Кіріспе

Syberia — Microïds әзірлеген және жариялаған графикалық оқиғалық ойын, ол Microsoft Windows, PlayStation 2 және Xbox платформалары үшін 2002 жылдың 9 қаңтарында шығарылды, ал кейін Windows Mobile, Nintendo DS, Android, OS X, PlayStation 3, Xbox 360, iOS және Nintendo Switch үшін де портталды. Бельгиялық суретші Бенуа Сокалдың туындысы және дизайны бойынша жасалған «Сибирия» 1999 жылғы «Амерзона» видео ойынымен бір әлемде өрбиді. Ойын Кейт Уокердің тарихын баяндайды, ол компанияны сату мәселесімен айналысатын американдық заңгер және қайтыс болған иесінің бауырын табу үшін Еуропа мен Ресейге жасаған саяхаты. Басты сюжеттік желімен қатар, оқиға Кейттің жеке өміріне қатысты қосымша сюжеттен де тұрады. Syberia коммерциялық сәттілікке жетіп, 2005 жылға қарай әлем бойынша 500 000 данадан астам сатылды. Ол ақылды сценарийі және модерн мен clockpunk стилінің элементтерін қамтыған графикалық дизайны үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. Оның табысы бірнеше жалғастырушы ойындар мен комикске бейімдеулерді қамтитын франшизаны құрады.

Ойын процесі

Сибирь – ойыншы үшінші тұлғадан ойнайтын, түрлі жұмбақтарды шешіп, оқиға желісінің жалғасуы үшін белгілі бір амалдарды орындауы қажет болатын тапсыру-табу ойыны. Сибирь ойынының геймплейіне сюжеттік емес элементтер қосылған, ол ойынға көбірек мағына береді. Мысалы, ойыншылар қандай кіші локациялармен және ойын емес кейіпкерлермен бірінші болып әрекеттескім келетінін өзі таңдай алады, тіпті әр тарау бірдей басталып, бірдей аяқталса да.

Сюжет

Ойын американдық адвокат Кейт Уокерді заң фирмасы ойдан шығарылған француздық Валадилен ауылына отбасылық көктемдік қуыршақтар фабрикасының корпоративтік иелігін жүзеге асыруды қадағалау үшін жіберген кезде басталады. Кейт келгенде, ол жақында қайтыс болған иесі Анна Воралбергтің, өлімінен бұрын ауылдық нотариусқа өзінің інісі Ханс тірі екенін, ал әкесі оның қайтыс болғанын және жерленгенін айтқанға қарамастан, хабарлағанын біледі. Ханс енді фабриканың иесі екенін түсінген Кейт, иелігін жүзеге асыру үшін оның келісімін алу қажеттігін біледі. Воралбергтердің мүлігін зерттегенде, ол Ханстың ғана емес, сонымен қатар жас кезінде ауыл сыртындағы үңгірде мамонтқа мінген адамның ежелгі қуыршағын алуға тырысқанда жарақат алғанын біледі. Осы оқиға салдарынан оның дамуы тоқтап, ақыл-ойы жетілмей қалды және қуыршақта бейнеленгендей, мамонттарға мінуге құмарлық танытты. Автоматтар жасауда өте шебер болғанына қарамастан, әкесі оның құмарлығын мақұлдамады және тікелей нәтижесінде одан бас тартты. Ханс континенттің шығысында екенін білген Кейт, оған жетудің жалғыз жолы – Аннаның інісінің өтініші бойынша салынған, ерекше сағаттық механизммен жұмыс істейтін локомотив және оны Оскар атты арнайы аниматронмен басқару екенін біледі. Кету алдында Кейт Хансқа маңызды заттарды әкелуді тапсырады, Оскар оларға мамонт қуыршағын және екі музыкалық қорапты жіберуге рұқсат беру үшін қажетті заттарды әкелуді тапсырады. Барлық заттарды алғаннан кейін, олар шығысқа қарай сапарға шығады және сәтсіз университет орналасқан Баррокштадт қаласында тоқтайды. Кейт олардың сапарын жалғастыруына мүмкіндік іздеп жүргенде, оқу орнын зерттейді және Ханстың Сибирия аралында тұратын мамонттармен бірге өмір сүрген және оларды үйреткен Юкол тайпасы туралы көбірек біледі. Кейттің саяхаты оны Комкольцградқа, коммунистік дәуірдегі шаңды, өнеркәсіптік тау-кен кешеніне жеткізеді, оны эксцентрикалық және біршама ақылсыз Сергей Бородинин басқарады. Ол Оскардың қолының автоматты органшы жұмысына ұрланғанын білгеннен кейін, оған Хелена Романскиге, мақтан тұтатын опера әншісіне, кешенге қайта әкелуге көмектесуге келіседі, осылайша қолын қайтарып алуға болады. Мас пилот Бориске Ханстың өнертабысының бірін – сағаттық механизммен жұмыс істейтін ұшу аппаратын жөндеуге көмектесу арқылы Кейт оған Аралбад курортына баратын дирижабльді басқаруға көмектеседі, бірақ Хеленаның ән айту үшін тым ескі екеніне сенгенін біледі, бұл Кейтті оны қалпына келтіруге итермелейді. Кейтпен бірге тау-кен кешеніне оралған Хелена Бородиннің алдында өнер көрсетеді, бірақ ол оны жеке опера әншісі ретінде қасында ұстауды қалайды. Бұған жол бермей, Кейт Хеленаны құтқарып, Оскардың қолын қайтарып алады және екеуі де пойызбен кетуге тырысады. Бородин оларды тоқтатуға тырысса да, Кейт оның күш-жігерін жою үшін динамит қолданады, оны өлтіреді және пойыздың Аралбадқа жетуіне мүмкіндік береді. Аралбадқа келген Кейт Хансты курортта күтіп отырғанын көреді, ол оған пойыз бен Оскарды әкелгеніне қуанышты. Ханс әпкесінің өліміне көп мән бермей, фабриканы босату туралы қағаздарға оларды оқымай-ақ қол қояды. Кейт Нью-Йоркке қайтатын ұшаққа отырмас бұрын, ол ойын өзгертеді және Хансқа пойызға қосылуға асығады, оған арманын жүзеге асыруға көмектесуді ұсынады, жұмысынан және үйдегі адал емес күйеуінен бас тартады.

