Кіріспе

Ричард Джозеф Говард (1929–2022) – американдық ақын, әдеби сыншы, эссеші, оқытушы және аудармашы. Ол Огайо штатының Кливленд қаласында дүниеге келген, Колумбия университетін бітірген, онда Марк Ван Дореннің шәкірті болған және сол университеттің зейнеткер профессор атанған. Ол Нью-Йорк қаласында тұрған.

Өмір

1952-1953 жылдары Сорбоннада француз әдебиетін оқығаннан кейін Говард қысқа ғана уақытқа лексикограф болып жұмыс істеді. Ол көп кешікпей поэзия мен поэтикалық сынға көшті және 1969 жылғы «Атағы жоқ тақырыптар» жинағы үшін поэзия саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Бұл жинақта 19 ғасырдың тарихи тұлғаларының ойша жасалған драматикалық хаттары мен монологтары баяндалған. Говард өзінің мансабының көп бөлігінде сандық тақырыпты өлеңдерді қолдана отырып жазды. Көлемді әдеби сыншы болған Говардтың 1969 жылғы «Америкамен жекеше» атты еңбегі 594 беттен тұрады және кем дегенде екі кітабы жарық көрген 41 американдық ақынның өмірі мен шығармашылығын қамтиды. Олар «Корея соғысынан кейін ерекше және, менің ойымша, маңызды стильге ие болды». Говард кейін бір сұхбатта: «Мен бұл кітапты тарихқа деген құрмет үшін емес, өзім үшін жаздым, өйткені сол сәттен өту үшін, сол сәтпен байланыс орнату қажеттігін түсіндім», – деді. Кітаптың алғы сөзінде келтіргендей, Шоу айтқандай: «Егер сіз өзіңіздің дәуіріңіз бен мұраңыздың ұлылығына сенбесеңіз, сіз ой-санаңыздың шатасуына және рухи қайшылыққа түсесіз». Бұл кітап – осындай сенімді қалпына келтіруге арналған зерттеу, яғни сенімнің немесе кем дегенде құрметтің қағидаларын құру. Ол 1976 жылы Е.М. Чиоранның «Жырылу тарихының қысқаша шолуы» аудармасы үшін PEN аударма сыйлығымен және 1983 жылы Бодлердің «Жаман гүлдер» аудармасы үшін Ұлттық кітап сыйлығымен марапатталды. Говард 1992 жылдан 2005 жылға дейін «The Paris Review» журналының поэзия редакторы қызметін ең ұзақ атқарды. Ол Пулитцер сыйлығын, Өнер және әдебиет академиясының әдеби сыйлығын және МакАртур стипендиясын алды. 1985 жылы Говард аударма саласындағы ПЕН/Ральф Манхайм медалімен марапатталды. Америка ақындары академиясының бұрынғы канцлері, Колумбия университетінің өнер мектебіндегі жазу бағдарламасының профессоры болды. Бұрын Хьюстон университетінде ағылшын тілі кафедрасының профессоры, ал одан бұрын Цинциннати университетінде салыстырмалы әдебиет кафедрасының профессоры болды. 1993 жылдан 1995 жылға дейін Нью-Йорк штатының ақыны лауреаты болды. 1982 жылы Говард Франция үкіметімен L'Ordre National du Mérite орденінің кавалері атанды. 2016 жылы ол Филолексиялық қоғамның көрнекті әдеби жетістіктері үшін сыйлығын алды. Говард 2022 жылдың 31 наурызында Нью-Йорк қаласында деменцияның асқынуларынан қайтыс болды.

Жеке өмір

Ричард Хауард кедей еврей отбасында дүниеге келген. Оның туған кездегі тегі белгісіз. Ол нәресте кезінде Эмма Джозеф пен Гарри Орвиц, орта тапты Кливленд жұбымен асырап алынған, олар да еврей болған; анасы Орвицтен ажырасқаннан кейін, ол кішкентай кезінде олардың тегін "Хауард" деп өзгерткен. Хауард туған ата-аналарымен де, басқа жергілікті отбасы асырап алған әпкесімен де кездеспеген. Хауард гомосексуал болған, бұл факт оның кейінгі туындыларында жиі кездеседі. Ол кем дегенде 1960 жылдан бері ашық болған, ол досы В. Х. Ауденге бір ақынның еврей және гомосексуалдық сөздерін қолданғанына ренжігенін айтқан, себебі ол "осы екеуінің де өкілі" болған. Сонда Ауден: "Жаным, сен еврей екеніңді білмеппін!" деген. Хауард өмірі бойы жинаған көптеген кітаптарымен танымал болды, олар Нью-Йорк қаласындағы пәтерінің қабырғаларын жапқан. Сонымен қатар, ол төсегінде "Милдред" деп аталған үлкен, ойыншық горилланы ұстаған.