Тринидад және Тобаго долларының тарихы мен айналымы

Кіріспе

Тринидад және Тобагоның валютасы

Тринидад және Тобаго доллары (валюта коды TTD) – Тринидад және Тобагоның ресми валютасы. Ол әдетте доллар белгісімен ($) немесе басқа доллармен есептелетін валюталардан ажырату үшін TT$ деп қысқартылады. Бір доллар 100 центке бөлінеді. Центтерді басқа валюталардан ажырату үшін цент белгісі ¢ немесе TT¢ қолданылады. Бұл валютаға дейін Тринидад доллары және Тобаго доллары қолданылған.

Тарих

Тринидад және Тобагоның бұрынғы британдық колониясының валюта тарихы Британдық Шығыс Кариб аймақтарының тарихымен тығыз байланысты. Алғаш рет қолданыла бастаған валюта – 16 ғасырда айналымға түскен испан доллары, сондай-ақ «сегіздік» деп белгілі болған. 1661 жылы британ үкіметі, ал 1690 жылы сэр Томас Далби Вест-Индияда жер иелеріне арналған банктерді құру туралы ұсыныстар жасады. Осыған қарамастан, 1704 жылы Анн патшайымының Батыс Үндістанға фунт стерлинг валюталық жүйесін енгізген жариялануына қарамастан, күміс сегіздік монеталар (испан және кейін мексикалық долларлар) 19 ғасырдың соңғы жартысына дейін айналымдағы валютаның маңызды бөлігін құрай берді. Батыс Үндістандағы құлдықты жою – алғашқы банк құрылуына себеп болған фактор болды. Колониалдық банк 1836 жылдың 1 маусымында құрылып, 1837 жылы Антони Камминг басқаруымен Тринидадта алғашқы бөлімшесін ашты. Оның бастапқы міндеті – испан және мексикалық долларды ресми валюта ретінде пайдалану, барлық төлемдерді осы валюталарда жүргізуді талап ету болды. Бірақ кіріс төлемдерді кез келген валютада жасауға болады, ал банк көбінесе доллар жетіспейтін. Сондықтан банк үкіметтен басқа валютада ақша шығаруға рұқсат сұрап, лоббилік жұмыстар жүргізді. Бұл 1838 жылы императорлық жарлыққа әкелді, онда Тринидад және Тобаго фунт стерлинг валютасын ресми қабылдады, бірақ испан, мексикалық және колумбиялық валюталар да заңды төлем құралы деп жарияланды. Екінші банк – Вест-Индия банкі 1840 жылы Корольдік жарғыға ие болып, 1843 жылы алғашқы бөлімшесін ашты. Монополияны жоғалту Колониалдық банкке үлкен әсер етті, себебі Вест-Индия банкі сияқты депозиттерге пайыз төлеуге рұқсат етілмеді. Екі банк қарама-қарсы стратегияларды ұстанды: Колониалдық банк консервативті саясатты ұстанып, валютаны айналымнан алып тастады, ал Вест-Индия банкі агрессивті кеңеюді ұстанды. 1846 жылғы қант алымдары туралы заң, Ұлыбританияның колонияларынан және басқа аумақтардан импортталатын қантқа салынатын салықты теңестірді, Тринидад пен Тобагода қант бағасының күрт төмендеуіне байланысты қаржылық дағдарыс тудырды. Тым көп тәуекелге бел буған Вест-Индия банкі дағдарыс кезінде банкротқа ұшырады, ал Колониалдық банкке де қиындықтар туды. 1873 жылғы халықаралық күміс дағдарысы Батыс Үндістандағы күміс доллар дәуірінің аяқталуын білдірді, күміс долларлар 1879 жылы Тобагода және Тринидадта сол кезде қолданыстан шығарылды. Бұл британдық монеталардың айналымға түсуіне және жеке секторда 1 доллар = 4 шиллинг 2 пенс автоматты айырбас бағамымен доллар есептерін пайдалануға әкелді. Жергілікті банктер де өздерінің долларын шығарды, бірақ олар доллармен бағаланды. 1935 жылға дейін үкіметтік кеңселер шоттарын британ фунттарымен, шиллингтермен және пенстермен жүргізді. 1934 жылғы Валюталық түсіндіру туралы қаулы фунт, шиллинг және пенс жүйесін доллармен алмастырды, әр 4 шиллинг 2 пенске 1 доллар тұрақты айырбас бағамын сақтады. 1949 жылдан бастап Британдық Батыс Үндістан долларының енгізілуімен Тринидад пен Тобаго валютасы Британдық Шығыс Кариб аймақтарымен ресми түрде байланысты болды. 1955 жылы британдық фунт стерлинг монетасы жаңа ондық монетамен алмастырылды, жаңа цент ескі пеннидің жартысына тең болды. 1951 жылы Тринидад пен Тобагоның өз ноталарын алмастырып, Британдық Кариб аймақтарының, Шығыс тобының ноталары енгізілді. 1955 жылы доллар ондыққа бөлінген кезде монеталар енгізілді. Одақтың валютасы 1962 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін екі жыл өткен соң 1964 жылы қазіргі Тринидад және Тобаго долларына ауыстырылды. 1964 жылы Тринидад және Тобаго өз долларын енгізді. 1964 және 1968 жылдар аралығында Тринидад және Тобаго доллары Гренадада заңды төлем құралы ретінде қолданылды, осы ел Шығыс Кариб долларының ортақ валюталық келісімдеріне қайта қосылғанға дейін. Тринидад және Тобаго доллары және Шығыс Кариб доллары – әлемдегі соңғы екі валюта, олар алтын стандартына сәйкес, бір фунт төрт доллар сегіз центке тең болды. Бұл екі валютаның арақатынасы 1976 жылы бірнеше апта аралығында аяқталды. 1989 жылы ҚҚС енгізілгеннен кейін 1993 жылы Пасха демалысында доллар тұрақты бағамнан басқарылатын еркін бағамға ауыстырылды. Аймақтағы валюта тарихының толық сипаттамасы үшін Британдық Батыс Үндістанның валюталарын қараңыз.

