Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римге жақын орналасқан Италиядағы порты бар ірі археологиялық орын, Рим ауданы.
Large archaeological site of a harbour city near Rome, Italy
the district of Rome
Остия Антика – ежелгі римдік қала және Тибр өзенінің сағасында орналасқан Римнің порты. Ол қазіргі Остияның жанында, Римнің оңтүстік-батысында жатыр. Тіңірдің саздануы мен құмның жиналуы салдарынан, қазіргі уақытта бұл орын теңізден алшақ жатыр. Ostia атауы (ostium сөзінің көпше түрі) латын тіліндегі "os" – "ауыз" деген сөзден шыққан. Остия қазірде ежелгі ғимараттарының жақсы сақталғандығымен, тамаша фрескаларымен және әсерлі мозаикаларымен танымал үлкен археологиялық орын. Қаланың ежелгі заманнан кейінгі құлдырауы портының тозуына, батпақты жағдайларға және халық санының азаюына алып келді. Құмды төбелер осы орынды сақтауға көмектесті. Оның қалдықтары саудалық маңызы бар қала туралы мәліметтер береді. Помпейдегідей, Остияның қираған орындары Рим қаласының ішінде қолжетімсіз Рим қала құрылысының толық суретін көрсетеді.
Ostia Antica was an ancient Roman city and the port of Rome located at the mouth of the Tiber. It is near modern Ostia, ) southwest of Rome. Due to silting and the invasion of sand, the site now lies from the sea. The name Ostia (the plural of ostium) derives from Latin os 'mouth'. Ostia is now a large archaeological site noted for the excellent preservation of its ancient buildings, magnificent frescoes and impressive mosaics. The city's decline after antiquity led to harbor deterioration, marshy conditions, and reduced population. Sand dunes covering the site aided its preservation. Its remains provide insights into a city of commercial importance. As in Pompeii, Ostia's ruins provide details about Roman urbanism that are not accessible within the city of Rome itself.
Шығу тегі
Остия Римнің алғашқы колониясы болған болуы мүмкін. Аңыз бойынша, Римнің төртінші патшасы Анкус Марций бірінші болып Фикана қаласын қиратты, ол Римге жақын орналасқан ежелгі қала еді, Тибр өзенінде шағын порты болды, содан кейін ол батысқа қарай, теңіз жағалауына жақын жаңа колония құруға кірісті. Бір жазу ежелгі Остия каструмының б.з.д. 7 ғасырында салынғанын растайтын сияқты. Қазірге дейін табылған ең көне археологиялық қалдықтар б.з.д. 4 ғасырға дейін соққанда келсе, ал қазір көрінетін ең көне ғимараттар б.з.д. 3 ғасырға жатады, атап айтқанда Каструм (әскери лагерь); одан сәл кейінгі уақытта салынған Капитолий (Юпитер, Юнона және Минерва храмы). Остиядағы бастапқы каструмның қабырғаларының opus quadratum-ы Орта Республика кезеңінде римдік қала құрылысында қолданылған құрылыс техникасы туралы маңызды мәліметтер береді. Остия, әдетте, теңіз базасы ретінде дамыған болуы мүмкін, ал б.з.д. 267 жылы, бірінші Пуника соғысы кезінде, ол флотқа жауапты Остиенский квестордың орны болды. Б.з.д. 2 ғасырда Рим қаласына астық импорттау үшін оның сауда порты рөлі біртіндеп маңыздырақ атанды, және ғимараттар каструмнан тысқары тарала бастады.
Ostia may have been Rome's first colonia. According to legend, Ancus Marcius, the fourth king of Rome, was the first to destroy Ficana, an ancient town that was only from Rome and had a small harbour on the Tiber, and then proceeded with establishing the new colony further west and closer to the sea coast. An inscription seems to confirm the establishment of the old castrum of Ostia in the 7th century BC. The oldest archaeological remains so far discovered date back to only the 4th century BC. The most ancient buildings currently visible are from the 3rd century BC, notably the Castrum (military camp); of a slightly later date is the Capitolium (temple of Jupiter, Juno and Minerva). The opus quadratum of the walls of the original castrum at Ostia provide important evidence for the building techniques that were employed in Roman urbanisation during the period of the Middle Republic. Ostia probably developed originally as a naval base, and in 267 BC, during the first Punic war, it was the seat of the quaestor Ostiensis in charge of the fleet. During the 2nd century BC its role as a commercial port gradually became prevalent for the imports of grain for the city of Rome, and buildings began to spread outside the castrum.
