Кіріспе

Hegra Festning) - Норвегияның Тронделаг графтығындағы Стёрдал муниципалитетіндегі Хегра ауылында орналасқан шағын тау бекінісі. Бұл бекініс бастапқыда Ингстадклейвен бекінісі (сондай-ақ Ингстадклейва бекінісі) деп аталған және 1908-1910 жылдар аралығында шведтердің басып кіру қаупіне қарсы қорғану мақсатында шекаралық бекініс ретінде салынған.

Өмірбаян

Ингстадклейва бекінісінің мақсаты – Швецияның Орталық Норвегияға қарай ұмтылуын тоқтату болды, мұндай оқиғалар бұрынғы ғасырлардағы швед-норвегиялық қақтығыстар кезінде, мысалы, Ганнибал соғысы, Солтүстік соғыстар және Ұлы Солтүстік соғысында көп рет қайталанды. 1905 жылы Норвегия мен Швеция арасындағы одақтар таратылғаннан кейін, Норвегия әскері Норвегияны қайтадан басып алуы мүмкін деген қауптен мұңайып, швед шабуылынан қорқыныш сезінді. Елдің орталығына жасалған сәтті шабуыл оны екіге бөліп жіберуі мүмкін болғандықтан, Норвегия Бас штабы 1906 жылдың ақпан айында Стьёрдален аңғарында кедергі келтіретін бекініс салуды ұсынды. Ингстадклейва алғашқыда шығыстан келетін шабуылды тоқтатуға ыңғайлы орын ретінде танылды. Сол жылдың наурыз айында Қорғаныс министрі, бас қолбасшы және бекініс артиллериясының бастығы осы жерді тексеріп, жоспарға келісті. 1906 жылдың 26 сәуірінде Норвегия Парламенті жабық отырыста Ингстадклейва бекінісін салуға рұқсат берді, бірақ 1907 жылдың 12 шілдесіне дейін қаржы қаражаты бөлінбеді. 1908 жылдың мамыр айында құрылыс алаңына дейінгі жолдың құрылысы басталды және 1910 жылдың қаңтарына қарай бекініс пайдалануға дайын болды. Бекіністе шамамен ұзындығы 4 метр болатын екі негізгі жер асты туннелі бар, олар тура бұрышпен біріктірілген. Басты туннельдердің бірі экипажға арналған бөлме ретінде, ал екіншісі жер үстіндегі артиллериялық ұялармен тікелей байланысты болды. Бекіністің артиллериясы екі және төрт позициялық артиллериялық құралдан тұрды, олар тасқа қазылған және бетонмен қапталған ұяларда, жартылай мұнараларда орналасқан. Сонымен қатар, төрт Krupp M/1887 далалық зеңбірегі де болды. 1940 жылы Германия бағындырылғаннан кейін, осы құралдар кері соққы жүйесі пайда болмас бұрын жасалғандықтан, немістер оларды Наполеон дәуіріне тән деп сипаттады. Позициялық артиллерия шығысқа қарай дерлік түзу сызықта орналасқан, әрбір зеңбірек арасындағы және әрбір құрал арасындағы қашықтық шамалы. Бекініс сыртқы көмексіз шабуылға төтеп беруге мүмкіндік беру үшін, бекіністің барлық айналасын қоршап тұратын, кең тікенді сыммен кедергі орнатылды.

Ерте кезең

1910-1926 жылдар аралығында бұл бекініс Тронделаг аймағындағы Швециямен шекаралас өңірлер үшін маңызды әскери база ретінде қолданылды. 1926 жылы Ингстадклейва бекінісі Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қорғаныс бюджетінің қысқартылуына байланысты резервке қойылды.

Белсендісіз кезең

1934–1939 жылдар аралығында қолданыстан шығарылған форт Норвегиялық Қызыл Крестің жастар бөлімшесі тарапынан балаларға арналған жазғы демалыс лагері ретінде пайдаланылды. 1939 жылдың соңында Солтүстік Финляндиядағы Петсамо ауданындағы шайқастардан қашып, Норвегия шекарасын кесіп Финнмаркқа өткен тәуелсіз Лапландия тобының фин әскерлері Ингстадклейва фортында ұсталды. 1940 жылдың басында барлық финдер өз елдеріне қайтарылды. Финдық тұтқындардың болу кезеңінде форт лагерінде сауна салынды.

Норвегиялық науқан

1940 жылы 15 сәуірден 5 мамырға дейін Хеграға неміс басқыншылары шабуыл жасады. Алғашқы аптада шабуылдар екі жаяу әскерлік шабуылдан құралды; бірақ соңғы екі аптада шабуылдар көбінесе ауыр артиллериялық оқ жаудыру және Люфтваффе бомбалауымен, сондай-ақ қарқынды күзетулермен еректелді. Қоршау кезінде бекіністің көп бөлігі қарға көмілді, ал бекіністің барлық жоспарлары немістер басып алған Тронхеймде сақталғандықтан, қорғаушылар 5 мамырдағы капитуляцияға дейін бекіністің бірнеше бөлігін анықтай алмады.

Қазіргі күштер

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Хегра бекінісі норвегиялық басқаруға қайтарылды және қазіргі күні 1940 жылғы қоршауға ерекше назар аударатын бекіністің тарихын толық көрсететін көрмелерге ие мұражай ретінде пайдаланылады. Мұражайда сондай-ақ кафе мен сувенирлер дүкені бар. Бұл мұражай соғыс және бейбітшілік мәселелері бойынша конференциялар мен семинарлар өткізу үшін жиі қолданылады. Хегра бекінісі әлі де Норвегия қорғаныс күштерінің меншігінде және Норвегия қорғаныс министрлігі арқылы қаржыландырылады. 1962 жылдың 13 мамырынан бері Хегра мергендер клубы бекіністе жыл сайын ату жарысын өткізіп келеді. 1940 жылғы шайқасты және жалпы Екінші дүниежүзілік соғысты еске алу мақсатында ұйымдастырылған бұл жарыс 8 мамырға (Жеңіс күні) ең жақын жексенбіде өтеді. 1940 жылы бекініске атылған оқтың қабығы жыл сайын жарыс жеңімпазына жылжымалы кубок ретінде табыс етіледі.