Кіріспе

Майкл Чабонның романы «Питтсбург құпиялары» – американдық автор Майкл Чабонның 1988 жылғы романы. Оқиға 1980 жылдардың басында Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында өтеді. Бұл Шабонның тұңғыш романы, оны ол Питтсбург университетінде 21 жасында студент кезінде жаза бастаған. Ол Калифорния университетінің Ирвин қаласындағы Ағылшын тілі факультетінің шығармашылық жазу бағдарламасында оқып жүргенде (1985–87) осы романды аяқтады және оны өнер магистрі дәрежесі үшін дипломдық жұмысы ретінде тапсырды. Оның кеңесшілерінің бірі, жазушы Макдональд Харрис, оны әдеби агентіне жіберді. Роман 1988 жылы жарық көрді және бестселлерге айналды. 2009 жылы Джон Фостер, Сиенна Миллер, Питер Сарсгард және Ник Нолте бас рөлдерде ойнаған фильм экранизациясы шықты.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Арт Бекштейн – мафиялық ақша жылыстырушының ұлы, ол оның заңды мамандыққа қол жеткізуін қалайды. (Ол тіпті оған жаздың соңында Балтимордағы, ескі достарының бірі басқаратын қаржы фирмасында жұмыс табуға көмектеседі.) Арт Питтсбург университетін бітірген кезде, өмірінің қалған бөлігіне міндеттенмес бұрын, жазғы оқиғаларға сәл ғана үміт артады. Бекштейн бірден әдемі жас гей Артур Лекомтпен және оның досы, өте оқымысты мотоциклші Кливленд Арнингпен танысады, олармен бірге көптеген жазғы оқиғаларға қатысады. Арт Флокс Ломбарди есімді өзіне сенімсіз жас әйелмен қарым-қатынас бастайды. Артурға деген Арттың тартылысы күшейе келе, екі қарым-қатынасты да шайқатып, ол бисексуал болуы мүмкін екенін аңғартады. Арт Кливлендтің қаланың ұйымдасқан қылмыстық топтарына тереңірек енуінен де алаңдайды, бұл оны әкесінің қауіпті байланыстарына жақындатады. Арттың әкесімен, достарымен және жақындарымен қарым-қатынасы күрделеніп, жанжалдар мен күтпеген салдарларға соқтырады.

Баптаулары

Роман жаз мезгілінде өтеді. Ол сәуір айында, Бекштейн Питтсбург университетінде төрт жылдық бакалавриат білімін аяқтағаннан кейін басталады. Романның нақты оқиға орындарына Карнеги Меллон университеті, Чатем колледжі, Хиллман кітапханасы, Эри көлі, Пресвитериан университетінің ауруханасы, Шенли паркі, Шенли көпірі, сондай-ақ Питтсбург қаласының Оукленд, Скуиррел Хилл, Шейдисайд, Даунтаун, Маунт Вашингтон, Ист-Либерти, Фокс-Чапел және Хайленд-парк аудандары кіреді. Карнеги Меллон университеті мен Питтсбург Карнеги мұражайлары арасындағы Джункшн Холлоуда орналасқан, "Бұлт фабрикасы" деп аталатын қазандық зауыты романның маңызды бөлігі болып табылады.

Әдеби мәні және сын

Гей махаббаты мен бисексуалдылықты тікелей, тіпті көңілді түрде бейнелегендіктен Шабон ертеде-ақ гей жазушы ретінде танылды. Оған жиі осы танылу оны алаңдата ма деп сұрайды; ол әдетте гей оқырмандары оны жалған ақпаратпен өздерінің бірі ретінде көрсетіп жатыр деп сезінетінінен қаушадайыды дейді. Жақында қайта басылған нұсқасында "P. S." деген атаумен Автордың түсіндірмесі жарияланды, онда романның шабыттанып жазылуы, туындаған қиындықтары мен жазылу процесі туралы толық мәлімет берілген. Мысалы, ол көне құралдар үстеліне нашар тіреліп тұрған алғашқы компьютер үлгісін жиі қоюға мәжбүр болды. Оның туындыларындағы гей кейіпкерлеріне байланысты көптеген жанкүйерлері Шабонның сексуалдық бағыты туралы сұрақтар қойды. Кеңейтілген түсіндірмелер бөлімінің 12-ші бетінде ол қазір әйелге үйленгенімен, бұрын бір жынысты адамдармен қарым-қатынаста болғанын айтады. Ол сондай-ақ шабыттанған сәттерін бөліседі, Марсель Пруст, Ұлы Гэтсби және Филип Ротпен болған тәжірибелері оны жазуға ынталандырғанын жеткізеді.