Азаматтық соғыс
Остия б.з.д. 80 жылдары азамат соғыстары кезінде шайқас ошағы болды. Б.з.д. 87 жылы Мариус Римге тауар ағынын үзу мақсатымен қалаға шабуыл жасады, оған генералдары Цинна, Карбо және Серторий көмектесті, қаланы жаулап алып, тонады.
Ostia was a scene of fighting during the period of civil wars in the 80s BC. In 87 BC Marius attacked the city in order to cut off the flow of trade to Rome, aided by his generals Cinna, Carbo and Sertorius, and captured the city and plundered it.
Құқық бұзушылар тонаған
68 жылғы б.з.д. қала қарақшылардың шабуылына ұшырады, оның кезінде порт өртке тоғыстырылып, консулдық әскери флоты жойылды және екі көрнекті сенатор ұрланды. Бұл шабуыл Римде үлкен үрей тудырды, сол себепті Помпей Ұлы трибун Аул Габинийге арнайы заң – lex Gabinia қабылдауды ұйымдастырды, бұл Помпейге әскер жинап, қарақшыларды талқандауға мүмкіндік берді. Бір жылдың ішінде қарақшылар жеңіліске ұшырады. Содан кейін қала қайта жаңартылып, қорғаныс қабырғаларымен бекітілді, бұл туралы мәліметтерде Марк Туллий Цицеронның кезінде бастау алғаны көрсетілген.
In 68 BC, the town was sacked by pirates during which, the port was set on fire, the consular war fleet was destroyed, and two prominent senators were kidnapped. This attack caused such panic in Rome that Pompey the Great arranged for the tribune Aulus Gabinius to pass a law, the lex Gabinia, to allow Pompey to raise an army and destroy the pirates. Within a year, the pirates had been defeated. The town was then re built and provided with defensive walls started under Marcus Tullius Cicero according to an inscription.
Императорлық Остия
Қала бірінші ғасырда Тиберийдің ықпалымен одан әрі дамыды, ол қаланың алғашқы форумын салуға бұйрық берді. Остия портының кішкентай болуына байланысты Клавдий Тибрдің солтүстік саласында (Фиумара Гранде) Порт қаласында жаңа порт салдырды. Бұл порт дауылдардан жеткілікті түрде қорғалмағандықтан, Траян салған және 113 жылы аяқталған алтыбұрышты портпен толықтырылуы қажет болды. Сонымен қатар, салыстырмалы түрде жақын жерде Траян дамытқан Чивитавеккия порты (Centum Cellae) да орналасқан. Бұл порттар Остиядан бизнес алып, оның коммерциялық төмендеуіне бастап кетті. Остияның өзі сол заманғы қалаға қажетті барлық инфрақұрылыммен жабдықталған: үлкен театр, көптеген қоғамдық моншалар (мысалы, Thermae Gavii Maximi немесе Остия моншалары), көптеген таверналар мен қонақүйлер және өрттен қорғау қызметі. Митра культінің танымал екені 18 Митра храмының табылуынан көрінеді. Остияда сондай-ақ Еуропадағы ең ерте кездегі синагога – Остия синагогасы да болған.
The town was further developed during the first century AD under the influence of Tiberius, who ordered the building of the town's first forum. Due to the small size of the harbour at Ostia, a new harbour at Portus was built by Claudius on the northern mouths of the Tiber (Fiumara Grande). This harbour was not sufficiently protected from storms, and needed to be supplemented by the hexagonal harbour built by Trajan and finished in 113 AD. Also at a relatively short distance was the harbour of Civitavecchia (Centum Cellae) developed by Trajan. These ports took business away from Ostia and began its commercial decline. Ostia itself was provided with all the services a town of the time could require; a large theatre, many public baths (such as the Thermae Gavii Maximi, or Baths at Ostia), numerous taverns and inns and a firefighting service. The popularity of the cult of Mithras is evident in the discovery of eighteen Mithraea. Ostia also contained the Ostia Synagogue, the earliest synagogue yet identified in Europe.
