Кіріспе
Француз комикс суретшісі және кинорежиссері (1951 жылы туған) Энки Билал (шын аты – Энес Билал; 7 қазан 1951 жылы туған) – француз комикс суретшісі және кинорежиссері.
Enki Bilal (born Enes Bilal; born 7 October 1951) is a French comic book creator and film director.
Ерте өмір
Билал Сербия, Югославияның Белградында, Карловы Вариден бала кезінде Белградқа келген чех анасы Ана мен Любушкиден келген босниялық мұсылман әкесі Мұхамед Хамо Билалдан дүниеге келді. Ол бес жасқа толғанда, әкесі саяхаттап, саяси эмигрант ретінде Парижге барып қалды. Энки және оның отбасы – анасы Ана мен қарындасы Эниса Югославияда қалды, ал төрт жылдан кейін олар да сонда келді. Энки Билалдың өзіне ешқандай этникалық топқа немесе дінге жатпайтыны, сондай-ақ туған жерге және тамырларға құштарлығы жоқ. Ол бір сұхбатында: "Әкемнің тегіне байланысты өзімді босниялық, туған жерім бойынша серб, ал балалық шақтағы достарымның бірімен байланысым арқасында хорват сезінемін, тіпті анамнан мұра болған чех тегім де бар" деді.
Білім және мансап
14 жасында ол Рене Госсиньнимен танысып, оның ынталандыруымен өзінің талантын комикстерге жұмсады. 1970-ші жылдары Госкинидің франко-бельгиялық «Pilote» комикс журналында жұмыс істеді және 1972 жылы өзінің алғашқы әңгімесі «Le Bol Maudit» жарияланды. 1975 жылы Билал сценарийші Пьер Кристинмен бірлесіп, қараңғы және сюрреалистік әңгімелер сериясімен айналыса бастады, нәтижесінде «Légendes d'Aujourd'hui» атты туындысы жарық көрді. 1983 жылы Билал кинорежиссер Ален Реснеден өзінің «La vie est un roman» фильміне қатысуын сұрады, ол үшін Билал фильмнің «ортағасырлық» эпизодтарында қолданылған суреттерді ұсынды. Ол ең белгілі «Никополь» трилогиясымен («La Foire aux immortels», «La Femme piège» және «Froid Équateur») танымал, оны аяқтауға он жылдан астам уақыт кетті. Билал сценарийін жазып, суреттерін салды. Соңғы тарау, «Froid Équateur», «Lire» журналының «Жыл кітабы» деп танылды және шахматтық бокстың авторы Ипе Рубинг бұл спортқа шабыт берген туынды деп мойындады. «Quatre?» (2007) – «Hatzfeld» тетралогиясының соңғы кітабы, болашақ көзқараспен Югославияның ыдырауы туралы айтады. Тетралогияның бірінші бөлімі 1998 жылы «Le Sommeil du Monstre» атты туындымен жарық көрді, онда басты кейіпкер Нике соғысты бірнеше жағымсыз флэшбектер арқылы еске алады. Тетралогияның үшінші тарауы – «Rendez-vous à Paris» (2006), ол 280 000 данамен 2006 жылғы ең көп сатылған жаңа комикстердің бесіншісі болды. Оның кинодағы мансабы «Immortel» атты қымбат фильммен жаңа өркен алды, бұл оның кітаптарын экранға бейімдеуге жасаған алғашқы әрекеті болды. Фильм сыншыларды екіге бөлді, кейбіреулері CGI кейіпкерлерін пайдалануын сынады, ал басқалары оны кітаптардың адал интерпретациясы деп санайды. 2008 жылдың 13 мамырында «Никополь» трилогиясы негізінде «Nikopol: Secrets of the Immortals» атты видео ойын жарық көрді. Солтүстік Америкада «Got Game Entertainment» компаниясы 2008 жылдың тамызында шығарған ойын – ПК үшін «нұқып таңдау» жанрындағы ойын; алайда, Бас дизайнер Марк Рутшле болды, ал Билал өзі емес, видео ойынның көркем дизайнері болды. 2012 жылы Билал Луврде жеке көрме өткізді. «Лувр шағылыстары» атты көрме 2012 жылдың 20 желтоқсанынан 2013 жылдың 18 наурызына дейін жалғасты. Көрмені Фабрис Дуар ұйымдастырды және Билал Лувр коллекциясынан түсірген фотосуреттеріне салынған «Көлеңкелер» сериясы көрсетілді.
Комикстер альбомы
Жетпісінші жылдардың соңынан бері NBM, Catalan Communications, Humanoids Publishing және Titan Comics баспалары Билалдың бірнеше альбомын жариялап келді.
ҰБМ
Жұлдыздардың шақыруы (1979 ж. наурыз. Flying Buttress Publications) – қысқа әңгімелер жинағы. Луврдің арбақтары (2014 ж. маусым. NBM Publishing) – әңгімелер жинағы.
A collection of short stories. The Phantoms of the Louvre (June 2014. NBM Publishing. , )