлер апелляциялық шағым берді. Сонымен қатар, Nestlé компаниясы 2017 жылы какао жеткізу тізбегіндегі бала еңбегі туралы «Бала еңбегімен күресу» атты есеп жариялады, онда «осы маңызды, күрделі және сезімтал мәселені шешуге қатысты» тәсілдері туралы толық ақпарат берілді. 2015 жылғы есептің авторларының бірі, Тулан университетінің профессоры Уильям Бертран 2018 жылдың қазан айында «Mother Jones» журналына берген сұхбатында: «Біз жұмыс істейтін балалардың саны жағынан жағдайдың айтарлықтай өзгергенін санамаймыз» деді. Басылымда «Бессалды жағалау мен Ганада сатылатын дайын шоколадтың көлемінің артуы, жергілікті экономикаға пайданың көбірек бөлігін сақтау және Бессалды жағалауда тегін бастауыш білім берудің енгізілуі сияқты оң өзгерістерге қарамастан, кең ауқымды өзгерістер әлі де қиынға соғып тұр» деген қорытынды жасалды. 2012 жылы «Шоколадтың қараңғы жағы» атты марапатты деректі фильмнің авторы протоколды тек «құжат пен саясат» деп атады, өйткені ешқандай прогресс болған жоқ. Оның пікірінше, бес жылдан кейін де осы мәселелер сақталды және өзгерістер протокол арқылы емес, өзгерістерді талап ететін тұтынушылардың күші арқылы жүзеге асырылады.

A study of the use of child labor in the cocoa fields, published in Fortune magazine in the U. S. in March 2016, concluded that approximately 2.1 million children in West Africa "still do the dangerous and physically taxing work of harvesting cocoa". The report suggested that it would be an uphill battle to improve the situation:

Sona Ebai, the former secretary general of the Alliance of Cocoa Producing Countries said that eradicating child labor was an immense task and that the chocolate companies' newfound commitment to expanding the investments in cocoa communities are not quite sufficient. "Best case scenario, we're only doing 10% of what's needed. Getting that other 90% won't be easy. I think child labor cannot be just the responsibility of industry to solve. I think it's the proverbial all hands on deck: government, civil society, the private sector. And there, you really need leadership." Reported in 2018, a 3 year pilot program – conducted by Nestlé with 26,000 farmers mostly located in Côte d'Ivoire – observed a 51% decrease in the number of children doing hazardous jobs in cocoa farming. The US Department of Labor formed the Child Labor Cocoa Coordinating Group as a public private partnership with the governments of Ghana and Côte d'Ivoire to address child labor practices in the cocoa industry. The International Cocoa Initiative involving major cocoa manufacturers established the Child Labor Monitoring and Remediation System intended to monitor thousands of farms in Ghana and Côte d'Ivoire for child labor conditions. Despite these efforts, goals to reduce child labor in West Africa by 70% before 2020 are frustrated by persistent poverty, absence of schools, expansion of cocoa farmland, and increased demand for cocoa. In April 2018, the Cocoa Barometer 2018 report on the $100 billion industry, said this about the child labor situation: "Not a single company or government is anywhere near reaching the sectorwide objective of the elimination of child labour, and not even near their commitments of a 70% reduction of child labour by 2020". A report later that year by New Food Economy stated that the Child Labour Monitoring and Remediation Systems implemented by the International Cocoa Initiative and its partners has been useful, but "they are currently reaching less than 20 percent of the over two million children impacted". Class action lawsuits in the US against companies in the cocoa industry have not achieved much success. In 2015, lawuits against Mars, Nestlé, and Hershey's alleged that their products' packaging failed to disclose that production may involve child slave labor. All were dismissed in 2016, although the plaintiffs filed an appeal. Note too that Nestlé had published a report in 2017 on child labour in the cocoa supply chain, Tackling Child Labour, with additional specifics as to their "approach to addressing this significant, complex and sensitive challenge". Tulane University professor William Bertrand, a co author of the 2015 report, made this comment in October 2018 to a journalist working for Mother Jones: "We don’t think conditions have changed significantly in terms of the number of children working." The publication concluded that, "despite some positive changes, such as an increase in the amount of finished chocolate sold in the Ivory Coast and Ghana – keeping more of the profits in the local economy – and the introduction of free primary education in the Ivory Coast, broad change is still elusive". In 2012, da, creator of the award winning documentary, The Dark Side of Chocolate, claimed the protocol is just "a document and politics" because there has been no progress. He thinks that the same issues will be present in five years and that changes will not come through the protocol, but instead from consumers who demand change.