Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Райт ағай-інілер жасаған үшінші қозғалмалы ұшақ
Third powered aircraft built by the Wright brothers
Wright Flyer III – Райт ағай-інілердің 1904-05 жылдардың қысында салған үшінші қозғалмалы ұшағы. Орвилл Райт алғаш рет 1905 жылдың 23 маусымында осы ұшақпен ұшты. Wright Flyer III ұшағының конструкциясы шыршадан жасалған, ал қанат қисықтығы 1903 жылы қолданылған 1:20 қатынасында болды, 1904 жылы қолданылған 1:25 қатынасынан гөрі тиімдірек. Жаңа машина бұрынғы Flyer II ұшағынан алынған қозғалтқыш және басқа да жабдықтармен жабдықталды, және ірі өзгерістерден кейін Flyer I және II ұшақтарынан әлдеқайда артық өнімділікке қол жеткізді.
The Wright Flyer III was the third powered aircraft by the Wright Brothers, built during the winter of 1904–05. Orville Wright made the first flight with it on June 23, 1905. The Wright Flyer III had an airframe of spruce construction with a wing camber of 1 in 20 as used in 1903, rather than the less effective 1 in 25 used in 1904. The new machine was equipped with the engine and other hardware from the scrapped Flyer II and, after major modifications, achieved much greater performance than Flyers I and II.
Жобалау және әзірлеу
1905 жылы жасалған флаер мықтырақ, берік және ұзын құйрықты болды, бұл бағытты тұрақтылық пен басқаруды қамтамасыз етті. Үлкен цилиндрлі қозғалтқыш көбірек қуат берді, ал тиімді алдыңғы жиегі мен тиімді винттері өнімділікті жақсартты. Пропеллер қақпақтары ұзын әрі жұқа етіп жасалды, Гарри Комбс "қақпақтарға кері қарай жүгіруді қосты, бұл ұшудың қысымын болдырмау және қақпақтарды бұрмалаудан сақтау үшін дәл есептелген". Басқа да өзгерістерге оның 35 ат күші бар қозғалтқышының көлденең емес, тік цилиндрлері кірді. Олар лифт пен рульдің көлемін екі есеге дейін ұлғайтып, оларды қанаттан екі есеге дейін жылжытты. Олар лифтілердің арасында (бірақ кейіннен алынып тасталды) екі жарты ай тәрізді тік желпек (бұл "блинкерлер" деп аталады) қосты және қанаттарға өте кішкентай диэдр беруге көмектесетін сырғанау асты кеңейтті. Олар қайтадан жасалған Flyer III-дің артқы рулін қанаттың бүлінуін басқарудан ажыратып, болашақтағы ұшақтардың көпшілігінде сияқты, оны бөлек басқару тұтқасына орналастырды. Сонымен қатар, олар үлкен отын резервуарын орнатты және екі радиаторды алдыңғы және артқы жақтарына орнатты, қозғалтқышқа күтілетін ұзаққа созылатын ұшулар үшін қосымша салқындатқыш беру мақсатында. Қыркүйекте "Flyer III" сынағын қайта бастағанда, оның жақсарғаны анық болды. I және II флайерлерді қиындатқан тұрақсыздық бақылауға алынды. Кейбірінде ауыр болған апаттар енді орын алмады. Жаңа ұшақпен ұшу 20 минуттан аса уақытқа созыла бастады. Flyer III практикалық және сенімді болды, ұзақ уақыт бойы сенімді ұшып, пилотты бастау нүктесіне аман-есен алып келді және зақымданусыз жерге қонды. 1905 жылы 5 қазанда Уилбур Хэфман прериясы үстінен 39 минут 23 секундта 39 шақырым ұшып, 1903 және 1904 жылдардағы барлық ұшулардың жалпы ұзақтығынан ұзағырақ болды. 1905 жылы 19 қазанда бауырластар АҚШ-тың соғыс министрлігіне үшінші хатында: "Біз өз қаражатымызбен аяқталған эксперименттердің нәтижелерін сатуды ұсынамыз" деп жазды. Олар 1908 жылы мамыр айында Китти Хокқа 1905 жылы жасалған модификацияланған ұшағын ұшу сынағына жіберді, оны тік қолмен басқару және ұшқыш пен жолаушыға арналған орындықтармен жабдықтады. Олар "екі адамды, сондай-ақ сағатына кемінде 40 шақырым жылдамдықпен 125 шақырым ұшатын" ұшақ жасауды тапсырды. Олар 6 мамырда ұша бастады, 11 мамырда алғаш рет корреспонденттермен бірге ұшып, 14 мамырда алғашқы жолаушыларын ұшырды. Сол күні Орвилл Фурнаспен бірге 4 минут 2 секундта 2125 фут (648 м) ұшты. Орвиллдің Фурнаспен бірге ұшқандығын газет тілшілері құмдық төбелердің арасында жасырынған кезде көрді; олар Уилбур мен Орвилл бірге ұшып бара жатыр деп қате ойлады. Ол Райт ағайындыларының екеуімен бірге ұшқан аздаған адамдардың бірі (олардың қарындасы Кэтрин де басқа). Сол күні Уилбур жалғыз өзі ұшып бара жатқанда жаңа басқару тетіктерінің бірін дұрыс емес бағытта қозғап, құмға құлап, көкжиек алды. Флайердің алдыңғы лифті бұзылып, жаттығулар аяқталды. Францияда және Вирджинияда алдағы демонстрациялық ұшулар мерзіміне байланысты Райттар ұшақты жөндеген жоқ, ол ешқашан ұшпады.
