Кіріспе

Квинт Тулий Цицеронның "Commentariolum Petitionis" ("сайлау науқаны туралы кішкентай нұсқаулық") немесе "De petitione consulatus" ("консулдыққа үміткерлік туралы") деп аталатын эссесі – бұл шамамен б.з.б. 65-64 жылдары Квинт Тулий Цицеронның өзінің інісі Марк Тулий Цицеронға 64 жылы консул сайлауына қатысуына көмектесу үшін жазған деген пікірдегі туынды. Эсседе Цицерон сияқты саясаткердің бұрыннан білмейтіндей ақпарат жоқ, және ол өте риторикалық стильде жазылған. Осы себепті оның түпнұсқалығы күмәнді. Көптеген ғалымдар оның Квинттің мақсаттарымен жазылмағанын, бірақ Август пен Траян кезеңдері арасындағы ерте Рим империясындағы римдіктердің риторикалық жаттығуы ретінде жазылғанын айтады. Мұндай жаттығулар сол кезде кең таралған. Ал кейбіреулер оның Квинт жазғанын, бірақ оны жариялау үшін, мүмкін, мұқият таратылған үгіт ретінде жазғанын мәлімдейді. Сондықтан оны Рим Республикасының кезеңіндегі сайлау процесі мен саясатқа қатысты дәлел ретінде пайдалану мүмкіндігі даулы.

Қолжазба дәстүрі

Комментариол петициясының мәтіні М. Цицеронның "Epistulae ad Familiares" (Достарына хаттар) үшін ең жақсы дереккөз саналатын "Codex Mediceus" кодексінде табылмайды. Ол "Epistulae ad Quintum Fratrem" (Квинтусқа арналған хаттар) кодексінің соңында Berolinensis және Harleianus кодекстерінде кездеседі, алайда Harleianus басқа қолжазбаларда келтірілген 58 бөлімнің тек 1-8 бөлімдерін ғана қамтиды.