Кіріспе

1952 жылы Генри Костердің түсірген фильмі

«Менің Рэйчел туысым» – 1952 жылы түсірілген американдық романтикалық детектив. Фильмді Генри Костер режиссерлік еткен. Фильм 1951 жылы Дафне дю Мориердің осы атпен жазылған романы негізінде түсірілген. «Twentieth Century Fox» романына түсіру құқығын алды, ал Бёртон АҚШ-тағы фильмде алғаш рет ойнауға келісті. Дафне дю Мориер мен бастапқы режиссер Джордж Кукор адаптациядан наразы болғандықтан, өндіріс қиындыққа тап болды, нәтижесінде Кукор жобадан бас тартты. «Менің Рэйчел туысым» алғашқы көрсетілімінде жағымды пікірлер алды, соның ішінде Бёртонның актерлік шеберлігіне жоғары баға берілді. Фильм төрт «Оскар» сыйлығына ұсынылып, Бёртон «Жылдың жаңа жұлдызы» номинациясында «Алтын глобус» жүлдесін жеңіп алды. 2017 жылы Рейчел Вайс пен Сэм Клэфлиннің басты рөлдерде ойнаған «Менің Рэйчел туысым» фильмі қайта түсірілді.

Сюжет

Корнуолл жағалауында Филипп Эшли есейген бай ағасы Амброздың үлкен қожалығында өседі. Корнуоллдағы ауа райы Амброздың денсаулығына қауіп төндірген кезде, ол жылы климат үшін иемденуді тастап, Флоренцияға жол тартады және Филипті өзінің құдасы Ник Кендаллмен қалдырады. Флоренцияда Амбрози өзінің туысы Рахильге үйленуге шешім қабылдайды. Алайда, Корнуоллға қайтып оралғанда, Филип Амброзиден Рахельдің және оны емдейтін дәрігерлердің оған қалай қарағанын шағымданып, алаңдататын хаттар алады. Кендалл мырза Амброздың ақыл-ойы дұрыс емес деп санайды, бұл оның қайтыс болған әкесі миында ісік бар деген ықтималдықты арттырады. Филип Флоренцияға сапар шеккенде, Гвидо Рейналди есімді адаммен кездеседі, ол Амброздың ми ісігінен қайтыс болғанын, дәлел ретінде өлім куәлігін және оның 25 жасқа толғанда Корнуолл қожалығын өзіне қалдырғанын айтады. Филипп келгенге дейін бір күн бұрын Флоренциядан кеткен Рейчелге мұралық ештеңе тимеді және ол мүлкіне ешқандай дәрежеде иелік етпеді. Филип Рахиланы өлтірген деп күдіктеніп, кек алуға ант береді. Бірнеше айдан кейін, Корнуоллға оралғаннан кейін, Филиппке мистер Кендалл Рейчелдің Корнуоллға сапармен келгенін айтады. Ол қызды үйіне шақырады және оның өзі ойлағаннан өзгеше екенін біледі - ол әдемі, әйелге ұқсайды және мейірімді. Демалыс күндері ол кетуге ниеттенгенде, ол оған Амброзидің хаттарын көрсетеді және оны заңсыздық жасады деп айыптауды жоспарлағанын мойындайды; бірақ енді оны күмәндамай, оған деген сенімін көрсету үшін хаттарды отқа лақтырады. Кейіннен ол өзінің орындаушысы Кендалл мырзаға Рейчелге жылына 5000 фунт стерлингтің ерекше жомарт жәрдемақысын беруді тапсырады, бұл ақшаны қалай болғанда да оған беру керектігін білдіреді. Рахила ризашылықпен және жылылықпен жауап береді және уәдеге қарамастан, ұзақ уақыт бойы қоныста қалады. Алайда Кендалл мырза Филипке Рейчелдің есепшоттарын асырып кеткенін және Флоренцияда ол "бос" өмір сүруімен танымал екенін айтса, Филип Никтің ескертулерін қабылдамайды және оның орнына бүкіл мүлкін Рейчелге 25 жасқа толған күні береді. Сол күні ол қыздан романтикалық уәде беруін сұрайды, ол оны береді және олар қызу өбеді. Алайда келесі күні Філіп достарына Рахиламен некелесуге ниетті екенін айтқанда, Рахила мұны ақылсыздық деп есептейді. Кейінірек Рахила Филипке өзінің уәдесі некеге тұруға жатпайтынын, оған ешқашан үйленбейтынын және оған өткен түнде берген байлығы үшін ғана сүйіспеншілік танытқанын айтады. Филиптің сезімдері құлдырап, қызуы көтеріліп, қиналып қалады, бірақ Рахила оны емдеп, сауықтырады. Қызуынан Филипп Рейчелмен үйлену тойын елестетеді, үш аптадан кейін оянып, олар үйленгеніне сенімді болады және қызметшілерден Флоренцияға қайтуға ниетті екенін естіп таңғалады. Ол кетер алдында Филипп Рахельдің оны уландырып, Амброзды өлтіргеніне сенімді болады. Рахилаға қатты ашуланған ол, оған үйінің шетіндегі жөндеуге қажетті көпір туралы ескерту жасамайды. Оның орнына Филипп және оның досы Луиза Рейчелдің бөлмесін Рейнельдидің хатына іздестіреді, бұл Рейчелді кінәлайды деп санайды. Керісінше, хатты тауып, оқығаннан кейін, олар Рейнльдидің тек Рахельдің Филиппен махаббатын талқылап, Флоренцияға барған кезде оны өзімен бірге алып кетуін ұсынғанын біледі. Осы арада Филипп Рейчелдің жөндеуден өтпеген көпірден өтіп бара жатып, өлім жазасына ұшырағанын біледі. Соңғы сөздерімен ол Філіптен неге оны қауіптен ескертпегенін сұрайды. Содан кейін ол қайтыс болады. Осылайша Філіп өзінің кінәсіз Рахиланың өліміне кінәлі екеніне өмір бойы күмәнданады.

