Бертон Ф. Гилетт: Дисней анимациясының шебері

Кіріспе

Америкалық кинорежиссер (1891–1971)

Бертон Ф. Гиллетт (15 қазан 1891 – 28 желтоқсан 1971) – анимациялық фильмдер режиссері. Ол Дисней үшін жасаған «Силли симфониялар» жұмысымен, әсіресе 1932 жылғы «Гүлдер мен ағаштар» және 1933 жылғы «Үш кішкентай шошқа» қысқаметражды фильмдерімен танымал. Екі фильм де «Үздік анимациялық қысқа фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығымен марапатталды және Ұлттық фильм тізіліміне енгізілді.

Ерте өмір

Ол Нью-Йорк штатының Эльмира қаласында дүниеге келген. Оның анимациялық мансабы 1916 жыл шамасында, ол Уильям Рэндольф Херсттің меншігіндегі және Грегори Ла Каваның басшылығындағы алғашқы анимациялық студия, International Film Service-те жұмыс істеген кезде басталды. Студия 1915 жылы құрылған, алғашқыда тәжірибелі аниматорлар Фрэнк Мозер мен Уильям Ноланды жұмысқа алды. Бір жылдың ішінде оларға бірнеше жаңа қызметкерлер қосылды. Гиллетт, әлдебір Джон Фостер, Джек Кинг, Исадор Клейн, Уолтер Ланц, Грим Натвик, Бен Шарпстин және Вернон Сталлингс сияқты көрнекті әріптестерімен бірге жұмысқа алынған болуы мүмкін.

Мансап

1929 жылы Гиллетт Уолт Дисней студиясына қосылды, онда ол негізінен Микки Маустың мультфильмдерінің қысқаметражды фильмдерін жасаумен айналысты. Ол кезде Уб Айверкс студиядағы жалғыз тәжірибелі аниматор болатын. Уолт Дисней Нью-Йоркке тәжірибелі қызметкерлерді іздеу үшін сапар шекті. Осы жолмен жұмысқа алғашқы шақырылған белгілі аниматор – Флейшер студиясының тәжірибелі қызметкері Бен Шарпстин болды. Диснейдің Пат Салливан студиясына жасаған сапары Гиллеттті, екінші Нью-Йорк аниматорын жұмысқа алуына себеп болды. Ол 1929 жылдың сәуір айында Диснейде жұмыс істей бастады. Екі нью-йорктіктің студияға келуі студия қызметкерлерінің жұмыс істеу жолында маңызды өзгерістерге орай келді. 1929 жылға дейін Уолт Дисней студияның көптеген фильмдерінің де-факто режиссері болған, бірақ енді ол режиссерлік қызметтен қол үзді және жаңа режиссерлерді тағайындады. Гиллетт жақын арада "музыкалық бөлмеге" (режиссердің кеңсесіне) көшті. Дегенмен, олардың арасындағы жауапкершілік бөлінісі әлі де ресми емес және толыққанды анық емес еді. Дисней Гиллеттті әріптестерінің алдында сынға алудан тартынбады. 1929 жылдың жазында Айверкс пен Гиллетт студияның негізгі режиссерлеріне айналды. Айверкс "Силлі Симфониялар" қысқаметражды фильмдерін, ал Гиллетт Микки Маустың фильмдерін, "Жабайы толқындар" фильмінен бастап түсірді; Гиллетт түсірген "Ауылдық бандиттер" және "Пикник" қысқаметражды фильмдері келесі жылы жарық көрді, олар Плутоның алғашқы пайда болуын белгіледі. Осы кезеңде Диснейдің өзі өндіріс мәселелеріне араласуын азайтты. 1930 жылы Гиллетт "Каннибал әрекеттері" фильмін түсірді, ол оның есебіндегі 15 "Силлі Симфония" қысқаметражды фильмдерінің біріншісі болды. Олардың ішінде Академия сыйлығын жеңіп алған "Гүлдер мен ағаштар" және "Үш кішкентай шошқа" фильмдері бар, біріншісі Диснейдің Technicolor-ды алғаш рет қолданған қысқаметражды фильмі, ал екіншісі – 1930 жылдардың ең табысты анимациялық фильмдерінің бірі. "Үш кішкентай шошқа" фильмінің сәттілігіне байланысты 1934 жылы Гиллетт Ван Бюрен студиясын басқаруға шақырылды. Ол онда жұмыс істеген кезде, "Техниколор" түсірілген "Радужный парад" анимациялық қысқаметражды фильмдерін түсірді, онда "Молли Му Ков", "Туннервилл фолькс" және бірнеше түсті "Феликс мысық" мультфильмдері көрсетілді. Сондай-ақ, ол Джозеф Барбераны аптасына 25 долларға жұмысқа алды. 1934 жылы Гиллетт студияның өндірісін тек түсті мультфильмдерді шығаруға бағыттап, анимацияның алғашқы кезеңі үшін инновациялық қадам жасады. "Радужный парад" қысқаметражды фильмдері "Силлі Симфониялар" сериясын еліктеді, бірақ олар төмен бюджетпен жасалды. Том мен Джерри жаңа кейіпкерлермен ауыстырылды. Гиллетт Диснейдің идеяларын енгізіп, жас Дисней суретшілерін Ван Бюреннің тәжірибелі суретшілеріне лекция оқуға шақырды. Алайда, бұл оның суретшілері үшін кемсітушілік ретінде қабылданып, олардың наразылығына әкелді. Оның алты ай ішінде елуге жуық адамды жұмыстан босатуы да жағдайды ушықтырды, себебі ол олардың талаптарына сай келмейтінін айтты. Студия қызметкерлерінің көңіл-күйі төмендеді. Суретшілер өздерінің жұмыстарының нашар деп танылғанын көрді, содан кейін оларды ауыстыру үшін қосымша жұмыс істеуге мәжбүр болды. Арақ ішуге бейім Гиллетт эмоционалдық жарылыстарға және тұрақсыздыққа бейімділігімен танылды. Берттің ұлы Тед Гиллетт (англ. Ted Gillett) – Оңтүстік Калифорниядағы атақты авиация дизайнері және радио инженері, оның отбасы әкесі Диснейде жұмыс істеген кезде осы жерге көшіп келген.

