Кіріспе
Ағылшын актері Уильям Брайан де Лейси Аэрн (2 мамыр 1902 – 10 ақпан 1986) – ағылшын сахнасының, киноның, радионың және теледидардың актері. Ол Ұлыбритания мен Америка Құрама Штаттарында ұзақ және алуан түрлі мансапқа ие болды. 1931 жылы «Вимпол-стриттің Барреттері» атты Бродвейдегі алғашқы өнер көрсетуінде ол Кэтрин Корнеллмен бірге ойнады, олар көптеген қойылымдарда серіктес болды. Кинода ол Мадлен Кэрролл, Джоан Кроуфорд, Бетт Дэвис, Марлен Дитрих, Рита Хейворт және Кэрол Ломбардпен бірге түсті, ал «Хуарес» (1939) фильміндегі Император Максимилиан рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Телевизионда ол «Твайлайт-зона» эпизодындағы «Темплтонмен қиындықтар», «Вагон пойызы» және «Раухайд» сериалдарында ойнады.
William Brian de Lacy Aherne (2 May 190210 February 1986) was an English actor of stage, screen, radio and television, who enjoyed a long and varied career in Britain and the United States. His first Broadway appearance in The Barretts of Wimpole Street in 1931 teamed him with Katharine Cornell, with whom he appeared in many productions. In films, he played opposite Madeleine Carroll, Joan Crawford, Bette Davis, Marlene Dietrich, Rita Hayworth and Carole Lombard, and was Oscar nominated for his role as Emperor Maximilian in Juarez (1939). On TV, he appeared in The Twilight Zone episode, "The Trouble With Templeton", Wagon Train and Rawhide.
Ерте өмір
Ол Ворстерширдегі Кингс-Нортон қаласында архитектор Уильям де Лейси Аерн мен оның әйелі Луизаның (Томас туған қызы) екінші, кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның ағасы Пэт Аерн де актер болған. Бірмингемдегі Эджбастон қаласында білім алған ол, бала кезінде Лондондағы Италия Конти академиясында актерлік шеберлікке оқыды, содан кейін Малверн колледжінде білімін аяқтады.
Ағылшын тілі
Ол алғаш рет 5 сәуірде 1910 жылы Бирмингемдегі Pilgrim Players (кейін Бирмингем репертуарлық театры болып дамыған) сахнасында "Фифинелла" спектаклінде пайда болды. Ал 1913 жылы 26 желтоқсанда Гаррик театрында Лондон сахнасында алғаш рет К. Миллс пен Дж. Рэмсидің "Радуганың соңы қайда?" пьесасында, музыкасы Роджер Квилтерге жататын, пайда болды. Бұл пьеса әртүрлі театрларда 25 жылдан астам қойылды. Содан кейін ол сәулетші болу мақсатымен оқыды, бірақ Бирмингемде және Ливерпульдің Green Room клубындағы мол әуесқой тәжірибесінен кейін Роберт Кортниджпен келісімшарт жасап, 1923 жылы 26 желтоқсанда Лондонның Савой театрында У. Гейер Макай мен Роберт Ордтың (роман бойынша) "Пэдди – ең жақсысынан кейінгі" пьесасының қайта қойылымында Джек О'Хара рөлінде ойнады. Одан кейін ол Вайолет Ванбругпен бірге "Жал" пьесасында Хьюго рөлінде гастрольдік сапарда болды және 1924 жылдың мамырында Лондонның "Playhouse" театрында Леон Гордонның "Ақ жүк" пьесасында Лэнгфорд рөлінде ойнады, ол 1924–1925 жылдар бойы сахнада болды.