Өндіріс

Дафна дю Моридің агенті бастапқыда «Жақын туысым Рейчел» романының экранизациясын 100 000 долларға, сондай-ақ халықаралық прокаттан түскен табыстың 5% үлесіне сатуға тырысты. Алайда, бұл ұсынысты барлық ірі студиялар қабылдамады, нәтижесінде 1951 жылдың қыркүйегінде Twentieth Century Fox студиясы осы құқықтарды 80 000 долларға сатып алды. «Фокс» сонымен қатар Джордж Кукорды режиссер етіп тағайындады. Бірақ, дю Мориер мен Кукор сценарийдің жобасын қарап, оның романға адал емес екенін анықтады, ал дю Мориер оны «мүлдем нашар» деп бағалады. Кукор комедиялық элементтерді де мақұлдамады, сценарийге қалаған өзгерістерін енгізе алмағандықтан, жұмыстан кетіп, «Фокс» студиясының баспасөз хабарламасында оның кеткені «шығармашылық дауларға» байланысты екені түсіндірілді. Кейін Генри Костер Кукордың орнына келді, ал Ричард Бертон Кукордың жұмыстан босатылғаны ма, әлде өз еркімен кеткені ма, ешқашан білмеді. Бертонның сөзіне сүйенсек, Кукор Рейчел рөліне Грета Гарбо немесе Вивьен Лиді қарастырған. Ақырында бұл рөл де Гавиландқа бұйырды, ол «Мұрагер» (1949) фильмінен кейін алғашқы рөлін ойнады. «Жақын туысым Рейчел» Ричард Бертонның АҚШ-та түсірілген фильмдегі тұңғыш қатысуы болды. Романға немесе сценарийге қызығушылық танытпаса да, Бертон Кукорға деген құрметінің арқасында рөлді қабылдады және түсірілімдерге Нью-Йорк қаласына сапар шекті. Сюжет бойынша оқиға болатын Корнуолл аймағында фондық кадрлар түсірілді.