Кіріспе

Жоғары оқу орындарына түсу емтиханы

Миллер аналогиясы тесті (MAT) – Америка Құрама Штаттарындағы жоғары оқу орындарына қабылдауға және жоғары интеллект деңгейі қоғамдарына кіруге қолданылатын стандартталған емтихан. Harcourt Assessment (қазір Pearson Education бөлімшесі) жасаған және осы күнге дейін жариялап келе жатқан MAT 60 минут ішінде 120 сұрақтан тұрады (бұрын 50 минутта 100 сұрақ болған). ГРЭ сияқты басқа аспирантураға түсу емтихандарынан өзгеше, Миллер аналогиясы тесті ауызша немесе компьютерде өткізіледі. Тест 2023 жылы тоқтатылды, соңғы емтихан 2023 жылдың 15 қарашасына дейін немесе сол күні өткізілді.

Формат және ұпай

2004 жылдың күзінде емтихан компьютерлендірілді; MAT қазір тек компьютерлік тест (CBT) түрінде өткізіледі. 120 сұрақтан тек 100-і емтихан тапсырушының нәтижесіне есептеледі. Қалған 20 сұрақ тәжірибелік мақсатта қолданылады. Емтихан тапсырушыларға берілген тест нысанындағы 20 тәжірибелік сұрақтың қайсысы екенін анықтау мүмкін емес, себебі екі түрлі сұрақ біріктіріліп беріледі. 2004 жылдың қазанына дейін тапсырылған емтихандар тест тапсырушының дұрыс жауап берген сұрақтарының саны бойынша 0-ден 100-ға дейінгі шкаламен бағаланды. Бұл көрсеткіш бойынша алынған ұпайлар тарихи түрде «шикі» ұпайлар деп аталады. 2004 жылдың қазан айынан бастап тапсырылатын емтихандар 200-ден 600-ға дейінгі шкаламен бағаланады. Орташа ұпай 400, ал стандартты ауытқу 25 ұпайды құрайды. Нормативтік қисыққа сүйенген бұл ұпайлар «масштабталған» ұпайлар деп аталады. Осы модельге негізделгендіктен, 500-600 аралығындағы масштабталған MAT ұпайлары өте сирек кездеседі, себебі олар 400-дің орташа көрсеткішінен төрт стандартты ауытқудан асып түседі. Ресми нәтижелермен бірге пайыздық көрсеткіштер де ұсынылады. Емтихан тапсырушылар жалпы пайыздық көрсеткішті, сондай-ақ жоғары оқу орнындағы мамандығы бойынша пайыздық көрсеткішті алады. Миллер аналогиясы тесті американдық Mensa қабылдаған, ал Intertel, Triple Nine Society, Халықаралық философиялық зерттеулер қоғамы және Prometheus Society оның қабылдау шарттары ретінде әлі де қабылдап келеді. Intertel «ескі» MAT бойынша 74 ұпай немесе қазіргі MAT бойынша 99-шы пайыздық көрсеткіш талап етеді. ISPE және Triple Nine Society «ескі» MAT бойынша кемінде 85 ұпай, ал қазіргі MAT бойынша кемінде 472 ұпай талап етеді. Prometheus Society «ескі» MAT бойынша кемінде 98 ұпай, ал қазіргі MAT бойынша кемінде 500 ұпай талап етеді.

Қолданылу мерзімі

Кунсел және әріптестері MAT-тің академиялық және кәсіби салалардағы болжамдық жарамдылығын зерттеді. Олардың мета-талдамалық зерттеуі MAT екі доменде де жарамды болжаушы екенін және басқа когнитивтік қабілеттерді өлшеу құралдарымен бірдей қабілеттерді өлшейтінін көрсетті. Зерттеуден алынған жарамдылық коэффициенттері төмендегі кестеде ұсынылған. + МАТ-тің әртүрлі нәтижелерге қатысты мета-талдамалық жарамдылық коэффициенттері. r – үлгі көлеміне салмақ берілген орташа корреляция, ал ρ – белгілі бір статистикалық бұрмалауларды ескере отырып, нақты балл жарамдылығының бағаланған мәні (толық мәліметтер үшін Кунсел және басқалар, 2004 жылға қараңыз). Критерийrρ Жоғары білім беру емтиханы – ауызша бөлім0.700.88 Жоғары білім беру емтиханы – сандық бөлім0.420.57 Жалпы қабілет және есептеу қабілеттері0.560.75 Жоғары білім берудегі орташа балл0.270.39 Факультет бағалары0.250.37 Зерттеу өнімділігі0.130.19 Дипломдық жұмысты аяқтауға кеткен уақыт0.250.35 Стажировка/практика бағалары0.130.22 Шығармашылық бағалары0.250.36 Жұмыстағы өнімділік0.260.41

Сын

Каплан мен Саккузоның пікірінше, Миллер аналогиясы тестісі жасқа қатысты бұрмалаушылыққа ұшырайды. Оның нәтижелері 25-34 жас аралығындағы адамдардың GPA (Grade Point Average) көрсеткіштерін артық бағалайды, 45 және одан асқан адамдардың жетістіктерін де артық көрсетеді, ал 35-44 жас аралығындағы адамдардың GPA көрсеткіштерін кем бағалайды.