Кіріспе

1947 жылы түсірілген Роберт Монтгомеридің фильмі

"Русал атты міну" – Universal Studios студиясы түсірген 1947 жылғы нуар жанрындағы қылмыс фильмі. Оны Роберт Монтгомери режиссерлік етіп, сонымен қатар басты рөлде ойнады. Сценарийін Бен Хехт пен Чарльз Ледерер жазған, ал ол Дороти Б. Хьюздің 1946 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген. Томас Гомес рөлі үшін "Оскар" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актер" номинациясына ие болды. Гагин есімді армия ветераны соғыстағы досының өлімінен кек алу үшін Нью-Мексико штатындағы Сан-Пабло қаласына сапарлайды. Кейбір ауыл тұрғындары Гагинды "баспанасы жоқ адам" деп атайды.

Сюжет

Лакки Гагин Нью-Мексикодағы Сан-Паблоға, ауылшаруашылық қаласына, фиеста кезінде келеді. Ол өзінің жақын досы Шортидің өлімі үшін Frank Hugo атты мафиозиді шантаж жасауды жоспарлап отыр. Ол Хьюгоны кінәлайтын чекті шкафқа салып, кілтті автобус аялдамасындағы күту бөлмесіндегі картаның артына жасырады. Фестивальдің салдарынан Гагин жақын маңдағы қонақ үйден бөлме таба алмайды. Қаланың туристік емес бөлігіне бара жатып, ол Пиламен кездеседі, ол оны Ла Фонда қонақ үйіне алып барады және оны қорғайтын сыйлық береді. Гюгоның қонақ үйіне бара жатып, Гагин Гюгоның жеке хатшысы Джонатанды нокауттады. Марджори Лундин, Гюгоның таныс әйел танысы, Гейгин туралы көбірек білуге тырысады, ол Гюгоның сол күні жоқ екенін біледі. Мейманхананың вестибюліне келгенде, Гагинге ФБР агенті Билл Ретц тіл қатады. Ретц Гагинді түскі асқа шақырып, оған Франк Хьюгоға кек алу үшін жасаған жоспарынан бас тартуды айтады. Гэгин әлі де бөлме іздеп жүріп, Пила сыртта отырған Кантина де лас Трес Виолеттаға барады. Барға кіргенде Гагин испандық емес жалғыз адам екенін біледі. Ол сусын сатып алып, 20 доллармен төлейді. Бармен тек ақшаны өзгерте алады, бірақ жағдайды Панчо шешеді, ол Гагинге бардағы әркімге он долларлық сусын сатып алуды ұсынады. Гагин Панчоны өзінің тививосына ертіп барады, онда Панчо оны түнде қояды. Пила айналма саяхатқа келіп, саяхатшы орындықтардың бірінде ұйықтап қалады. Ретц де оны тауып, егер ол Гагинді тез таба алса, онда мықтылар да табады деп айтады. Келесі күні таңертең Гагин Ла Фондаға оралады, онда ол есту аппаратын киген Фрэнк Хьюгомен кездеседі. Гагин Хьюгоға айыптаушы чек туралы айтады. Олар кешке "Тіп Топ" кафеінде кездесіп, Гюго Гагинге чек үшін отыз мың доллар төлейді. Ретц Гагиннен дәлелдемелерді "ресми түрде" сұрайды, бірақ Гагин оны беруден бас тартады. Гагин Пиланы түскі асқа шығарады, бірақ оларды Марджори Лундиннің келуі үзіп тастайды. Ол Фрэнк Хьюгоны одан да көп ақша үшін шайқалтуды ұсынады, бірақ Гагин Марджоридің жоспарымен келіспейді. Түскі астан кейін Гагин автобус депосына оралады, онда ол чекті алады және фиеста көпшілігінің соңынан Tip Top Cafe-ге барады. Ол Гюгомен кездеседі, ол Гагинге ақшаны банкке жеткізуші кеш кететінін айтады. Марджори Гагинді биге шақырады. Хьюго оларды көрмесін деп, олар сыртқа, қараңғы аллеяға шығады. Ол Гагинге хабаршы жоқ деп айтады. Екі мықты жігіт Гагинге шабуыл жасап, біреуі оның иығына пышақпен соғып алады. Ретц аллеяда екі мықты адамды табады, біреуі өлі, біреуі қолы сынған, және тамақ үстелінде Хьюгомен бетпе-бет келеді. Пила Гэгинді бұталардан тауып, оның арқасынан пышақты шығарады, екеуі бірге Панчоға қайтып барады. Тағы екі мықты адам "Тиовиво"ға келді. Гагин бір орындықта жасырынып, балаларды дөңгелеккөлікпен айдап бара жатқанда, қаталдар Панчоны қатты ұрды, ол Гагинге сатқындық жасамайды. Жарасынан зардап шеккен Гагин Пиламен бірге автобуста Сан-Мело ауылына қайтуға келіседі. Тексерді Пилаға береді. Оларды Локк пен Марджори Лундин табады. Лок енді Гэгинге жақындағанда, Пила оны бөтелкемен ұрады және олар қашып кетеді, Марджори Локты кафеде жатқан кезде табады. Гагин Ла Фонда қонақ үйіне оралады, онда Пила оны Хьюгоның бөлмесінің сыртында табады. Хьюгоның бір мықтысы оларды бөлмеге әкеледі, онда Фрэнк Хьюго, Марджори Лундин және Джонатан. Хьюго қазір түсініксіз Гагинге сұрақ қоя бастайды, ол чектің қайда екенін есіне түсіре алмайды. Оны Пиланы ұрған бір мықты жігіт ұрады. Ретц келіп, мықтыларды қарусыздастырады, Хьюгоның есту аппаратын бұзады, ақырында Гагиннен есеп алады. Келесі күні Ретцпен бірге таңғы астан Гагин тамақтанбайды. Ретц Гагинге Пила мен Панчомен қоштасу керектігін айтады, содан кейін олар бірге ойынға қайта оралады. Гагин Панчомен қоштасады, содан кейін, ыңғайсыз, Пилаға, оған ол сыйлықты қайтарады. Ретц пен Гагин кетіп бара жатқанда, Пила олардың қоршауында. Ол өзінің оқиғасын айтып береді және топтағы адамдардың назарын өзіне аударуды ұнатады.

