Кіріспе

1959 жылы түсірілген Джек Клейтонның фильмі «Жоғарыдағы бөлме» – Джон Брейннің 1957 жылы жарық көрген, осы аттас романы негізінде түсірілген 1959 жылғы британдық драмалық фильм. Сценарийін Нил Паттерсон (авторлық құқығы көрсетілмеген Мордекай Ричлердің жұмысымен) жазған, режиссері Джек Клейтон (оның толық метражды дебюті), ал продюсерлері Джон мен Джеймс Вулф. Фильмде Лоренс Харви, Симон Синьоре, Хизер Сирс, Дональд Вулфит, Дональд Хьюстон және Гермиона Баддли рөлдерін сомдады. Фильм кеңінен мақталып, алты «Оскар» сыйлығына ұсынылып, екеуін жеңіп алды: «Ең үздік әйел актрисасы» (Синьоре) және «Ең жақсы бейімделген сценарий» (Паттерсон). 32-ші «Оскар» марапаттауда фильм «Үздік фильм», «Үздік режиссер» (Клейтон), «Үздік актер» (Харви) және «Үздік қосалқы актриса» (Баддли) номинацияларына ие болды. Баддлидің экранда 2 минут 19 секунд ойнаған рөлі – актерлік «Оскар» сыйлығына ұсынылған ең қысқа рөл болып табылады.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай, Англияның Йоркширдің Батыс Райдингінде, Джозеф (Джо) Лэмптон, амбициялық жас жігіт, туған қаласынан, Дафтонның қарапайым фабрика қаласынан, Уорнлидің біршама үлкен қаласына көшіп келеді. Алдыға шығуға бел буған ол әріптесі және пәтердесі Чарли Соймстың ескертулеріне мән бермей, жергілікті өнеркәсіптік магнаттың қызы Сьюзан Браунды қуып шығады. Ол бай Джек Уэльспен кездесіп жүр, бірақ Джо оны таңдай алады. Мистер мен миссис Браун Джоның әлеуметтік өрлеуін бұзады. Олар Джоның бастығын оны өз класындағы әйелді іздеуге талпындыруға көндіреді; оған Дафтонға жұмысқа тұру ұсынысын береді, ол махинацияны ашқаннан кейін бас тартады; және Сьюзанды шетелге саяхатқа жібереді, бірақ Сьюзан оған ғашық болып қалады. Сьюзанды қуып жүріп, Джо өзінен он жас үлкен, бақытсыз некеде тұрған француз әйелін, он жыл бұрын Англияға мұғалім ретінде келген және қазір көптеген қатынастары бар, мақтаншақ және қорлаушы жоғарғы орта таптық ағылшын Джордж Айсгиллге үйленген Элис Айсгиллді көреді. Джо Элиспен уақытты тек өшіріп жатыр деп ойлайды, ал Элис олардың тек "сүйікті достары" бола алатынын айтады. Олардың бір-біріне деген сезімдері одан да көп нәрсеге айналады және Джо Сьюзанға деген қызығушылығын жоғалта бастайды. Байланыс құмарлық, дауылмен аяқталады және әсіресе қызу айтыстан кейін Джо өзінің назарын Сьюзанға аударады. Ол қызды алып тастауға тырысады, бірақ қанағаттанбайды және өзін Алисқа қайта оралғандай сезінуге мәжбүр болады. Джо мен Элис қысқа демалыс үшін кетеді және Элис Джоның байлық пен әлеуметтік мәртебеге деген ізденісін тоқтатып, өзімен және онымен бақытты болуды шешкеніне қуанады. Олар үйге оралғанда ол ажырасуды сұрайды деп шешеді, бірақ ол бұған келіспей, Джордж Джо мен Элиске қарым-қатынасын жалғастыра берсе, әлеуметтік және қаржылық жағынан құртатынын мәлімдейді. Джо осыны ойлап жатқанда, Браун мырза Сьюзанның жүкті екендігін және Джоның Алиспен көрісуін тоқтатып, Сьюзанға үйленетінін күтетінін айтады, бұл жағдайда Джо оған жомарт жалақымен жұмыс істей алады. Джоның Элиспен қарым-қатынасқа кедергі келтіретінін көріп, оған Сьюзанға үйленетінін айтады. Жүрегі жараланған Элис пабта мас болады және келесі күні таңертең, оның әріптестері оның қалыңдығын тойлап жатқан кезде, Джо оның машинасымен жардан құлап, бірнеше сағат бойы баяу өліп кеткенін естіді. Жарақаттан күйзелген Джо кеңседен шығып, Алиспен кездескен пәтерге барады, бірақ пәтердің иесі Эльспет оны айқайлап, Алистің өлімі үшін кінәлайды. Джо жағажайдағы бір бараға барады, онда ол жақсы киінгендіктен, оған Мейвис есімді әйел келеді. Ол қатты мас болғандықтан және оған қызығушылық танытпаған сияқты (ол оны Элис деп атайды), Джо бір адамды Мейвиске еріксіз алып кетуден сақтайды. Жо жалғыз қалғанда, әлгі кісі достарымен бірге оны есінен танытпай ұрып-соғады. Таңертең Чарли Джоны көшеде жанып жатқан күйі табады, бірақ Джоның жалғыз уайымы - ол Алиске не істеуге итермелегенін сезінгеніне байланысты өзінің кінәсі. Көп ұзамай Джо мен Сюзан үйленіп, бір-біріне жақын болады. Бай әйелінің, жақсы жалақы алатын жұмысының арқасында ол қалаған нәрселерінің барлығына ие болды. Олар үйлену тойынан кейін айдалып кеткен кезде, Сюзанның рәсімді мақтауы қысқа болады, өйткені ол Джоның көзінде жас бар екенін байқайды, ол мұны "Сен шынымен де сезімтал екеніңе сенемін" деп қате түсіндіреді.