The history of currency in the former British colony of Trinidad and Tobago closely follows that of the British Eastern Caribbean territories in general. The first currency used was the Spanish dollar, also known as "pieces of eight", which began circulating in the 16th century. Proposals for establishing banks in the West Indies, targeted at landowners, were made in 1661 by the British government, and in 1690 by Sir Thomas Dalby. Despite this, and Queen Anne's proclamation of 1704 that brought the pound sterling currency system to the West Indies, silver pieces of eight (Spanish dollars and later Mexican dollars) continued to form a major portion of the circulating currency right into the latter half of the nineteenth century. The abolition of slavery in the West Indies was the catalyst which led to the establishing of the first bank. The Colonial Bank was established on 1 June 1836, and opened its first branch in Trinidad in 1837 under the management of Anthony Cumming. Its initial mandate was to use Spanish and Mexican dollars as its official currency, and it was required to make all payments in those currencies, but incoming payments could be made in any currency, and the bank often found that it was short of dollars. The bank therefore lobbied the government, seeking permission to issue money in other currencies. This resulted in an imperial order in council in 1838, in which Trinidad and Tobago formally adopted the sterling currency, although the Spanish, Mexican and Colombian currencies were also declared legal tender. A second bank, the West India Bank, was granted a Royal Charter in 1840, and opened its first branch in 1843. The loss of its monopoly had a profound effect on the Colonial Bank, which was also at a disadvantage due to not being permitted to pay interest on deposits, as the West India Bank did. The two banks pursued opposite strategies, with the Colonial Bank maintaining a conservative stance, including removing currency from circulation, while the West India Bank pursued aggressive expansion. The Sugar Duties Act of 1846, which equalised the duties on sugar imported into the United Kingdom from the British colonies with that of non British territories, created a financial crisis in Trinidad and Tobago as the price of sugar fell rapidly. The West India Bank, which had taken on too much risk, went bust during the crisis and the Colonial Bank was also put under strain. The international silver crisis of 1873 signalled the end of the silver dollar era in the West Indies and silver dollars were demonetized in Tobago in 1879 and in Trinidad at around the same period. This left a state of affairs, in which the British coinage circulated, being reckoned in the private sector using dollar accounts at an automatic conversion rate of 1 dollar = 4 shillings 2 pence. Local banks also issued their own dollars, however, denominated in dollars. Government offices kept their accounts in British pounds, shillings, and pence until the year 1935. The Currency Interpretation Ordinance of 1934 replaced the system of pounds, shillings and pence with the dollar, retaining the fixed exchange rate of 1 dollar for every 4 shillings 2 pence. From 1949, with the introduction of the British West Indies dollar, the currency of Trinidad and Tobago became officially tied up with that of the British Eastern Caribbean territories in general. The British sterling coinage was eventually replaced by a new decimal coinage in 1955, with the new cent being equal to one half of the old penny. In 1951, notes of the British Caribbean Territories, Eastern Group, were introduced, replacing Trinidad and Tobago's own notes. In 1955, coins were introduced when the dollar was decimalized. The currency of the union was replaced by the modern Trinidad and Tobago dollar in 1964, two years after the nation's independence in 1962. In 1964, Trinidad and Tobago introduced its own dollar. Between 1964 and 1968 the Trinidad and Tobago dollar was utilized in Grenada as legal tender until that country rejoined the common currency arrangements of the East Caribbean dollar. The Trinidad and Tobago dollar and the Eastern Caribbean dollar were the last two currencies in the world to retain the old rating of one pound equals four dollars and eighty cents, as per the gold sovereign to the Pieces of eight. Both of these currencies ended this relationship within a few weeks of each other in 1976. After VAT was introduced in 1989, the dollar was switched from a fixed rate to a managed float regime on Easter Weekend, 1993. For a wider outline of the history of currency in the region, see Currencies of the British West Indies.

