Кіріспе
Батыс округі Австралияның Виктория штатының батыс аймақтарын қамтиды. Ол нақты анықталмаған аудан, кейде оны экономикалық аймақ деп жаңылысқанда айтады. Аудан Барон Оңтүстік-Батыс және Грампиан аймақтарының бөліктерінде орналасқан, штаттың оңтүстік-батыс бұрышынан басталып, шығысқа қарай Балларатқа дейін және солтүстікке қарай Араратқа дейін созылады. Ауданның солтүстігінде Уиммера округі, шығысында Голдфилдс округі, оңтүстігінде Басс бұғазы және Оңтүстік мұхиты, ал батысында Оңтүстік Австралия шекарасымен шектеседі. Бұл округ жүн өндіруімен әйгілі. Батыс округіндегі ең көп халқы бар қала – Балларат аймағы, онда 96 940 тұрғын тұрады. Округтың маңызды орталықтары: Уорнмбул, Гамильтон, Колак, Портленд, Кастертон, Порт-Фейри, Кампердаун және Теранг. Округтың ішінде немесе шетінде орналасқан басқа қалалар мен кенттер: Колрейне, Мерино, Хейвуд, Дункельд, Пеншёрст, Макартур, Коройт, Аллансфорд, Арарат, Виллаура, Бофорт, Лирмонт, Балларат, Жылан аңғары, Скиптон, Мойстон, Линтон, Дерриналлум, Лисмор, Мортлейк, Норат, Кобден, Тимбун, Биак, Коророук, Биррегурра, Аполлон шығанағы және Лорн.
Coleraine, Merino, Heywood, Dunkeld, Penshurst, Macarthur, Koroit, Allansford, Ararat, Willaura, Beaufort, Learmonth, Ballarat, Snake Valley, Skipton, Moyston, Linton, Derrinallum, Lismore, Mortlake, Noorat, Cobden, Timboon, Beeac, Cororooke, Birregurra, Apollo Bay, and Lorne.
Геология
Ол жақында белсенді болған бірнеше вулкандардың нәтижесінде пайда болған, көбінесе тегіс жанартаулық жазықтан тұрады, ең танымалдары – Эклс тауы, Ричмонд тауы және Гамбиер тауы. Олардың кейбіреулері (мысалы, Ричмонд тауы) құнарлы топырақ түзбейтін цементтелген пирокластикалық тау жыныстарын құрады, ал басқалары құнарлы андизольдерді құрады, бұл аймақты Австралиядағы ең жақсы мал жаю жеріне айналдырды, сонымен қатар көкөніс дақылдарын өсіруге өте қолайлы. Вулкандардан алыс жерлерде топырақтардың құнарлылығы орташа немесе төмен, олардың көпшілігі құмды, және Grampians сияқты бұталы өсімдіктерге бейім. Су өткізгіштігі өте нашар, көптеген өзендер ұзақ және тұрақты жаңбырдан кейін ғана ағып жатады, бұл климаттың салыстырмалы тұрақтылығын ескере отырып, өте өзгермелі ағынға әкеледі. Басты тау тізбегі – Отуэй жотасы, ол Батыс аймағы мен Порт-Филлип аймағының шекарасында орналасқан.
Климат
Климаты жұмсақтан жылыға дейін, көбінесе ылғалды немесе субылғалды. Жазғы температуралар жылы, ақпан айының орташа температурасы Портлендте басталып, жазықтың солтүстік бөлігінде дейін өзгереді. Жазда жаңбыр жиі жауады, бірақ көбінесе ауыр болмайды; алайда, 1946 жылғы наурыз айында бір апта ішінде жауған жаңбыр бұл аймақтағы ең көп жауын-шашын мөлшерін құрады. Қыста температуралар әдетте шамамен ең төменгі 0,9 градусқа дейін, ең жоғарғы 0,9 градусқа дейін ауытқып, жаңбыр өте жиі және сенімді болады, Болак көлі маңындағы ең құрғақ аймақта орташа көрсеткіш 0,9 градусқа дейін, ал Портлендте 0,9 градусқа жетеді. Уиапроинада және жақын орналасқан Танибринде Виктория штаты бойынша рекордтық көрсеткіш тіркелді.