Бейімделу

Брейннің романы мен фильм арасында бірнеше айырмашылық бар. Мысалы, Джоның досы Чарли Сомс романда оның туған қаласы Дафтоннан танысы, ал фильмде ол Чарлимен Уорнлиде (кітапта Уорли деп аталған) кездеседі. Сонымен қатар, кітапта Джоның Томпсон отбасының үйінде тұруына көбірек мән берілген, ол романда Уорлиге келгенге дейін өзі ұйымдастырған (ал фильмде Чарли олар танысқаннан кейін жақын арада ұйымдастырады): Томпсон отбасымен байланысы арқылы Джо бұрынғыдан да жоғары әлеуметтік топқа енуге мүмкіндік алады, ал миссис Томпсонның бөлмесі Уорлидің географиялық тұрғыдан "ең жоғары" орналасқан жері деп көрсетіледі, бұл Джоның әлеуметтік сатыдан көтерілуінің метафорасы болып табылады.

Өндіріс

Продюсер Джеймс Вулф Брейннің романына кино құқығын сатып алды, бастапқыда Стюарт Грейнджерді Джо рөліне, ал Жан Симмонсты Сьюзан рөліне бекітуді жоспарлаған. Вивиен Лиге бастапқыда Алиса рөлі ұсынылған. Вулф Клейтонды "The Bespoke Overcoat" атты, Вулф ағайындылары негіздеген компаниялар өндірген және таратқан, "Оскар" жүлдесіне ие болған қысқаметражды фильмді көргеннен кейін режиссер ретінде шақырған.

Атыс

Өндіріс үшін, Суррейдегі Шеппертон студиясында түсірілімге қоса, Йоркширдің Галифакс қаласында кең ауқымды түсірілімдер жүргізілді, ол Уорнли және Дафтон қалаларының орнына қолданылды. Галифакстың Савил парк аймағындағы Грейстоунс сарайы Браун отбасының сарайының сыртқы түсірілімдері үшін пайдаланылды; Галифакс теміржол станциясы фильмде Уорнли станциясы ретінде екі рет қолданылды; ал Галифакс қалалық әкімдігі Уорнли қалалық әкімдігі ретінде пайдаланылды. Той Галифакстағы Буттаун қаласындағы "Барлық жандар" шіркеуінде түсірілді. Кейбір көріністер Брэдфордта да түсірілді, атап айтқанда Джо автобуста саяхаттап, Сьюзанды іш киім дүкенінде көріп қалатын және әуесқойлар театрының сыртындағы көріністер. Фредди Френсис Джон Вулфтың түсірілім барысында оны жұмыстан шығаруды қалағанын, бірақ Клейтонның оған қарсы шыққанын айтады.

Қабылдау

Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. "Нью-Йорк Таймс" газеті үшін фильмге жазған рецензиясында Абрахам Уайлер Брэйннің романына жоғары баға берді, оны Джон Осборнның "Ашуға толы қарау" пьесасымен ұқсатып, Харвидің, Синьореттің және Сирстің сомдау өнерінің тереңдігін атап өтті. Фильм "негізінен мұңды да қараңғы болғанымен, өте әсерлі көрініс береді" деген қорытынды жасады. "Room at the Top" Джек Клейтонның маңызды режиссер ретіндегі мансабының басталуын қадағалады. 1959 жылы британдық прокатта ол үшінші орынды иеленді ("Carry On Nurse" және "Inn of the Sixth Happiness" фильмдерінен кейін), кірісі 700,000 долларға жетті. "Room at the Top" британдық "Жаңа толқын" кинодрамаларының алғашқысы саналады. 1965 жылы "Жоғарғы қабаттағы өмір" атты жалғасы шықты.

Марапаттар мен ұсыныстар

Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Ref. Оскар сыйлығы Ең үздік фильм Джон Вулф және Джеймс Вулф Ең үздік режиссер Джек Клейтон Ең үздік актер Лоренс Харви Ең үздік актриса Симона Синьорет Ең үздік қосалқы актриса Гермиона Баддлей Ең үздік сценарий – Басқа ортадан алынған материал негізінде Нейл Патэрсон Британдық кино академиясының сыйлығы Кез келген дереккөзден ең үздік фильм Ең үздік британдық фильм Ең үздік британдық актер Лоренс Харви Дональд Вулфит Ең үздік британдық актриса Гермиона Баддлей Ең үздік шетелдік актриса Симона Синьорет Ең үміткер жаңа түскен актриса Мэри Пич Канн кинофестивалі Алтын пальма Джек Клейтон Ең үздік актриса Симона Синьорет Алтын глобус сыйлығы Драма жанрындағы ең үздік әйел актрисасы Симона Синьорет Самуэль Голдвин сыйлығы Джусси сыйлығы Ең үздік шетелдік актриса Симона Синьорет Лаурель сыйлығы Ең үздік әйелдердің драмалық өнері Ұлттық кино кеңесінің сыйлығы Ең үздік шетелдік фильмтер 2-орын Ең үздік актриса Симона Синьорет Нью-Йорк киносыншылары сыйлығы Ең үздік фильм Ең үздік режиссер Джек Клейтон Ең үздік актер Лоренс Харви Ең үздік актриса Симона Синьорет