Кіріспе
Ноктон – Англияның Линкольншир графтығындағы Солтүстік Кестевен ауданындағы ауыл және азаматтық приход. Ол B1202 тас жолында, Линкольн қаласының орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 7 миль (11 км) қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша азаматтық приходтың халқы 819 адамды құрады. Ауылдың шығысында Ноктон Фен және оған қарасты шағын елді мекен – Wasps Nest орналасқан. Ауылдың батысында, Веллхед-лейн және B1188 тас жолының қиылысында Nocton Top Cottages орналасқан, ол тағы сегіз тұрғын үйден тұрады. Ауылдың оңтүстігінде Ноктон Холлдың қираған қалдықтары, ал шығысқа қарай 2 км жерде Ноктон Парк Приоратының жер жұмыстарының іздері сақталған.
Nocton is a village and civil parish in the North Kesteven district of Lincolnshire, England. It is situated on the B1202 road, 7 mile (11 km) south east from Lincoln city centre. The population of the civil parish at the 2011 census was 819. To the east of the village is Nocton Fen with its small settlement of Wasps Nest. To the west of the village, situated at the junction of Wellhead Lane and the B1188 road, is Nocton Top Cottages consisting of eight further dwellings. At the south of the village are the remains of Nocton Hall, and 1 mile (2 km) to the east the earthwork remains of Nocton Park Priory.
Тарих
Тарихи тұрғысынан Ноктон, 1888 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңмен вапентакелер таратылғанға дейін Кестевеннің Лангоу вапентакесінің құрамында болды.
Неолит дәуірі
Ноктон приходының ең ерте археологиялық қоныстану дәлелдері – неолит және темір ғасырына жататын табылған заттар. 2011 жылы Ноктон Феннен мүмкін ерте неолиттік шақ тастың ядросы табылды, одан шақ тас жаңқалары жасалған. 1909 жылы Ноктон Холл болашақта салынатын жерге жақын, Манор Фермасының қарсы жағында неолиттік жылтыратылған тас балта табылды.
Қола дәуірі
Қола дәуіріне қатысты белгілі бір шектеулі мәліметтер бар. Аббат төбесінен оңтүстікке қарай шамамен 500 метр жерде Қола дәуіріне жататын дөңгелек обаның болғанын көрсететін теріс іздер анықталды. 1882 жылы жергілікті жерде, мүмкін Ноктон-Фенде, б.з.д. 1600–1100 жылдарға жататын екі Деверел-Римбери құмырасы табылған.
Темір дәуірі
Темір дәуірінің (б.з.д. 800 – 44 ж.) Ноктон аумағында қоныс салғандығын және шаруашылық қызметін көрсететін археологиялық дәлелдер бар. Бұл кезде Ноктон бритондық кельт тайпалары федерациясы – Кориелтауви аумағында орналасқан. Жануар сүйектері табылған Темір дәуіріне тән қыш сынықтары неолит ескерткішінде де, сондай-ақ Данстонға баратын жол бойында, ауылдың оңтүстік-батыс жағында да табылды. Археологиялық және тарихи ескерткіштер тізілімінде ауылдың солтүстік-шығысында Темір дәуіріне жататын қоныс және тікбұрышты қоршаулардың бар екендігі де тіркелген. Алайда, Темір дәуіріндегі британдықтар сабан немесе қызыл гүлден жасалған конус тәрізді шатырлары бар дөңгелек үйлерде тұрған, сондықтан археологиялық іздері аз қалған.