Соңғы римдік және римдік кезеңдегі Остия
Бұрын Константин Ұлы Портусты муниципалитетке айналдырғаннан кейін, кейбір тұрғын үйлердің байлардың үйлерімен алмастырылғаны байқалды, бірақ соңғы қазба жұмыстары қаланың дамуын жалғастырғанын көрсетті. IV және V ғасырларда көптеген моншалар жұмыс істегені туралы мәліметтер сақталған, ал 370 жылдары қаланың Нептун моншаларында ірі жөндеу жұмыстары жүргізілген. IV ғасырда қала оңтүстік қабырғаларынан асып, III және IV аймақтарының оңтүстігіндегі теңізге дейін жеткен. 414 жылы ақын Рутилий Наматиан қала порттарының күтімсіздігі туралы хабарлаған. Алайда, Бойн бұл пікірге қарсы шығып, Наматианның өлеңін әдеби туынды деп санайды және ол археологиялық деректермен үйлеспейді. V ғасырдағы гүлдену ванналарды жөндеу (IV ғасырда 26 монша жұмыс істеген), қоғамдық ғимараттар салу, шіркеулер құрылысы, көшелерді қайта жабу, тұрғын үйлер мен бизнес кеңейтуімен (оңтүстік қабырғасынан тыс Порта Марина деп аталатын шағын порттың болуы куәландырылған) байқалады. IV ғасырға жататын теңіз моншаларының шығысында үлкен вилла салынған. Қаланың батыс жиегіндегі өзен порты өзеннен салынған шаршы алаппен кеңейтілген. Оның шығыс жағында қойма және одан кейін үлкен монша кешені салынған. Бұл қала III ғасырдың басында Рим епархиясының құрамында епископтық орынға айналды. IV ғасырдың соңында қаладан өткенде қасиетті Августин осы қала туралы айтқан. Августин христиан дініне өткеннен кейін, оның анасы, қасиетті Моника 387 жылы Остияда қайтыс болды. Оның жерленген жеріне Остиядағы Санта-Ауреа шіркеуі (титул) салынған. 476 жылы Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, Рим халқының саны 700–800 000-нан 500 жылы 200 000-ға дейін азайғандықтан Остия баяу құлдырауға түсті. 849 жылы осы жерде христиандар мен сарацендер арасында Остия шайқасы болды, ал қалған тұрғындары жақын жердегі Грегориополиске көшіп кетті. Плиний осы жердегі вилласына баратын жолды былай сипаттады: «Оған екі түрлі жол бар: егер Лорантум арқылы барсаңыз, онда он төртінші милялық тастан бұрылыңыз; егер Остия арқылы болсаңыз, он бірінші. Екеуі де кейбір жерлерде құмды, бұл арбамен жүруді сәл ауыр және ұзақ етеді, бірақ атпен жүруге ыңғайлы. Ландшафт әртүрлі, кейбір жерлерде орманмен жабылып, ал кейбіреулерінде кең шалғындықтар жатыр, онда қыстың суығынан таулардан қуылған көптеген қой мен мал көктемгі жылуда және жақсы жайылымда семіреді». Бүгінде Остияның оңтүстігінде Кастель Фузано ауданында бірнеше жақсы сақталған римдік виллалар қазылып алынды, соның ішінде 1989–2008 жылдары қазылған Вилла делла Паломбара бар.
Although it used to be thought that the city entered a period of slow decline after Constantine the Great made Portus a municipality, indicated by some apartment blocks being replaced by houses of the rich, recent excavations show that the town continued to thrive. Numerous baths are recorded as still operating in the 4th and 5th centuries with major repairs of the city's Neptune Baths in the 370s. During the 4th century, the city spilled over the southern walls to the sea south of Regions III and IV. The poet Rutilius Namatianus reported the lack of maintenance of the city ports in 414 AD. This view has been challenged by Boin who states Namatianus' verse is a literary construct and inconsistent with the archaeological record. Prosperity in the 5th century is indicated by repairs on baths (26 remained in operation during the 4th century), public buildings, church construction, street repaving, residential and business expansion beyond the perimeter of the south wall (the presence of a small harbour, the Porta Marina on the sea, is attested). A huge 4th century villa east of the Maritime baths was built. The river port on the western edge of the town was expanded with the navalia, a squarish basin built in from the river. A warehouse on the east side and, behind it, a large bath complex were built. It became an episcopal see as part of the Diocese of Rome as early as the 3rd century AD. The city was mentioned by St Augustine when he passed there in the late 4th century. On their way back to Africa after Augustine's conversion to Christianity, Augustine's mother, Saint Monica, died in 387 in Ostia. The church (titulus) of Santa Aurea in Ostia was built on her burial site. After the fall of the Western Roman Empire in 476, Ostia fell slowly into decay as the population of Rome, 700–800,000 in AD 400 contracted to 200,000 or less in 500 AD. A naval battle, the Battle of Ostia, was fought there in 849 between Christians and Saracens; the remaining inhabitants moved to Gregoriopolis a short distance away. Pliny described the route towards his villa there: “There are two different roads to it: if you go by that of Laurentum, you must turn off at the fourteenth mile stone; if by that of Ostia, at the eleventh. Both of them are sandy in places, which makes it a little heavier and longer by carriage, but short and easy on horseback. The landscape affords plenty of variety, the view in some places being closed in by woods, in others extending over broad meadows, where numerous flocks of sheep and herds of cattle, which the severity of the winter has driven from the mountains, fatten in the spring warmth, and on the rich pasturage”. Today several well preserved Roman villas south of Ostia have been excavated in the area of Castel Fusano, including the Villa della Palombara excavated in 1989 2008.