Түпкүлгілерді иемденуден шығару
Ван Дименс Лэнд колониясындағы мал өсіруге арналған жерлер отарлаушыларға толығымен бөлінген соң, Джон Бэтмен Порт-Филлип шығанағының кең далаларындағы құрлықтағы жерлерге назарын аударды, ол 1835 жылы Ұлыбритания тажының келісімінсіз басталды. Аборигендердің құқықтары заңмен танылмағандықтан және қорғалмағандықтан, зорлық-зомбылық оқиғалары болды. Мысалы, 1836 жылдың тамызында бір топ абориген Уэрриби өзенінің жанындағы (Мельбурнге жақын) Франкс фермасында Чарльз Франкс пен аты-жөні белгісіз малшыны өлтірді. Жауап ретінде Джон Бэтменнің інісі Генри Бэтмен Верриби өзеніндегі 9 үлкен шатырда тұратын 70-80 аборигенге (ерлер, әйелдер және балалар) қарсы жазалау экспедициясын ұйымдастырды, олардың саны тіркелмеді. Осыған қарамастан, 1837 жылдың мамырында Генри Бэтмен "корольдік жерлердің уақытша комиссары, жерді пайдаланушыларды бақылаумен жүктелген лауазымды тұлға" болып тағайындалды. 1837 жылдың 4 наурызында Мельбурнге келген губернатор Бурк 120 аборигенге үн қатты, "оларды жақсы мінез-құлыққа және миссионердің нұсқауларына бағынуға шақырды". Кулин тайпасына көрпелер таратылды, ал [полиция судьясы капитан Уильям] Лонсдейл ұсынған төрт адам "құрметті белгілерге" ие болды және оларға мыс тақталар табысталды. 1839 жылға қарай, көршілес малшылық аудандардан келген көптеген үйсіз аборигендер "қаланың [яғни Мельбурннің] географиялық, әлеуметтік және экономикалық шетінде, қандай да бір жолмен күнекөріс табуға тырысты". 1839 жылдың қысында қалаға аборигендердің бас қорғаушысы Джордж Огастус Робинсон келгенде, Ярра өзенінің оң жағалауындағы лагерьде "Порт-Филлип тайпаларының төрт жүзден бес жүзге дейінгі өкілдері" жиналды, олар аштық пен аурудан зардап шекті. 1840 жылға қарай Робинсонға Мельбурн полициясының капитаны Лонсдейл "аборигендердің аштықтан өлгенін және көптегендерінің ауруға шалдыққандарын анық көріп тұрса да" әлі де "қоймалар бөлінген жоқ". Елдің ішкі аймақтарында "мол малдың (қой мен сиырдың) басып алғандығы" және "ауылдағы жағдайдың төзімсіз болғандығы" салдарынан аборигендер тамақ пен көрпе іздеп Мельбурнге ағылып келді. 1836 мен 1842 жылдар аралығында Викториядағы аборигендер тобы Англияның бүкіл аумағынан үлкен аң ауру жерлерінен айырылды.
Эумералла соғыстары
Портленд аймағында 1840 жылдары Гундитджмара тайпасы Эумералла соғыстары деп аталатын бірнеше шайқаста өздерінің аң аулау алқаптары үшін күресті, оның барысында олар да, отарлаушылар да қаза тапты. Гундитджмараның қарсыласуы отарлаушылардың күшіне көніп берді, олар жергілікті полицияны шақыртты – бұл ұйым өз туған жерінде тәртіп сақтауға арналған, жоғары дағдылы аборигендерден құралған. Тарихшы Ян Критчет осы қақтығысты 1990 жылы жарық көрген «Алысқа кеткен қырғын даласы: Батыс аймақтарының шекаралары, 1834-1848» атты кітабында сипаттаған.