Рим дәуірі
Римдіктер Ноктон аймағында болған, бірақ әзірге мұнда ірі қоныс табылмаған. Олардың Ноктондағы іздері ең анық Кар Дайк каналында көрінеді – бұл канал Линкольннен Питербороға дейін, батыс шөбінің жиегімен өтеді, Уитэм өзенін Велланд өзенімен байланыстырып, ежелгі шөптік жерлерді кептіру жүйесінің бір бөлігін құрайды. Оның римдіктер б.з. 125 жылдары салғаны саналады. Бұл канал батыстағы әктасты жоталар мен шіркеудің шығысындағы шөбі арасындағы шекара, ал Кар Дайк пен Уитэм өзені арасындағы жолақ Ноктон приходының шығыс шетінде бұрын Уитэм Торфты Шөбі деп аталған. 1811 жылы Ноктон Вудтың солтүстік жағындағы Кар Дайк арнасының түбінде, Wasps Nest жанында екі римдік саз монета қалыптары табылған. Бұл қалыптар Ұлы Константинге (б.з. 307–337) және оның анасы Еленаға тиесілі екені анықталды, қазір Британ мұражайында сақталатын мыс қорытпасының көшірмелері. Ноктонда табылған басқа археологиялық жәдірелерге ара ұясы тасы, римдік қоныстың орны, егістік іздері және римдік монета қоймасы жатады. Линкольннің бұрынғы римдік-британдық халқы қала төңірегіндегі кең аумақты кем дегенде VI ғасырдың басына дейін бақылауда ұстаған, оған Ноктон аймағы да кірген болуы мүмкін. Ноктонда англосаксондық қоныс болған, оның аты көне ағылшын тіліндегі «hnoc tun» сөзінен шыққан, яғни «қошқар қойлы ауыл». 870 жылдың қыркүйегінде Бардни аббаттығын қиратқаннан кейін Ұлы язычник армиясы Ноктон арқылы өтіп, Линдсейден Кестевенге Уитэм өзенінен өтіп, Питербороға қарай сапар шеккен болуы мүмкін. Х ғасырдың соңында Ноктон Данеланың бес округіндегі Ланго Вапентаке құрамына кірді. XI ғасырда, нормандықтар келген кезде, елді мекенде 39 отбасы және шіркеу болған. Салық салынатын 24 карукаттың барлығы дерлік Ноктонның Ульфіне тиесілі болған, ол сонымен қатар Ноктонның юрисдикциясы болған Данстонда 12 карукатқа ие болған. Фалдингворттық Освульфке бір карукат тиесілі болған. Ортағасырлық елді мекеннің қалдықтары Мейн-стрит бойында табылған, ал шіркеу мен шіркеу ауласы қазіргі Ноктон Холдың оңтүстік-батысына қарай іздестірілген.
Норман
1086 жылғы Domesday Survey-де Ночетюн (Ноктон) толықтай Норман де Арси (кейіннен d’Arcy деп жазылған), Ноктонның иелігінде болды. Ноктонның Домсдей кітабындағы жазбасы оны Англияда тіркелген елді мекендердің ең ірі 20%-ына қосты. Д’Арсиге 33 приход берілді, сондай-ақ ол Дунстон, Тимберленд, Киркби Грин және Скопвик жерлерін иеленді. 1066 және 1086 жылдар аралығында бұрынғы англосаксондық жер иелерінің орнына Норман келді, ал d’Arcy ұрпақтары 1600 жылға дейін 23 буын бойы мүлікті сақтап келді. Д’Арси отбасы 1086 жыл мен XII ғасырдың басы аралығында елендер паркін құрды, ол Ноктон паркі деп аталды. Норман феодалдары 1066 жылдан кейін елендер парктеріне деген құмарлықты әкелді, олардың саны 37-ден XIV ғасырға қарай 3000-ға дейін өсті. Елендер парктері шаруашылыққа пайдаланбаған, шөп шабуға немесе орманды кеспеген манаптың бөлігінде құрылды. XII ғасырдың басында, шамамен 1140 жылы, Норман д’Арсидің ұлы Роберт Ноктондағы шіркеуді Йорктегі Сент-Мэри аббаттығының бенедиктин монахтарына, ал бір бөлігін