Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Советтік ізраилдік тарихшы және әскери шенеунік (1926–2021)
Soviet Israeli historian and military official (1926–2021)
Ицхак Арад (; туғандағы аты Ицхак Рудницкий; 11 қараша 1926 – 6 мамыр 2021) – ізраилдік тарихшы, жазушы, ИДФ бригадир-генералы және Кеңес партизаны. Ол 1972 жылдан 1993 жылға дейін Яд Вашем директоры қызметін атқарды және Холокост тарихы саласында маманданған.
Yitzhak Arad (; né Icchak Rudnicki; November 11, 1926 – May 6, 2021) was an Israeli historian, author, IDF brigadier general and Soviet partisan. He also served as Yad Vashem's director from 1972 to 1993, and specialised in the history of the Holocaust.
Аттар
Ол Ицхак Рудницкий болып дүниеге келді, кейіннен еврей тегі Арадты қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол астыртын қозғалыста және партизандар арасында Толя (Анатолийдің орысша қысқартылған түрі) деп танылды.
He was born Icchak Rudnicki, later adopting the Hebrew surname Arad During World War II, he was known as Tolya (Russian diminutive for Anatoly) in the underground and among the partisans.
Ерте өмір
Арад 1926 жылдың 11 қарашасында Польшаның екінші республикасының құрамындағы (қазіргі Литваның Швенчионис қаласы) Свенчаниде Ицхак Рудницкий болып дүниеге келді. Жастық шағында ол "Ха Ноар ха Цийони" сионистік жастар қозғалысының мүшесі болды.
Arad was born Icchak Rudnicki on November 11, 1926, in what was then Święciany in the Second Polish Republic (now Švenčionys, Lithuania). In his youth, he belonged to the Zionist youth movement Ha No'ar ha Tsiyyoni.
Академиялық мансап
Тель-Авив университетінде еврей тарихы бойынша лекторы ретіндегі академиялық мансабында ол Екінші дүниежүзілік соғыс пен Холокостты зерттеді және негізінен иврит тілінде көптеген еңбектер жариялады, автор және редактор ретінде кеңінен танылды. Оның кейінгі зерттеулері КСРО-дағы Холокостқа қатысты. Доктор Ицхак Арад 21 жыл бойы (1972–1993) Израильдің Холокостты еске алу мекемесі – Яд Вашемнің директоры (Директорат төрағасы) қызметін атқарды. Ол кеңесші ретінде Яд Вашеммен байланысын жалғастырды. Ардқа Польшаның Николаус Коперник университеті 1993 жылдың 7 маусымында құрметті доктор ғылымының дәрежесін берді.
In his academic career as a lecturer on Jewish history at Tel Aviv University, he has researched World War II and the Holocaust, and has published extensively as author and editor, primarily in Hebrew. His later research deals with the Holocaust in the USSR. Dr. Yitzhak Arad served as the director (Chairman of the Directorate) of Yad Vashem, Israel's Holocaust Remembrance Authority, for 21 years (1972–1993). He remained associated with Yad Vashem in an advisor's capacity. Arad was awarded Doctor honoris causa degree by Poland's Nicolaus Copernicus University in Toruń on June 7, 1993.
Литвада тергеу тоқтатылды
2006 жылы Литваның "Республика" газетінде Арадты нацистік кеңеске қарсы партизандар жасаған Кониухи қырғынындағы рөлі үшін "соғыс қылмыскері" деп айыптаған хабардан кейін Литва мемлекеттік прокуроры Арадты тергеуге алды. Халықаралық қоғамның наразылығынан соң 2008 жылдың күзінде тергеу тоқтатылды. Арад: "Мен ешқашан азаматтық тұрғынды өлтірген емеспін. Бұл шайқас барысында орын алуы мүмкін еді, бірақ мен ешқашан бейбіт адамдарды немесе соғыс тұтқындарын салқынқанды түрде өлтірген емеспін" деді және ол "нацистік Германиямен және олардың литвалық жақтастарымен – менің отбасымды, халқымды өлтіргендермен күрескеніне" мақтан ететінін айтты. Арад бұл тергеудің себебінің, ол АҚШ-та литвалық нацистік жақтасына қатысты сотта берген сараптамалық куәлігі үшін кек алу екенін санайды. Британдық тарихшы Мартин Гилберт бұл "бұрмаланған" тергеуге "қатты ошара" болғанын мәлімдеді. Эфраим Зуров Литва үкіметінің Саймон Визенталь орталығы жинаған және ұсынған дәлелдерге қарамастан, бірде-бір соғыс қылмыскерін соттамағанын көрсетті. Холокост кезінде Литвада шамамен 200 мың еврей қаза болды, олардың көпшілігі литвалық жақтастардың қолынан құтылды.
In 2006, following a story in the Lithuanian Respublika newspaper that called Arad a "war criminal" for his alleged role in the Koniuchy massacre perpetrated by anti Nazi Soviet partisans, the Lithuanian state prosecutor initiated an investigation of Arad. Following an international outcry, the investigation was dropped in the fall of 2008. Arad said "I have never killed a civilian. It could have happened during battle, but I have never killed a civilian or a prisoner of war in cold blood" and that he was "proud" that he "fought the Nazi Germans and their Lithuanian collaborators the murderers of my family, the murderers of my people." Arad has said he believes the investigation was motivated by revenge for expert evidence he gave in a United States trial of a Lithuanian Nazi collaborator. British historian Martin Gilbert said he was "deeply shocked" by the "perverse" investigation. Efraim Zuroff pointed out that the Lithuanian government had never prosecuted a single war criminal, despite the evidence that Simon Wiesenthal Center had collected and shared. Some 200,000 Jews were murdered in Lithuania during the Holocaust, mainly by Lithuanian collaborators.