Монеталар

1966 жылы 1¢, 5¢, 10¢, 25¢ және 50¢ номиналдарында монеталар айналымға енгізілді. Үлкен p=$ монетасы алғаш рет 1969 жылы және 1979 жылы қолданысқа түсті, кейін 1995 жылы кішірек өлшемдегі, тұрақты түрде соғылатын нұсқасымен алмастырылды. 5 центтік монета қоладан, ал қалғандары мыс-никель қоспасынан жасалған. Монеталардың бет жағында Тринидад пен Тобагоның елтаңбасы бейнеленген, ал сыртқы жағында 1976 жылға дейін тек номиналы көрсетілген, содан кейін республика жарияланғаннан кейін ұлттық құс немесе гүл суреті номиналмен бірге қосылды. 50¢ және p=$ монеталарын айналымда кездестіру сирек, бірақ қажет болған жағдайда банктерден сатып алуға болады. Сонымен қатар, p=$, p=$, p=$ және p=$ номиналдарында монеталар да бар. Бұл монеталар айналымда жоқ және оларды тек Тринидад және Тобагоның Орталық банкінен алуға болады, әрине, арнайы «сегіз монетадан тұратын жинақ» жинағының құрамында (p=$ және p=$ монеталары үшін) немесе жеке-жеке (p=$ және p=$ монеталары үшін). Атап айтқанда, p=$ және p=$ монеталары стерлинг күмісінен, ал p=$ және p=$ монеталары алтыннан соғылған. Алтын монеталардың бағасы алтын нарығының ағымдағы жағдайына байланысты өзгереді. 2014 жылы үкімет 1 центтік монетаны соғуды тоқтатты. 2018 жылдың 3 шілдесінде қолма-қол ақшаны дөңгелектеу енгізілді, себебі 1¢ монеталар қолма-қол ақша төлемдері үшін заңды төлем құралы болмай қалды, бірақ Орталық банк оларды 5¢ есебімен мерзімі шексіз қайтарып алады. Тринидад және Тобаго долларының монеталары Сурет Құны Техникалық сипаттамалары Сипаттамасы Бірінші соғылған күні Диаметрі Қалыңдығы Салмағы Құрамы Шеті Бет жағы Сыртқы жағы 1 цент 17.78 мм 1.14 мм 1.94 г Қола тегіс/жұмсақ Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Құбылысқұс; мәтін «1 СЕНТ» 1976 5 цент 21.21 мм 1.35 мм 3.24 г Қола тегіс/жұмсақ Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Үлкен жұмақ құсы (Paradisaea apoda); мәтін «5 СЕНТ» 1976 5 цент 21.2 мм 1.25 мм 3.31 г Мыс жалатылған болат тегіс/жұмсақ Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Үлкен жұмақ құсы (Paradisaea apoda); мәтін «5 СЕНТ» 2017 10 цент 16.26 мм 1.02 мм 1.41 г Мыс-никель тісті Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Жалынды гибискус; мәтін «10 СЕНТ» 1976 10 цент 16.3 мм 0.9 мм 1.4 г Мыс жалатылған болат тісті Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Жалынды гибискус; мәтін «10 СЕНТ» 2017 25 цент 20 мм 1.63 мм 3.53 г Мыс-никель тісті Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Чакония (Warszewiczia coccinea немесе жабайы атқараман); мәтін «25 СЕНТ» 1976 25 цент 20 мм 1.48 мм 3.5 г Мыс жалатылған болат тісті Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Чакония (Warszewiczia coccinea немесе жабайы атқараман); мәтін «25 СЕНТ» 2017 50 цент 26 мм 1.85 мм 7 г Мыс-никель тісті Тринидад және Тобагоның елтаңбасы; мәтін «ТРИНИДАД ЖӘНЕ ТОБАГО РЕСПУБЛИКАСЫ» Болат барабандар; мәтін «50 СЕНТ» 1976