Киркстед аббаттығының картузиандық монахтарына сыйлады. Ол сондай-ақ Ноктон Парк Приоратын құрды, ол ауылдан шамамен бір шақырым шығысқа қарай, Кар Дайкке қарап тұрған төбеде, қазіргі елендер паркінің ішінде немесе жанында, 1108 жылдан бері Англияға келген Августин орденінің канондары үшін орналастырды. Оның Аббат төбесіндегі орналасқан жері жердің пішінінен көрініп тұр. Роберттің немересі, сондай-ақ Норман аталған, 1218 жылғы 17 маусымдағы жарлықта бұл сыйлықты қайта растады. Ноктон Парк Приораты Уитэм аңғарындағы басқа монастырлардан кішкентай және кедей болды, онда ешқашан тоғыздан аспайтын канон болды. Кар Дайк пен Уитэм өзенінің қазіргі арнасы арасындағы Ноктон Феннің ұзын, параллель егістіктері XII және XIII ғасырдың басында ең жоғары деңгейге жеткен батпақты жерлерді бөлудің нәтижесі болды. Ортақ батпақты жайылымдар шаруалар арасында жайылымдық және егістік жерлерді алу үшін бөлінді; осы жабық, жолақты батпақты жерлер «даль» деп аталды. 1331 жылға дейін Ноктон Фендегі жерлер Бардни аббаттығына тиесілі болды, оларды Ноктондық Эндрю Пинсетунның әйелі Мейбел сыйлады.
Жалпы
Орта ғасырларда Ноктон аулында базарлар мен жәрмеңкелер ұйымдастырылды. Алғашқы базар 1214 жылы өткізілген.
Платантагенеттер
Он екінші ғасырдың ортасында қазіргі Ноктон приходының батыс жағы Ханнехайт деп аталатын аймаққа кірді, ол Линкольннен оңтүстікке қарай Бутби Граффо және Бланкниге дейін созылған үлкен орман-даланың бір бөлігін көрсетеді. Бұл орман-дала шамамен он екінші ғасырдың ортасында Киркстед аббаттығына берілді. 1563 жылы 39 шаңырау тіркелді, ал 1721 жылы 28 шаңырауға дейін азайды. 1801 жылы халық саны 287 адамды, ал 1901 жылы 482 адамды құрады. 1257 жылы Филипп Дарсиге, ал 1284 жылы Норман Дарсиге 21-22 шілдеде жәрмеңке өткізуге рұхсат беретін жарлықтар берілді. Елизавета I патшалық құрған кезеңде бұл жер Генри Стэнлиге (Лорд Стрейндж) берілді, ол монастырды тұрғын үйге айналдырды.
Георгий дәуірі
Сегізінші ғасырдың алғашқы төрт онжылдығында Ноктоннан сэр Ричард Эллис кітаптар жинағын жасады, ол 1740 жылдары мұрагерлік арқылы Норфолк графтығындағы Бликлинг-холлға өтті, алайда кітаптардың көп бөлігі Лондонда қалды. Олар қазір Ұлттық сенім қорының қамқорлығындағы шамамен 12 500 кітаптан тұратын кітапхананың ядросын құрайды.
Жерді жақсарту және өнеркәсіп
Ауылға өзгерістер енгізумен қатар, Букингемширдің 3-ші графы Джордж Хобарт Ноктон Фенді кептіруге инвестиция жасады. 1794 жыл шамасында ол жел диірменін сатып алды, ол 1834 жылға дейін, 40 ат күші бар бу машинасымен алмастырылғанға дейін, суды Ноктон Феннен Уитхем өзеніне қағып тастады, бұл бу машинасы судың кіріп келуінен гөрі жылдам кептіруге мүмкіндік берді. 1824 жылға дейін Ноктон Хитте, B1188 Линкольн жолы / B1202 Мейн Стрит қиылысынан шамамен 200 метр батысқа қарай орналасқан диірмен 1827 жылы алынып тасталды және оның орнына B1202 және Old Sleaford Road қиылысынан шамамен 700 метр шығысқа қарайғы Милл Корнерде жаңа диірмен салынды. Екінші диірмен 6 жыл қызмет еткеннен кейін 1833 жылдың қазанында өртенді; оның сол жердегі ізбасары 1904 жылы бұзылды.
