Кіріспе
Мendeleev – Жерден көрінгендей Айдың арт жағында орналасқан үлкен Ай соққы кратері. Бұл қабырғалы жазықтың оңтүстік шеті Ай экваторын сәл кесіп өтеді. Менделеевтің шығыс шетіне Шустер кратері кіріп жатыр. Шамамен қарсы жағында, кішірек Хартман кратері батыс-оңтүстік-батыс шетіне еніп жатыр. Кратер орыс химигі Дмитрий Менделеевтің құрметіне аталған. 1961 жылы IAU ресми атау бергеніне қарамастан, 1970 жылдардың басына дейін кратер IX бассейні деп аталды. Менделеев – Нектарий дәуірінің бассейні. Менделеевтің ішкі жазықтары Имбрий дәуірінің Кейли формациясы шөгінділерімен жабылған.
Mendeleev is a large lunar impact crater that is located on the far side of the Moon, as seen from the Earth. The southern rim of this walled plain just crosses the lunar equator. Intruding into the eastern rim of Mendeleev is the crater Schuster. Nearly on the opposite side, the smaller Hartmann intrudes into west southwestern rim. The crater is named after the Russian chemist Dmitri Mendeleev. Even after formal naming in 1961 by the IAU, the crater was known as Basin IX until the early 1970s. Mendeleev is a basin of Nectarian age. The interior plains of Mendeleev are covered with deposits of the Cayley Formation of Imbrian age.
Сипаттама
Менделеевтің көбінесе тегіс ішкі бетінде бірнеше кіші кратерлер бар, оларға аттар қойылған. Бұл кратерлер ішкі қабаттың көп бөлігін жабатын жуан бесбұрыш пішіндес құрылымды құрайды. Батыс ішкі қабат бойындағы Бергман кратері солтүстік-батысқа қарай, ал Мойсан кратері батысқа қарай Менделеевтің батыс ішкі қабырғасына тікелей жанасады. Бергманмен бірге, солтүстік-солтүстік-шығыстағы Фишер және Менделеевтің солтүстігіндегі Ричардс кратерлері бесбұрыштың солтүстік жағын құрайды. Бұл пішін Харден кратері Шустердің жанында, ал Бенедикт Менделеевтің орталық нүктесінен оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Менделеев алабындағы ең ірі кратер – оңтүстік-батыстағы Менделеев P. Ішкі еденнің қалған бөлігі салыстырмалы түрде тегіс, әсіресе сыртқы жарылыс жерімен салыстырғанда. Дегенмен, жоғарыда аталғандардан басқа, ішкі бетте көптеген кішкентай кратерлер бар. Бұл кратерлердің бір тобы ішкі беттің ортасына жақын орналасқан, ал еденнің оңтүстік-шығыс бөлігінде де бірнешеуі кездеседі. Еденнің батыс жартысында Катена Менделеев деп аталатын ұсақ кратерлер тізбегі орналасқан. Бұл тізбек ішкі беттің оңтүстік-батыс бөлігінен басталып, Ричардс кратерінің батыс жиегіне жанама түрде тиеді. Кратерлер тізбегі оңтүстік-батысқа қарай алыстағы Циолковский кратеріне тікелей бағытталған және одан туындаған екіншілік кратерлер деп саналады.
Көркем шығармаларда
Станислав Лемнің "Пиркс ұшқышының тағы бір әңгімелері" кітабында оқиға Менделеев кратерінде орналасқан, көрінеу айдағы ғылыми базаның маңында өрбиді.
Спутник кратерлері
Дәстүр бойынша, бұл ерекшеліктер ай карталарында кратердің ортасының Менделеевке ең жақын жағына әріпті қою арқылы белгіленеді. Осы жағдайда, жалғыз серік кратері – Менделеев П, ол Оңтүстік Менделеевтің ішінде орналасқан. МенделеевЕндікБойлықДиаметріP2.7° N139.4° E29 км