Кіріспе

Флак мұнаралары (link=no) – нацистік Германия қолданған әуе қорғанысы мұнаралары. 1940 жылдан бастап Берлин (үш), Гамбург (екі) және Вена (үш) қалаларында барлығы 8 флак мұнарасы кешені салынды. Флак мұнараларын пайдаланған басқа қалалар: Штутгарт және Франкфурт. Негізгі Германия бекіністерінде, мысалы Францияның Анже қаласында және Германияның Хелиголанд аралшасында, кішкентай, бір мақсатқа арналған флак мұнаралары салынды. Мұнараларды Люфтваффе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы қалаларға жасалған одақтастардың стратегиялық әуе шабуылдарынан қорғау үшін пайдаланды. Олар сонымен қатар ондаған мың жергілікті азаматтар үшін әуе шабуылынан қорғаныш алаңы ретінде де қызмет етті.

Тарих және қолданылу

1940 жылы RAF Берлинге шабуыл жасағаннан кейін Адольф Гитлер астананы әуе шабуылынан қорғау үшін үш алып қарсыұрыс мұнарасын салуды бұйырды. Әрбір мұнарада радар қондырғысы орнатылған, оның радар тарелкасы қалың бетон және болат күмбездің ішіне қорғаныш үшін жиырылатын болған. Гитлер мұнаралардың дизайнына қызығушылық танытып, тіпті эскиздер жасаған. Олар алты айда салынды. Жобаның маңыздылығы соншалық, Германияның ұлттық теміржол кестесі бетон, болат және ағаш материалдарын құрылыс алаңдарына жеткізуді жеңілдету үшін өзгертілді. Қабырғалары өте қалың болғандықтан, мұнаралардың авторлары RAF-тың ауыр бомбалаушыларының стандартты қаруларымен шабуылға ұшырағанда зардап шекпейтіндей деп есептеді. Мұнаралар бірнеше деңгейдегі қаруларынан минутына 8000 оқ атуға қабілетті болды (көбінесе 2 см FlaK 30 сияқты кішкентай калибрлі снарядтар), ату радиусы 360 градусқа жететін. Дегенмен, RAF және USAAF-тың ауыр бомбалаушыларынан қорғануға жеткілікті қашықтығы тек FlaK 40 зеңбірегінде болды. Берлиннің шетінде орналасқан үш қарсыұрыс мұнарасы Берлиннің орталығын қамтитын ұшаққа қарсы үшбұрышты қорғаныс шеңберін құрды. Мұнаралар сонымен қатар азаматтық қорғанысқа арналған бомбобетондық бөлмелер ретінде де жоспарланған, онда 10 000 азамат пен аурухана бөліміне орналасуға болатын. Берлин шайқасы кезінде мұнараларда өз қауымдастықтарын құрған тұрғындар болды, шайқас барысында бір мұнарада 30 000-ға жуық берлиндік паналады. Ортағасырлық қамалдардың мұнаралары сияқты, бұл мұнаралар қала үшін болған шайқастағы ең қауіпсіз орындардың бірі болды, сондықтан қарсыұрыс мұнаралары Қызыл Армияға соңғылардың бірі болып берілді, ақырында көлемі шектеулі болғандықтан капитуляциялауға мәжбүр болды. Совет әскерлері Берлинге шабуыл жасағанда, тіпті 203 мм М1931 гаубицасы сияқты ірі совет қаруларымен де қарсыұрыс мұнараларына елеулі зақым келтіру қиын болды. Соғыстан кейін мұнараларды бұзу мүмкін емес деп есептелді, көптегендері бүгінгі күнге дейін сақталған, ал кейбіреулері басқа мақсаттар үшін қайта жабдықталды.

Flakturm I Зоопарк мұнарасы Берлин зоопаркы, Берлин

Берлин зообағының жанында салынған мұнара бірінші буынға жататын типті болды және үкіметтік ауданын қамтыды. Ол сонымен қатар Берлин мұражайынан әкелінген жәдігерлерді сақтау орны ретінде де пайдаланылды. 1945 жылдың 30 сәуірінде мұнарадағылар кеңес әскерлеріне тәлімдеді. 1947 жылы британдықтар бірнеше тонна жарылғыш заттарды қолданып, G мұнарасын екінші рет жарылдырды. L мұнарасы шілде айында бұзылды.

Флактурм III Хумбольдтайн, Берлин

Бірінші буынның үшінші зениттік мұнарасы Хумбольдтайнде салынған. G мұнарасы соғыстан кейін жартылай бұзылған; бір жағы көрініп тұр. Ішін аралауға болады. L мұнарасы соғыстан кейін жартылай бұзылған; кейбір қабырғалары сақталған.

Флактурм VI Вильгельмсбург, Гамбург

Вильгельмсбургтегі мұнара екінші буынға жататын тип. G мұнарасы бүгінгі күнге дейін сақталып тұр, ал L мұнарасы соғыстан кейін бұзылыпты.

Вена

Бастапқы жоспар бойынша үш мұнараны Шмельц, Пратер және Флоридсдорфқа орналастыру көзделген.