Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі соғыс қылмыстары бойынша сот

АҚШ-тың Альфред Крупп және басқаларға қарсы процесі, көбінесе Крупп процесі деп танылатын, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Германияның Нюрнберг қаласында АҚШ билігі өткізген он екі соғыс қылмысы ісінің оныншысы болды. Бұл процесте Крупп концернінің мәжбүрлі еңбекпен айналысқан кәсіпорындары және концерн жасаған басқа да қылмыстар қарастырылды. Осы он екі соттың барлығы Халықаралық әскери трибуналдың алдында емес, АҚШ әскери соттарының алдында өтті, бірақ Әділет сарайындағы бірдей залдарда өткізілді. АҚШ-тың өткізген он екі соты жиынтығында "кейінгі Нюрнберг соттары" немесе, ресми түрде, "Нюрнберг әскери трибуналдары алдындағы соғыс қылмыскерлерінің істері" (NMT) деп аталады. Крупп процесі неміс өнеркәсіпшілеріне қатысты өткен үш сот ісінің үшіншісі болды; қалған екеуі – Флик және IG Farben процестері.

Іс

Крупп процесінде Крупп тобының он екі бұрынғы директоры неміс әскери күштерін қаруландыруға мүмкіндік берді және осылайша нацистердің агрессиялық соғысқа дайындықтарына белсенді түрде қатысты, сондай-ақ өз компанияларында құлдарды пайдаланды деп айыпталды. Басты айыпталушы – Альфред Крупп фон Болен-унд-Хальбах, 1943 жылдан бері Крупп холдингінің бас директоры және Густав Крупп фон Болен-унд-Хальбахтың ұлы, ол IMT алдындағы ірі соғыс қылмыскерлерінің негізгі сот процесінде айыпталушы болған (ол сотқа медициналық жағдай бойынша жарамсыз деп танылды). Бұл іс бойынша әскери трибунал III А алдында сотталған судьялар: Теннесси апелляциялық сотының президенті Ху К. Андерсон (төрағалық судья), Коннектикут штатынан Эдвард Дж. Дейли және Вашингтон штатының Сиэтл қаласынан Уильям Дж. Уилкинс. Прокуратураның бас кеңесшісі – Телфорд Тейлор, бас сот кеңесшісі – Х. Расселл Тейер, ал Бенджамин Б. Ференц арнайы кеңесші ретінде қатысты. Айыптау қағазы 1947 жылдың 17 қарашасында ұсынылды, сот 1947 жылдың 8 желтоқсанынан 1948 жылдың 31 шілдесіне дейін жалғасты. Бір айыпталушы (Пфирш) ақталды, ал қалғандары үш жылдан он екі жылға дейін түрме жазасын алды, ал басты айыпталушы Альфред Круппке барлық мүлкін сатуға бұйрық берілді. Бас айыпталушы Альфред Крупп өзінің ешқандай кінәсі жоқ екенін әрқашан жоққа шығарды. 1947 жылы ол былай деді:

Шындығында, Крупп холдингі нацистік режим кезінде гүлденді. Сақтықпен бағалауларға сәйкес, Крупп кәсіпорындары құл еңбегі бағдарламасында шамамен 100 000 адамды жұмысқа алды, олардың шамамен 23 000-ы соғыс тұтқындары болды.

Қабылдалушылар

Аты-жөніФункцияСотАфрид Круп иесі және бас директор12 жыл және мүліктің тәркіленуі; жазасы 1951 жылғы 31 қаңтарда Джон Дж. МакКлоймен өтелген мерзімге ауыстырылды және мүлігі оған қайтарылды. 1967 жылғы 30 шілдеде қайтыс болды. Эвальд Лёсер бұрынғы қаржы директоры7 жыл; денсаулығына байланысты 1951 жылғы 2 маусымда босатылды. 1970 жылғы 23 желтоқсанда қайтыс болды. Темір зауытының директоры, 10 жыл; 1951 жылғы 31 қаңтарда өтелген жазасына ауыстырылды. 1958 жылғы 10 маусымда қайтыс болды. Эрих Мюллер (инженер) директоры, қару-жарақ өндірісінің басшысы12 жыл; 1952 жылдың басында мерзімінен бұрын босатылды. 1963 жылғы 15 сәуірде қайтыс болды. Фридрих Вильгельм Янсен Лёсердің қаржы директоры, мұрагері10 жыл; 1951 жылғы 31 желтоқсанда өтелген жазасына ауыстырылды және 1952 жылғы 4 ақпанда босатылды. 1953 жылы ол «Фридрих Крупп АГ» компаниясына оралды және Бертольд Бейтцтің жанында Эссендегі «Фридрих Крупп» зауытының толық өкілі болды. 1955 жылы зейнеткерлікке шықты. Бейтц пен Янсеннің екі жылдық ынтымақтастығы кезінде Янсен оның ақсақалдық кеңесшісі болды, ол оны топтың жекелеген кәсіпорындарымен таныстырды. 1956 жылғы 9 қазанда қайтыс болды. Карл Генрих Пирш бұрынғы сату бөлімінің басшысыАқталды. 1967 жылы қайтыс болды. Макс Отто Ихн кадрлар және барлау, Лёсер мен Янсеннің орынбасары9 жыл; 1951 жылғы ақпан айында өтелген мерзімі бойынша босатылды. 1983 жылы қайтыс болды. Карл Адольф Фердинанд Эберхард сату бөлімінің басшысы, Пирштің мұрагері9 жыл; 1951 жылғы ақпан айында өтелген мерзімі бойынша босатылды. Генрих Лео Коршан болат зауыттарының орынбасар басшысы6 жыл; 1951 жылғы ақпан айының басында Коршан Ландсбергтегі соғыс қылмыскерлерінің түрмесінен босатылды. Содан кейін ол Эссен Бреденейде қайтадан тұрды. 1973 жылғы 8 қаңтарда қайтыс болды. Фридрих фон Бюлов қарсы барлау, қоғамдық байланыстар және зауыт полициясының (Werkschutz) бастығы12 жыл; жазасы 1951 жылғы 31 қаңтарда өтелген мерзімге ауыстырылды және келесі күні босатылды. 1984 жылғы 17 қаңтарда қайтыс болды. Вернер Вильгельм Генрих Леманн «еңбекке жұмылдыру», Ихнның орынбасары6 жыл; 1951 жылғы ақпанда босатылды. Ханс Альберт Густав Купке жұмысшы лагерлерінің басшысыӨтелген мерзімі бойынша. 1966 жылы қайтыс болды. Барлық он бір айыпталушы кінәлі деп танылды және мәжбүрлі еңбекке қатысқандығы үшін (3-тармақ) сотталды, ал 2-тармақ (экономикалық тонау) бойынша айыпталған он адамның алтысы сотталды. 1951 жылғы 31 қаңтарда, сотталғаннан екі жарым жыл өткен соң, он адам (Лёзерден басқасы) түрмеден босатылды. «Крупп Холдинг» компаниясына сатып алушы табылмайтындықтан, Альфред Крупп 1953 жылы фирманың бақылауын қайтадан алды.