Ағылшын фильмдері
Ахерннің алғашқы экрандық өнері 1924 жылы "Он бірінші заң" фильмінде көрінді. Ол Stoll Pictures компаниясының Криклвуд студиясында, сол кездегі ең ірі британдық кинокомпанияның бірнеше туындыларында ойнады, оның ішінде Синклер Хиллдің екі фильмі: "Лонг Хэдлидің баюы" (1925) және "Кешірілген әйел" (1927). Ол сондай-ақ "Қаланың патшасы" (1925) және "Қауіпсіздік басты" (1926) комедияларында ойнады. 1926 жылы ол Дион Бусиконың кішісімен бірге Австралияға сапар шекті, онда ол Ж.М. Барридің бірнеше пьесаларында (комедия "Quality Street" -де Валентин Браун, комедия "What Every Woman Knows" -де Джон Шэнд, "The Admirable Crichton" -да Крихтон, "Mary Rose" -да Саймон мен Гарри) және Фредерик Лонсдейлдің тағы бір комедиясы "Aren't We All?" -да ойнады. Ахерн 1927 жылдың наурыз айында Лондонның Странд театрында қайтадан Лэнгфорд рөлінде "Ақ жүк" фильмінде пайда болды және 1930 жылдың соңына дейін Лондон сахнасында бірден-бір қойылымдармен өнер көрсетіп, АҚШ-қа кетті. Оның соңғы нұсқаусыз фильмдері режиссер Энтони Асквиттің "Жұлдыздар жарқырайды" және "Жер асты" фильмдері болды. Ахерн дыбыстық дебютін Виктор Савиллдің "The W Plan" (1930) фильмінде жасады. Ол Мадлен Кэрроллмен бірге "Мадам Гильотина" (1931) фильмінде ойнады.
His latter silents were two films Shooting Stars and Underground by director Anthony Asquith. Aherne made his sound debut in The W Plan (1930), directed by Victor Saville. He appeared opposite Madeleine Carroll in Madame Guillotine (1931).
Бродвей
Аерн алғаш рет 1931 жылдың 9 ақпанында Нью-Йорк сахнасында Эмпайр театрында Рудольф Безиердің "Уимпол көшесінің Барреттері" пьесасында Роберт Браунинг рөлінде пайда болды, оның алдында Катарин Корнелл ойнады. Пьеса үлкен табысқа ие болды, 370 қойылымға дейін сахналанды. Корнелл мен Аерн өмір бойына дос болып қалды және ол оның көптеген қойылымдарында ойнады. Аерн 1932 жылы Корнеллдің қатысуымен Бродвейге "Лукреция" үшін оралды. Бірақ ол тек қысқа ғана уақытқа созылды. Содан кейін ол Голливудқа кетіп, Марлен Дитрихпен бірге "Песня Песен" (1933) фильмінде американдық кинодағы дебютын жасады. Ол Англияға қайтып, Базил Диннің "Тұрақты нимфа" (1933) фильмінде түсті. 1934 жылы ол Бродвейде "Ромео мен Джульетта" пьесасында Корнеллмен қайта кездесті, онда ол Меркуцио рөлін ойнады; Корнелл Джульетта, ал Базил Ратбоун Ромео болды. Пьеса тек 77 рет көрсетілді.
Голливуд
Голливудта Аерн РКО Пикчерс шығарған "Фонтан" (1934) фильмінде Энн Хардингке көмектесті. Metro Goldwyn Mayer киностудиясында Аерн Хелен Хейзбен бірге "What Every Woman Knows" (1934) және Джоан Кроуфордпен бірге "I Live My Life" (1935) фильмдерінде ойнады, бұл фильм үлкен сәтті болды. 1935 жылы Аерн мен Корнелл Бродвейде "Вимпол көшесі" спектаклін 24 рет қайта қойды. Аерн Кэтрин Хепберн мен Кэри Грантпен бірге "Сильвия Скарлетт" (1935) фильмі үшін RKO киностудиясына оралды, алайда бұл фильм сәтсіз аяқталды. Ол Бродвейге қайтып, Корнеллдің "Сент-Жоан" (1936) қойылымында Морис Эванспен бірге ойнады. Голливудқа оралған соң ол Голдвин Продакшнс-те Мерл Оберонмен бірге "Сүйікті жау" (1936) фильмінде түсті. 1937 жылы ол Бродвейде "Отелло" спектаклінде Яго рөлін ойнады. Warner Bros киностудиясында Джеймс Уэйл режиссерлік еткен "Ұлы Гаррик" (1937) фильмінде Аерн басты рөлде ойнады. Ол MGM тарапынан таратылған Хал Роуч студиясы үшін "Біз қуана өмір сүрейік" (1938) комедиясында Констанс Беннеттке көмектесті. "Хуарес" (1939) фильміндегі император Максимилиан рөлі үшін ол "Оскар" сыйлығына ие болды. Хэл Роуч Аернге "Капитан Фьюри" (1939) фильмінде колониялық Австралиядағы автобус тонаушысы рөлін берді. Ол RKO киностудиясында "Түнгі күзет" (1940) фильмінде Кароль Ломбардқа көмектесті, содан кейін Эдвард Смолл үшін "Менің ұлым, менің ұлым!" (1940) фильмінде Мадлен Кэрроллмен бірге ойнады.
