Кіріспе

"Marooned off Vesta" – американдық жазушы Исаак Азимовтың ғылыми-фантастикалық әңгімесі. Бұл оның жазған үшінші әңгімесі және алғаш рет жарияланғаны. Азимов 18 жасқа толған 1938 жылдың шілдесінде жазылған бұл әңгіме алдымен тамыз айында "Astounding Science Fiction" журналынан қабылданбады, бірақ қазан айында "Amazing Stories" журналы қабылдап, 1939 жылдың наурыз айындағы санында жариялады. Азимов оны алғаш рет 1968 жылы "Азимовтың құпиялары" әңгімелер жинағына, ал кейіннен 1973 жылы "Исаак Азимовтың ең жақсы туындылары" жинағына қосты.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Marooned off Vesta" астероид белдеуіндегі Silver Queen ғарыш кемесінің қазасынан аман қалған үш адамның және өздерін Vesta астероидының орбитасында қалған оқиғасын айтады. Олардың тастамасында үш герметикалық бөлме, бір ғарыш костюмі, үш күндік ауа қоры, бір апталық азық-түлік және бір жылдық су қоры бар. Бастапқыда олар жақындап келе жатқан тұншығудан үмітсіздікке ұшырайды, бірақ содан кейін бірі су резервуарына тесік жасауға шабыланады. Бұл оларды Vestaға қарай итеруге бастайды, онда шағын адамдар қауымдастығы бар. Оқиға ғарышта болудың физикасын және сезімдерін дәл бейнелейді, бұл тақырып Азимовтың кейінгі туындыларында жиі қайта оралады.

Жалғасы

1958 жылы әңгіменің жарық көргеніне 20 жыл толуына орай, Азимов оқиғадан жиырма жыл кейін өтетін "Жартылай ғасырлық мерейтой" деген жалғасын жазды. Екі әңгіме де 1959 жылғы наурыз айындағы Amazing Stories журналында, содан кейін "Азимовтың жұмбақтары" жинағында жарияланды.

Қабылдау

Алгис Будрис әңгімені қоса алған антологияны қарап, ""Marooned off Vesta" Иктің алғашқы сатылымы болды. Оның алғашқы әңгімесі бірнеше әрекеттен кейін жазылды". Ол "Жарты жылдық мереке" (Anniversary) туындысын "жаман ойластырылған әрекет" деп сипаттады. Азимов 1973 жылы: "Мен өзімді кешіруді сұрамау керек, бірақ мен бұл әңгімені жазған және сатқан кезде (1938 жылы) он сегіз жаста болғанымды түсіну маңызды деп ойлаймын", - деп жазды.