In 1966, coins were introduced in denominations of 1¢, 5¢, 10¢, 25¢ & 50¢. A large sized p=$ coin was first released for circulation in 1969 and again in 1979 before being replaced with a smaller sized version in 1995 more regularly minted. The 5¢ is struck in bronze, with the other denominations in cupro nickel. The obverses all feature Trinidad and Tobago's coat of arms, with the reverse designs solely featuring the denomination until 1976, when they were replaced by either a national bird or flower in addition to the denomination after the declaration of a republic. The 50¢ & p=$ coins are scarcely seen in circulation, but can be purchased from banks if requested. There are also coins minted in p=$, p=$, p=$ and p=$ denominations as well. These coins are not in circulation, and can only be obtained from the Central Bank of Trinidad and Tobago, either as part of a special 'eight coin proof set' collection (in the case of the p=$ and p=$ coins) or individually (in the case of the p=$ and p=$ coins.) Notably, the p=$ and p=$ coins are minted in sterling silver, whereas the p=$ and p=$ are minted in gold. The price of the gold coins fluctuate depending on the current state of the market for gold. In 2014 the government stopped minting the 1¢ coin. On 3 July 2018 cash rounding was implemented as 1¢ coins ceased being legal tender for cash payments, but the Central Bank will redeem them indefinitely in multiples of 5¢. Coins of the Trinidad and Tobago dollar Image Value Technical parameters Description Date of first minting Diameter Thickness Mass Composition Edge Obverse Reverse 1 cent 17.78 mm 1.14 mm 1.94 g Bronze Plain/Smooth Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Hummingbird; text "1 CENT" 1976 5 cents 21.21 mm 1.35 mm 3.24 g Bronze Plain/Smooth Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Greater bird of paradise (Paradisaea apoda); text "5 CENTS" 1976 5 cents 21.2 mm 1.25 mm 3.31 g Copper plated steel Plain/Smooth Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Greater bird of paradise (Paradisaea apoda); text "5 CENTS" 2017 10 cents 16.26 mm 1.02 mm 1.41 g Copper nickel Reeded Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Flaming Hibiscus; text "10 CENTS" 1976 10 cents 16.3 mm 0.9 mm 1.4 g Copper nickel plated steel Reeded Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Flaming Hibiscus; text "10 CENTS" 2017 25 cents 20 mm 1.63 mm 3.53 g Copper nickel Reeded Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Chaconia (Warszewiczia coccinea or Wild Poinsettia); text "25 CENTS" 1976 25 cents 20 mm 1.48 mm 3.5 g Copper nickel plated steel Reeded Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Chaconia (Warszewiczia coccinea or Wild Poinsettia); text "25 CENTS" 2017 50 cents 26 mm 1.85 mm 7 g Copper nickel Reeded Coat of arms of Trinidad and Tobago; text "REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO" Steel drums; text "50 CENTS" 1976