In 1929, Gillett joined the Walt Disney Studio where he started out primarily working on Mickey Mouse cartoon shorts. At this point, Ub Iwerks was the only experienced animator on staff. Walt Disney visited New York City with the goal of hiring more experienced staff. The first notable animator hired this way was Ben Sharpsteen, a veteran of the Fleischer Studios. A visit by Disney to the studio of Pat Sullivan resulted in Disney hiring Gillett, the second New York animator to be hired. He started working for Disney in April, 1929. The move of the two New Yorkers to the studio coincided with a significant change in the way the staff functioned. Up to 1929, Walt Disney had been the de facto director of most of the studio's films, but now he was pulling back and installing new directors. Gillett soon moved into the "music room" (the director's office). The division of responsibilities between them was still, however, informal and somewhat unclear. Disney did not hesitate to intervene and criticize Gillett in front of fellow staff members. By the Summer of 1929, Iwerks and Gillett were the primary directors of the studio. Iwerks was directing the Silly Symphonies shorts, and Gillett the Mickey Mouse ones, beginning with Wild Waves; the Gillett directed Mickey shorts The Chain Gang and The Picnic, released the following year, marked the earliest appearances of Pluto. The involvement of Disney himself in production details declined during this period. In 1930, Gillett directed Cannibal Capers, the first of 15 Silly Symphonies shorts to his credit. These included the Academy Award winners Flowers and Trees and The Three Little Pigs, the former the earliest Disney short to employ Technicolor and the latter one of the most successful animated shorts of the 1930s. Due to the success of The Three Little Pigs, Gillett was recruited to run the Van Beuren Studios in 1934. While working there, he directed the Technicolor Rainbow Parade animated shorts featuring Molly Moo Cow, Toonerville Folks, and several color Felix the Cat cartoons. He also was the one that hired Joseph Barbera for US$25 a week. In 1934 Gillett shifted the studio production to producing only color cartoon shorts, an innovative step for early animation. The Rainbow Parade shorts imitated the Silly Symphonies, though produced with a lower budget. Tom and Jerry were replaced with newer characters. Gillett introduced Disney influenced ideas, and invited young Disney artists to lecture the New York veterans of Van Beuren. However, this was taken as condescension by his artists, and resulted in their resentment. It didn't help that he fired about fifty people in a six month period, citing as his reason their failure to meet his standards. Staff morale took a blow. Artists saw their work rejected as substandard, then having to work overtime to replace it. The hard drinking Gillett gained a reputation for emotional outbursts and instability. Burt's son Ted Gillett(e) was a noted aircraft designer and ham radio engineer in Southern California, where his family had moved when his father first worked for Disney.