Колумбия
Аерн "Сұраққа тартылған әйел" (1940) фильмінде Рита Хейворттан жоғары гонорар алды. Ол Розалинд Расселмен бірге "Universal" киностудиясында "Жалданған әйел" (1940) фильмін түсірді; сол студия үшін ол Кей Фрэнсиспен "Өзін жоғалтқан адам" (1941) фильмін жасады. MGM Аернге Жаннет Макдональдтың "Smilin' Through" (1941) фильмінде көмектесті. Ол "Paramount" киностудиясында "Скайларк" (1941) фильмінде Клодетт Колберт пен "Мой сестри Эйлин" (1942) фильмінде Розалинд Расселге серік болды. Ол сол студияда Лоретта Янгты "Есте сақтауға лайық түн" (1942) фильмінде қолдады және "Мәңгілік және бір күн" (1943) фильміндегі көптеген жұлдыздардың бірі болды. "Columbia" киностудиясында Аерн Мерл Оберонды "Батылдық алдымен келеді" (1943) және Розалинд Расселді "Сұлу алаяқ" (1943) фильмдерінде қолдады. 1943 жылы ол Аризона штатындағы Falcon Field-те Корольдік әуе күштері үшін ұшқыш-нұсқаушы болу үшін кинодан кетті. 1943 жылдың қарашасында "Columbia" оған 144 958 доллар төлегені хабарланды, бұл оны Гарри Коэннан кейін "Columbia" киностудиясында ең көп жалақы алатын екінші адам етті. 1944 жылы әскери лагерьлерді аралап жүргенде ол тұмауға шалдықты.
Соғыстан кейінгі
1945 жылы ол мен Корнелл «Вимпол көшесі Барреттерінің» қайта қойылымымен Бродвейге оралды. Ол Рене Клер режиссерлік еткен «Француздық тилеу» (1945–1946) спектаклінде ойнау үшін Нью-Йоркте қалды. Аерн Ларайн Дэйден кейін тізімде келген RKO компаниясының «The Locket» (1946) фильмімен киноға оралды. Ол продюсер Констанс Беннетпен бірге түскен «Ақылды әйел» (1948) фильмінде басты рөлде болды. Ол «Republic» компаниясы үшін «Драмз элонг джа Амазон» (1948) фильміне түсті. Аерн 1949–1950 жылдары Бродвейде «Ол мойынсұнуға барады» спектаклінің қайта қойылымында ойнады.
Теледидар
Аерн өзінің теледидардағы тұңғыш рет "Dear Brutus" ("Қымбатты Брут") ролімен The Ford Theatre Hour (1950) театрында ойнаған. Ол Armstrong Circle Theatre үшін "Ұлы жест" (1950), Lux Video Theatre үшін "Жақсы есте қалған дауыс", Billy Rose Show үшін "Ескі жалын" (1951), Pulitzer Prize Playhouse үшін "Буканер" (1951) және Betty Crocker Star Matinee (1952) жобаларында ойнады. Ол мен Корнелл сахнада қайтадан кездесті, The Constant Wife (1951–1952) спектаклінде. Кейін Аерн Голливудқа оралды. Альфред Хичкоктың "Мен мойындадым" (1953) және "Титаник" (1953) фильмдерінде капитан E. J. Smith рөлінде қосалқы рөлдерді ойнады. Аерн Бродвейде Escapade (1953) спектаклін қойды, сондай-ақ Lux Video Theatre үшін "Two for Tea" және Robert Montgomery Presents (1953) үшін "Element of Risk" және "Breakdown" жобаларында өнер көрсетті. 