Салдары
Батыс округтің отарлануы оның тікелей аумағынан тыс жерлерге де зор әсер етті. 1844 жылдың қаңтарына қарай Мельбурн қаласында нашар жағдайда 675 абориген тұрғандығы айтылды. "Үкіметтің саясаты шаруаларды кез келген абориген жерін иеленуге ынталандырды, бұл Порт-Филиптің кең далаларындағы түпкі тұрғындарының көп бөлігінің 1835 жылдан кейін осылай тез қайтыс болуының себебін түсіндіреді". 1845 жылға қарай Викториядағы барлық мал өсіру лицензияларын 240-тан аз бай еуропалықтар иеленді және "Викторияда ұрпақтар бойы зор саяси және экономикалық билікке ие болатын" патриархтар атанды. Аборигендер аулау алқаптарынан айырылып, олардың ғасырлар бойғы өртті басқару тәжірибесіне шамамен 15 жыл бойы ара қойылғаннан кейін, колония алғаш рет ең ірі өрттерді бастан кешірді, ол 1851 жылғы 6 ақпандағы Қара бейсенбіде (1851) Викторияның жер аумағының шамамен 25% бөлігін өртеді.
Миссиялар
Миссионерлер 1861 жылы батыстағы Гундитжмара халқын Пурнимге жақын шығысқа қарай құрылған миссияға көшіруге тырысты, бірақ Портленд аймағындағы Гундитжмара халқы Гундитжмара елінің шығыс шекарасынан және Хопкинс өзенінен тыс жердегі қарсылас абориген руларымен туындаған шиеленіс салдарынан бас тартты. Бес жыл өткен соң, 1866 жылы Кондах көліндегі мемлекеттік жерлер аборигендер миссиясы үшін бөлінді. Бұл жер 1869 жылы қорық деп жарияланды және Англикан миссиясы құрылды. 1951 жылы Кондах көлі қорығының үш кішкентай учаскесінен басқасы жойылды және жері Солдаттар қоныстандыру комиссиясына берілді. 2007 жылдың 30 наурызында Австралия Федералды соты Гундитжмара халқын Портленд аймағындағы мемлекеттік жерлер мен сулардың көп бөлігіне құқығы бар екенін мойындады. 2011 жылдың 27 шілдесінде Шығыс Маар халқымен бірге Гундитжмара халқы Ямбук аймағындағы мемлекеттік жерлерге, соның ішінде Леди Джулия Перси аралына, олар Дин Маар деп атайтын жерге құқығы бар екені мойындалды.
Бастапқы өндіріс
Уиммерада өңдеуге оңай топырақтар дамығанға дейін ауданның құрғақ солтүстік бөлігінде біраз уақыт бидай өсірілді. Осы кезеңде сүт шаруашылығы ылғалды оңтүстік аймақтарда маңызды өнеркәсіп ретінде дамыды, сондай-ақ ең жақсы топырақтарда картоп пен пияз өсірілді. Отуэй тауларында орман шаруашылығы басты салаға айналды, әсіресе Ұлы мұхит жолы салынғаннан кейін, ол бұл өте ылғалды аймақтарға жол ашты. 1960 жылдардың соңынан бастап ағаш кесуге назар аударғандықтан, көптеген ағаш өңдеу заводтары жұмысын тоқтатты, себебі жұмыс орындары Джилонгқа көшірілді. Лорн және Аполло Бэй сияқты қалаларда туризм басым сала болып табылады, олар жазда толтырады, себебі мельбурндықтардың назарын керемет пейзаж мен қолайлы ауа райы тартады. Хейвуд және Нельсон сияқты қалаларда 1950 жылдан бері қарағай шаруашылықтары басым сала болып табылады, бірақ плантациялар жетілгеніне қарамастан, төмен бағалардың салдарынан бұл сала қауіп төніп тұр.