Қазіргі заман
Остия Антика қаласының орны көпшілікке ашық. Қазба жұмыстарынан табылған заттар осы жердегі Остиенсе мұражайында сақталады.
The site of Ostia Antica is open to the public. Finds from the excavation are housed onsite in the Museo Ostiense.
Медиа
Остия британдық романист Роберт Грейвстің «Мен, Клавдий» және «Клавдий Құдай» романдарында кездеседі. Романдарда Август билік құрғаннан бастап Клавдий билік құрғанға дейінгі Остиядағы оқиғалар, соның ішінде Агриппаның Сирияға аттануы және Клавдийдің портының қайта құрылуы сипатталған. 1976 жылғы телесериалда Остия жиі еске алынады, бірақ ешқашан көрсетілмейді. Остия Натан Д. Макидің «Ішкі соғыс: Гладиатор» романында да суреттелген. Император Коммодқа жасалған қастандықтан кейін басты кейіпкерлер Антоний мен Теодас Тибрдегі баржаға ілісіп, Остияға жетіп, солтүстікке қарай Равеннаға бет алған триремаға тығылып қашады. Остия 1981 жылғы «Әлем тарихы, 1-бөлім» комедиялық фильмінің Рим империясы бөлімінің соңында қысқаша көрінеді, онда басты кейіпкерлер Иудеяға бағытталған галеонға (El Al логотипі бар) мінеді. Бірақ фильмде Остия тек «порт» деп аталады. Остияның жағажайы мен порты 1993 жылғы Лора Паузинидің «La solitudine» әнінің музыкалық видеосы үшін түсірілім алаңы болды. Остия 2005 жылғы HBO/BBC тарихи драмалық сериалы «Римде» бірнеше рет еске алынады. Остия 2000 жылғы «Гладиатор» фильмінде де айтылады, онда басты кейіпкер Максим өзінің әскері Остияда орналасқанын және бұйрық күтіп отырғанын біледі. Сид Мейердің «Цивилизация III» ойынындағы «Рим империясының өрлеуі мен құлдырауы» модында салынбалы ғажайыптардың бірі «Portus Ostiae» деп аталады. Остия – «Сиқырлы әлемнің» жоғалған патшалығының аты және «Негима! Магистер Неги Маги» манга сериясындағы гладиаторлық ойындардың орны. Остия – «От белгісі» (Fire Emblem) сериясындағы Ликия одағының ең маңызды қаласының аты. Остия Линдси Дэвистің Маркус Дидиус Фалько сериясындағы бірнеше романында еске алынады. Остия 1962 жылғы «Римдегі оқиғалар» фильмінде көрсетілген. Остия – Кэролайн Лоуренстің «Рим құпиялары» балалар романдары сериясының және оның теледидарлық бейімдемесінің орталық орны.
Ostia was featured in the novels I, Claudius and Claudius the God, both written by British novelist Robert Graves. The novels include scenes set at Ostia spanning from the reign of Augustus to the reign of Claudius, including the departure of Agrippa to Syria and Claudius's reconstruction of the harbour. In the 1976 television series, Ostia was frequently mentioned but never actually seen. Ostia features in A War Within: The Gladiator by Nathan D. Maki. After an assassination attempt on Emperor Commodus the protagonists Antonius and Theudas escape by clinging to a barge on the Tiber, reaching Ostia, and stowing away on a trireme heading north to Ravenna. Ostia appears briefly towards the end of the Roman Empire section of the 1981 comedy film History of the World, Part I, where the main characters board a galleon (bearing the El Al logo) bound for Judaea. In the film, however, Ostia is only ever referred to as simply "the port". Ostia's beach and port serves as the location for the 1993 music video of the song "La solitudine" by Laura Pausini. Ostia is mentioned several times in the 2005 HBO/BBC historical drama series Rome. Ostia is mentioned in the 2000 film Gladiator, when the protagonist, Maximus, learns that his army is camped at Ostia and awaiting orders. One of the wonders buildable in the "Rise and Fall of the Roman Empire" mod for Sid Meier's Civilization III is called the "Portus Ostiae". Ostia is the name of the Magic World's lost kingdom and the location of the gladiatorial games in the manga series Negima! Magister Negi Magi. Ostia is the name of the most important city of the Lycian Alliance in the Fire Emblem series. Ostia is mentioned in several novels in Lindsey Davis' Marcus Didius Falco series. Ostia is featured in the film Rome Adventure from 1962. Ostia is a central location in the children's novel series The Roman Mysteries by Caroline Lawrence, and its television adaption.