20th Century Fox Аернді Голливудқа Prince Valiant (1954) фильмінде Артур патшаның рөлін ойнау үшін және A Bullet Is Waiting (1954) фильмінде қосалқы рөлді ойнау үшін шақырды. Ол Бродвейде Lunts есімді актерлер тобымен бірге Quadrille (1954–1955) спектаклін қойды, содан кейін The Colgate Comedy Hour (1955) эпизодының Эдди Кантор эпизоды үшін "Now in Rehearsal" жобасында жұмыс істеді. Аерн General Electric Theater үшін "The Martyr" ("Шейіт") (1955), Producers' Showcase үшін "Reunion in Vienna" ("Венадағы қайта қосылу") (1955), The Star and the Story үшін "The Round Dozen" және "Appearances and Reality" (1955) жобаларын жасады. Аерн The Swan (1956) үшін MGM студиясына барды. Телевизионда ол Sneak Preview үшін "One Minute from Broadway" (1956), Climax! үшін "Night Shriek" (1956), Crossroads үшін "The Sacred Trust" және "The Lamp of Father Cataldo" (1956), The Errol Flynn Theatre үшін "The Transfer" (1956), Studio 57 үшін "Safe Enough" (1957) және Goodyear Theatre үшін "Story Without a Moral" (1959) жобаларында ойнады. 1957 жылы ол My Fair Lady ұлттық гастроліне барып, профессор Генри Хиггинс рөлін ойнады. 1960 жылы ол The Twilight Zone телесериалында "The Trouble with Templeton" атты басты рөлді ойнады. Аерн үлкен бюджетті The Best of Everything (1959) фильмінде маңызды қосалқы рөлге 20th Century Fox компаниясынан шақырылды. Аерннің Бродвейдегі соңғы рөлі 1960 жылы Корнеллмен бірге Dear Liar спектаклінде болды, онда ол Джордж Бернард Шоу рөлін ("The New York Times" газетінің мәліметінше "үлкен шабытпен") Корнеллдің миссис Патрик Кэмпбелл рөліне қарсы сомдады. Ол Susan Slade (1961) фильмінде ойнады. Ол Wagon Train үшін "The Bruce Saybrook Story" (1961) және Rawhide үшін "The Gentleman's Gentleman" (1961) жобаларында түсті. Сондай-ақ ол The Name's the Same телешоуында қонақ ретінде қатысты.
Соңғы жылдар
Ахерннің соңғы фильмдеріндегі рөлдері: «Ланселот және Гвиневра» (1963) фильмінде Артур патша, «Вальс патшасы» (1964) – Дисней үшін (Иоганн Штраус I рөлінде) және «Үңгір» (1964) болды. Ол Швейцарияға қоныстанды. Ол Англиядағы бір спектакльде ойнады және Розалинд Расселдің «Рози!» (1967) фильміндегі сүйіктісінің рөлін ойнау үшін Голливудқа қайта оралуға келісті. 1970 жылы ол «What's My Line?» телешоуында құпия қонақ ретінде пайда болды.
Радиодағы мансабы
Аэрн 1952 жылғы 13 сәуірде "Театр гильдиясы" эфиріндегі "Флоренс Найтингейл" эпизодында ойнады. 1945 жылы ол "The Saint" детективтік сериясында Симон Темплер рөлін сомдады. Сонымен қатар, ол 1944 жылғы 28 наурызда "Брайан Аэрннің шорты" деп аталған "Бернс пен Аллен шоуының" эпизодында да пайда болды.
Жеке өмір және өлім
1939-1945 жылдар аралығында Аерн актриса Джоан Фонтейнге үйленді; неке ажырасумен аяқталды. 1946 жылы ол Элеонора де Ляггрэ Лабротка үйленді, олардың одағы Аерн 1986 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасты. Аерн 1969 жылы өзінің автобиографиясын «Жақсы жұмыс» деп, ал 1979 жылы жақын досы Джордж Сандерстің өмірбаянын «Қорқынышты адам» деп жариялады. Аерн ұшқыш және Ұшақ иелері мен ұшқыштар қауымдастығының алғашқы мүшесі болды. Аерн 1986 жылдың 10 ақпанында Флорида штатының Венеция қаласында 83 жасында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол Сарасота крематорийінде өртеліп, күлі шашылды.
Тану
Ол Голливудтың Даңқ аллеясында, 1772 Вайн көшесінде жұлдызбен құрметтелді.