Даму

Ойын Монреальде 35 адамдық команда тарапынан, марқұм Бенуа Сокалдың жетекшілігімен толығымен өндірілді. Бюджеті 2 миллион еуроны құрады және ол кездегі Microïds ойындарының арасында ең жоғары бюджетке ие болды. Бенуа Сокал бір сұхбатында әзірлеушілер тобының бастапқыда Syberia оқиғасы үшін бір ғана ойын жасауды қарастырғанын, бірақ оның көлемі тым үлкен болғандықтан бұл жобадан бас тартқанын айтты. Сокалдың алдыңғы ойыны, Amerzone, осы ойдан туындаған әлемде орналасқан және Syberia-да оған сілтемелер кездеседі.

Сатылымдар

"Сибирия" ойыны коммерциялық сәттілікке жетті. Қыркүйек айына қарай консольдық және компьютерлік нұсқаларының әлемдік сатылымы 350 000 данаға жуықтап, 350 000-ға жетті. Францияда Agence française pour le jeu vidéo компаниясы 2003 жылдың қыркүйегіне дейін, консольдық нұсқалары шығар ілгері, "Сибирия" компьютерлік нұсқасының 50 000 данасы сатылғанын хабарлады. Microïds сол айда Францияда PlayStation және Xbox нұсқаларының тиісінше 50 000 және 20 000 данасын жеткізу жоспарларын жариялады. Солтүстік Америкада оның компьютерлік нұсқасы 2003 жылы ғана 60 158 дана сатылды, ал 2004 жылдың басында Орвоин аймақтағы Xbox нұсқасының "біздің алдын ала күткенімізден әлдеқайда жақсы сатылып жатқанын" атап өтті. Бенойт Сокальдің White Birds Productions компаниясының Мишель Бамс "Сибирия" ойынының ақпан айында әлемдік сатылымы "500 000-ға жуық дананы" құрағанын айтты, ал Ubisoft мәліметінше, 2005 жылдың соңына қарай бұл көрсеткіштің артығы басып кетті. Алайда, Джейн Дженсен 2004 жылы ойынның The Adventure Company үшін "өте табысты болмағанын" атап өтті, бұл оның Gray Matter жобасының тоқтатылуына себеп болған факторлардың бірі болды. Билл Тиллер 2006 жылы АҚШ-та "Сибирия" ойынының 161 000 данасы сатылғанын хабарлады. "Сибирия" сериясының бүкіл әлем бойынша сатылымы 2008 жылы 1 миллион данадан асты, ал 2016 жылы 3 миллионға жетті, бұл "Сибирия 3" ойыны шығар ілгері болды.