Қызғылт атты және ноар жанрларды айдау

Ноар фильмдердегі ортақ тақырып – соғыстан кейінгі көптеген солдаттардың бейбіт уақыттағы экономикаға оралғандағы көңіл көшіруі, ол қалалық қылмыстық фильмдердегі жамандыққа айналды. Осы фильмдерде әскери қызметкер оралғанда сүйіктісінің адалсыздық жасағанын немесе жақын досының қаза болғанын көреді. Соғыс жалғасуда, бірақ енді қарсылық жаңа қатыгездікпен американдық қоғамның өзіне бұрылады. "Розовый коньке мініп" фильмінде Гагиннің досының өлімі үшін кек алуға ұмтылысы оны Нью-Мексиконың ауылдық аймағына жеткізеді, бұл әдетте жемқор қалалық ортамен байланысты ноар стилі үшін ерекше орын.

Өндіріс жазбалары

1882 жылы Нью-Мексико штатының Таос қаласында салынған "Тио Виво Каруселі" атты антикалық ойыншық "Рас қызыл атпен саяхат" романындағы карусельдің прототипі болды. Оны фильмнің продюсерлері сатып алып, Universal түсірілім алаңына жеткізіп, фильмде пайдалану үшін қайта құрастырды. Санта-Фе мерекесінде "Зозобра" ("Қараңғылық адамы") мүсінін өртеу оқиғасы фильмдегі оқиғалардың қыркүйек айының басында орын алатынын көрсетеді. Фильмнің бір бөлігі Санта-Федегі "Ла-Фонда" қонақ үйінде түсірілді.

Басқа бейімделулер

Монтгомери мен Хендрикс қатысқан 1947 жылғы Lux Radio Theater нұсқасын Интернет мұрағатында тыңдауға болады. 1950 жылы осы оқиға Роберт Монтгомери ұсынатын телесериал үшін сол атаумен бейімделді. Фильм 1964 жылы Дон Сигел режиссерлік еткен "Дарға асылған адам" телефильмі түрінде қайта түсірілді.