ХХ ғасыр
Ноктон Эстейтс жеңіл темір жолы 1926 жылы салынды және картопты Данстондағы теміржолға, ал қант қызылшасын Барднидегі зауытқа тасымалдау үшін қолданылды. Жеңіл темір жолдың вагондары мен рельстері бастапқыда Бірінші дүниежүзілік соғыста оқ-дәрілер мен әскерлерді фронтқа жеткізу үшін пайдаланылды. Ауыл 1955 жылы жабылғанға дейін Nocton және Dunston теміржол станциясын (GNR/GER Joint) бөлісті. Пойыздар әлі де Линкольннен Слифордқа қатынайды, бірақ ескі Nocton және Dunston станциясында жүк немесе жолаушыларды тасымайды. 1943 жылғы Шығыс Мидлендс мұнай кендерін, Ноктон төңірегіндегі учаскелерді қамтитын зерттеу нәтижесінде 1943-1945 жылдары d'Arcy Oil Company бұрғылаған «Ноктон 2» құдығынан қысқа мерзімді өндіріс болды, ол барлығы 521 баррельге тең болды және үлкен көңіл көшіру деп сипатталды. 1960 жылдары Ноктонда да мұнай табылды.
География
Ноктон Линкольннің оңтүстік-шығысында, B1202 жолында, B1188 (Sleaford Road) жолымен қиылысынан шығысқа қарай 7 миль қашықтықта орналасқан. Азаматтық приход шекаралары Wasps Nest және Nocton Top Cottages-ты да қамтиды. Приходтың батыстан шығысқа дейінгі ұзындығы 7,3 миль, ал солтүстіктен оңтүстікке дейінгі ені шамамен 1 мильді құрайды. Солтүстікке қарайғы ең жақын елді мекен – Поттерханворт (1,2 миль), ал оңтүстікке қарай – Данстон (1 миль). Азаматтық приходқа батыс және шығыс жағынан жақын орналасқан келесі елді мекендер – Хармстон және Бардни.
Қауымдастық
Қоғамдық меншіктегі және басқарылатын Nocton Hub 2020 жылы бұрынғы ауылдық үйді алмастырды және ауылдың орталығында, Басты көшеден батысқа қарай орналасқан. Хабта іс-шаралар залы, кеңес отырыстар залы және демалыс алаңы бар. Бұрынғы "Ноктон клубы" деп аталған, еріктілер басқаратын Ripon Arms клубы аптасына бес күн Nocton Hub демалыс алаңынан жұмыс істейді, сонымен қатар тікелей музыка мен арнайы шараларды ұйымдастырады. Ауылда шағын пошта бөлімі және Cottage Care үйі сияқты бірнеше шағын кәсіпорын бар. Ауылдың өз крикет клубы мен ойын алаңы да бар. 1869 жылы салынған және сэр Джордж Гилберт Скотт жобалаған Nocton қауымдық бастауыш мектебі, ауылдың ортасында, ауылдық жасыл алаңның жанында орналасқан, Spires мектептері федерациясының құрамына кіретін екінші санаттағы ескерткіш. Оған Басты көшеден шығысқа қарай орналасқан үлкен ойын алаңы кіреді. Ауылдың көп бөлігі ескерткіштерді сақтау аймағы мәртебесіне ие, көптеген екінші санаттағы және қорғалатын мүліктер бар. 2007 жылдың 28 мамырында Дуглас Хогг депутаты Nocton Village Trail жолын ашты. Бұл жол ауылды аралап өтетін тарихи экскурсиялық бағыт, онда тарихи тақырыптардағы ауылдық өнер туындылары көрсетіледі.