Сыни пікірлер

"Нью-Йорк таймс" газетінің мәліметінше, "Сиберия" ойыны сыншылардан "керемет пікірлер" алды. CNN телеарнасы "Сиберия" ойыны "саяхат жанрына әсерлі графиканы қайта әкелді" деп хабарлады. Just Adventure оны "E3 көрмесіндегі ең үздік саяхат ойыны" деп атады. Дегенмен, "Нью-Йорк таймс" газетінің Чарльз Херрольдтан келген сын теріс болды, ол өзінің "саяхат ойындарына деген сенімі бір жіпке ілінгендей" екенін жазды, себебі ол Microid-тің "Сиберия" ойынын ойнады, ол жылдың ең жақсы саяхат ойыны деп есептелгенімен, өте жақсы емес екен.

Марапаттар

Syberia 2002 жылы PC Gamer US, Computer Gaming World, GameSpot, GameSpy және Silent Hill 2 ойынымен бірге The Electric Playground басылымында ең жақсы компьютерлік ойын-сауық ойыны деп танылды. Бұған қоса, ол IGN-нің "Оқырмандар таңдауы бойынша ойналатын ең жақсы ойын" (2002) сыйлығын жеңіп алды. Computer Games Magazine оны 2002 жылғы ең жақсы компьютерлік ойындардың он біріншісі деп жариялады және көркемдік шешімдері үшін марапаттады. Сол сияқты, ойын GameSpot-тың "Компьютердегі ең жақсы көркемдік графика" сыйлығына ие болды. Ол Game Developers Choice Awards-тың "Көрнекі өнердегі жетістік" сыйлығымен, сондай-ақ GameSpot-тың "Компьютердегі ең жақсы сюжет" және "Компьютерде ешкім ойнамаған ең жақсы ойын" сыйлықтарымен де марапатталды.

Жалғасы

"Сиберия" фильмінің 2004 жылы "Сиберия II" атты жалғасы шықты, ол Кейт Уокердің Сиберияға саяхатын әрі қарай жалғастырды. 2012 жылы Microïds Бенуа Сокалдың "Сиберия 3" әңгімесін жазу үшін Anuman компаниясымен келісімшартқа отырғанын және ресми әзірлеу жұмыстары басталғанын хабарлады. Бұл жобаны Microïds компаниясын құрған Эллиот Грассиано қадағалады. "Сиберия 3" 2017 жылдың сәуір айында жарық көрді. "Сиберия: Бұрынғы әлем" деп аталған төртінші бөлімі 2022 жылдың 18 наурызында ұсынылды.

Порттар

2006 жылы MC2 France компаниясы Tetraedge Games компаниясы бейімдеген Syberia ойынының Symbian және Windows Mobile смартфондары үшін жарияланғанын хабарлады. 2008 жылы Microïds Mindscape компаниясымен бірлесіп, 2008 жылдың қазан айында Nintendo DS платформасы үшін Syberia ойынының мобильді нұсқасын шығаратынын мәлімдеді. 2008 жылдың 30 қазанында DreamCatcher Games компаниясы Солтүстік Америкада Syberia ойынының Nintendo DS нұсқасын 2008 жылдың желтоқсанында шығаратынын хабарлады. Ойынның iOS нұсқасы 2014 жылдың желтоқсан айында қолжетімді болды. Nintendo DS порты ауыр сынға ұшырады, GameSpot бағасы бойынша 3.5/10 алды: көптеген дауыстық рольдер алынып тасталды және графика ПК нұсқасынан қысқартылғандықтан, сюжет үшін маңызды көптеген ұсақ заттарды табу өте қиын болды.