The 1905 flyer was made stronger, more durable, and with a longer tail to provide better directional stability and control. A larger cylinder bore engine provided more power, while a more effective leading edge, and efficient propellers, improved performance. The propeller blades were made longer and thinner, while according to Harry Combs, " adding a backward sweep to the blades, calculated precisely to avoid the pressures of flight and to keep the blades free from distortion." Other modifications included vertical rather than horizontal cylinders for its 35 horsepower engine. They almost doubled the size of the elevator and rudder, and moved them about twice the distance from the wings. They added two fixed half moon shaped vertical vanes (called "blinkers") between the elevators (but later removed), and widened the skid undercarriage which helped give the wings a very slight dihedral. They disconnected the rear rudder of the rebuilt Flyer III from the wing warping control, and as in most future aircraft, placed it on a separate control handle. They also installed a larger fuel tank, and mounted two radiators on front and back struts for extra coolant to the engine for the anticipated lengthy duration flights. When testing of Flyer III resumed in September, improvement was obvious. The pitch instability that had hampered Flyers I and II was brought under control. Crashes, some of which had been severe, no longer occurred. Flights with the redesigned aircraft started lasting over 20 minutes. The Flyer III became practical and dependable, flying reliably for significant durations, and bringing its pilot back to the starting point safely, and landing without damage. On October 5, 1905, Wilbur made a circling flight of 24.2 mile (39 km) in 39 minutes and 23 seconds, over Huffman Prairie, longer than the total duration of all the flights of 1903 and 1904. On 19 October 1905, the brothers wrote in a third letter to the U. S. War Department, "We propose to sell the results of experiments finished at our own expense." They returned to Kitty Hawk in May 1908 to flight test their modified 1905 flyer, which they equipped with upright hand controls and seats for the pilot and passenger. They were required by the Signal Corps to produce an airplane "capable of carrying two men and sufficient fuel supplies for a flight of 125 miles, with a speed of at least 40 miles an hour." They started flying on 6 May, were first witnessed flying by correspondents on 11 May, and flew their first passenger on 14 May. The same day, Orville also flew with Furnas, this time 2125 feet (648 m) in 4 minutes 2 seconds. Orville's flight with Furnas was seen by newspaper reporters hiding among the sand dunes; they mistakenly thought Wilbur and Orville were flying together. He is one of the few people to fly with both Wright brothers (their sister Katharine being another). Later that day, Wilbur was flying solo when he moved one of the new control levers the wrong way and crashed into the sand, suffering bruises. The Flyer's front elevator was wrecked, and the practice flights ended. Due to deadlines for their upcoming public demonstration flights in France and Virginia, the Wrights did not repair the airplane, and it never flew again.