Nocton Dairies (Nocton Heath)
2009 жылдың желтоқсанында Nocton Heath-те 3770 бас сиырға арналған сүт фермасын салу үшін жоспарлау өтінімі берілді, кейіннен ол қайта қаралып, 2010 жылдың қарашасында қайта ұсынылды. Бұл құрылыс сиырларға арналған «батарея фермасы» деп сипатталды. Nocton Dairies дауы деп белгілі болған бұл мәселе, жергілікті және ұлттық қарсылықты қозғады, соның ішінде 2010 жылдың 8 наурызында 172 депутат қол қойған Парламенттегі ерте күндік мошалануды қамтыды. Өтініш Қоршаған орта агенттігінің наразылығына байланысты кері тартылып, тоқтатылды.
Nocton жел фермасы (Nocton Fen)
2013 жылдың қазанында Vattenfall Wind Power Limited Nocton Fen-де 69 МВт-қа дейінгі жалпы қуаты бар, максималды лопасть ұшының биіктігі 149,5 метрге жететін, шамамен 23 турбинадан тұратын жел электр станциясын салуды ұсынды. Бұл ұсынысқа жергілікті тұрғындар қарсылық білдірді, олар жануарлар дүниесіне зиян келтіруі, көлік қозғалысының артуы және инфразвук шуына алаңдады. Олар "Nocton Fen-ді қорғау" атты іс-қимыл тобын құрды. Топ 2015 жылдың маусымында өткен алты ақпараттық жиынға қатысқан 449 адамды сауалнама жүргізіп, жергілікті тұрғындардың 79%-ы жобаға қарсы екенін анықтады. Vattenfall компаниясы 2015 жылдың шілдесінде үкімет саясатындағы өзгерістер жобаға "қарқынды тәуекел" енгізгенін айтып, өтінішті кері қайтарып алды.
Шіркеу
Ауылда Англия шіркеуі бар. All Saints ағылшын шіркеуі ІІ* санаттағы мұражайлық ескерткіш болып табылады. Ол 1862 жылы Джордж Гилберт Скотт салған, ал Певснердің сөзімен айтқанда, "типичный помещичий храм" және "Скотттың маңызды туындыларының бірі". Ол Анкастер тасынан тұрғызылған, ерте ағылшын стилінде, 40 метрлік сағанасы бар. Қабырғаларда қызыл сызықтармен белгіленген діни суреттер салынған. Клейтон мен Белл шеберлерінің жасаған әйнек суреттері бар. Сэр Уильям Эллис (1680 жылы қайтыс болған), Уильям Стэнтонға жатқызылатын, Букингемширдің төртінші графы (1816 жылы қайтыс болған), Генри Хобарт пастор, Виндзор деканы (1846 жылы қайтыс болған) және Рипонның бірінші графы (1859 жылы қайтыс болған) ескерткіштері орнатылған, оның жобасын Джордж Гилберт Скотт жасаған, ал 1862 жылғы мүсінін Мэттью Нобл жасаған. All Saints шіркеуі 1775 жылы Букингемширдің үшінші графы салған бұрынғы Санкт-Петер шіркеуінің орнында салынған. Граф бұрынғы Санкт-Петер шіркеуін "сарайға тым жақын" болғандықтан қиратқан. Сэр Уильям Эллиске арналған ескерткіш сол ескі шіркеуден алынған. Кокс 1775 жылғы шіркеуді "қанағаттандырмайтын құрылыс" деп сипаттаған. Ұлы соғыста Корольдік әуе корпусында қызмет еткен кезінде Виктория кресімен марапатталған, капитан Гилберт Инсалл VC MC шіркеу маңындағы зиратқа жерленген.
Тасталған ғимараттар
Ноктон Холлдың және бұрынғы RAF ауруханасының қираған қалдықтары әлі де ауылда бар, бірақ оларға қоғамның кіруіне тыйым салынған.