Тірі қалғандар
"Райт Флайер III" зақымдалған күйінде Солтүстік Каролина штатындағы ангарда қалдырылды. 1911 жылы Массачусетс штатының Питтсфилд қаласындағы Беркшир мұражайы Зенас Крэйн арқылы тастап кетілген "Флайер" және 1911 жылғы "Райт" планерінің көптеген бөліктерін алды, бірақ оларды жинап немесе көрмеге қоймады. 1905 жылғы ұшақтың бөліктері дерлік қырық жыл Массачусетсте сақталды, содан кейін 1946 жылы Орвилл оларды "Флайерді" Эдвард А. Дидстің Огайо штатындағы Дейтон қаласындағы "Каррилон Паркінде" қалпына келтіру үшін қайтаруды сұрады. Кейбір Китти Хок тұрғындары да 1905 жылғы ұшақтың бөліктеріне ие болды. Дидс пен Орвилл оларды да қалпына келтіру үшін алды. 1947–1950 жылдар аралығындағы қалпына келтіру процесінің соңында шеберлер 1905 жылғы ұшақтың бастапқы материалдарының 60-85% сақталғанын бағалады. 1905 жылғы ұшақ қазір "Каррилон Тарихи Паркіндегі" Райт ағайлыларының авиациялық орталығында қойылған. Ұшақ және көрме "Дейтон авиациялық мұрасы ұлттық тарихи паркінің" бөлігі болып табылады. Қалпына келтірілген 1905 жылғы "Райт Флайер III" – Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие болған жалғыз тұрақты қанатты ұшақ.
The Wright Flyer III was left in its damaged condition in the North Carolina hangar. In 1911, the Berkshire Museum of Pittsfield, Massachusetts, through one Zenas Crane, obtained most of the components from both the abandoned Flyer and the 1911 Wright glider, but never assembled or exhibited them. The parts of the 1905 aircraft remained in Massachusetts for almost forty years, until Orville requested their return in 1946 for the Flyer's restoration as a central exhibit at Edward A. Deeds' Carillon Park in Dayton, Ohio. Some Kitty Hawk residents also possessed pieces of the 1905 airplane. Deeds and Orville also obtained many of these for the restoration. At the end of the 1947–1950 restoration process, craftsmen estimated that the 1905 aircraft retained between 60 and 85% of its original material. The 1905 airplane is now displayed in the Wright Brothers Aviation Center at Carillon Historical Park. The aircraft and display are part of the Dayton Aviation Heritage National Historical Park. The restored 1905 Wright Flyer III is the only fixed wing aircraft to be designated a National Historic Landmark.
Табылған артефакт
Флайер III-нің тарихи жоғалған бөлігі, түпнұсқа Райт Флайерінің бір бөлігі саналды, 2010 жылы Палмер Вудтың қолында табылды. Оның інісі Томас оған 1960 жылдары бұл бөлікті сыйлаған еді. Вуд бұл бөлікті ұшақтарды жинаушы Брайан Кофлинге көрсетті, ол бұл бөліктің не екенін білмегендіктен, оны Смитсондар институтының Питер Джейкабқа жеткізді. Жоғалған бөлік – механизм, ол қозғалтқыш тізбегін немесе қолды (Райттар 1905 жылы әлі де тізбекті буынды қолданған) алдыңғы лифтпен байланыстырады. 1940 жылдары Орвилл Массачусетс штатында болмаған Флайердің барлық шашыраңқы бөліктерін Китти Хок жергілікті тұрғындарынан жинады, олар бала кезінде 1908 жылғы Райттардың ангарынан естеліктер іздеп келген. Бұл механизм бөлігі, 1908 жылдың 14 мамырында Уилбурдың құм төбесіндегі апат кезінде үзіліп қалған болуы мүмкін, Орвиллдің жинау әрекеттерінен тыс қалды және оның орнына қатты немесе жиектелген бөлік қойылды, Райттар оны 1908 жылға дейін қолдана бастаған жоқ.
A historic missing piece of the Flyer III, thought to be a piece of the original Wright Flyer, turned up in 2010 in the hands of Palmer Wood, whose uncle, Thomas, had given him the piece in the 1960s. Wood took the piece to Brian Coughlin, an aircraft collector, who, not knowing what the piece was, took it to Peter Jakab of the Smithsonian Institution. The missing piece is the actuator, which connects the moment chain or arm (the Wrights still used chain link in 1905) to the front elevator. In the 1940s, Orville gathered all of the stray pieces of the Flyer that were not in Massachusetts from Kitty Hawk locals who, as children, raided the Wrights' 1908 hangar for souvenirs. The actuator piece, which more than likely broke away in Wilbur's sand dune crash of May 14, 1908, somehow missed Orville's gathering efforts, and was replaced with a solid or flanged piece, which the Wrights did not start using until 1908.