Кіріспе
Украинаның ұлттық үкіметі Украина Министрлер Кабинеті (Кабінет Міністрів України; қысқаша CabMin), көбінесе Украина Үкіметі (Уряд України, Uriad Ukrainy) деп аталады, Украинадағы мемлекеттік атқарушы биліктің жоғарғы органы болып табылады. Украина КСР Министрлер Кеңесі ретінде 1991 жылдың 18 сәуірінде №980 XII Украина КСР Заңымен құрылды. Витольд Фокин Украинаның бірінші Премьер-министрі болып бекітілді. Кабинет – Украина Премьер-министрі мен олардың вице-премьерлерінен, сондай-ақ кабинет отырыстарына қатысып, дауыс беретін басқа министрлерден тұратын «президиум» құрамындағы алқалы орган. Премьер-министр кабинетке төрағалық етеді. Кейбір вице-премьерлер бірінші вице-премьерлер болып тағайындалуы мүмкін. Кеңес үкіметі кезінде президиум іс жүзінде жұмыс істейтін институт болғаннан өзгеше, қазіргі үкімет президиумы номиналды және вице-премьерлердің басқа министрлерден айтарлықтай артықшылығы жоқ. Үкімет шешімдерінің барлығы кабинет отырыстарында министрлер немесе министрлік мәртебесі бар атқарушы биліктің орталық басқармаларының басшыларымен дауыс беру арқылы қабылданады. Министрлер Кабинетінің хатшылығы кабинеттің жұмысын қамтамасыз етеді, ал Украинаның мемлекеттік қызмет жөніндегі Ұлттық агенттігі мемлекеттік қызметкерлердің кадрлық құрамын қамтамасыз етеді. Украинадағы мемлекеттік басқарудың негізгі бірлігі – атқарушы биліктің орталық кеңсесі (басты атқарушы кеңсе), оған министрлік мәртебе берілуі мүмкін. Әрбір атқарушы биліктің мұндай орталық кеңсесіне оның басшысы (холова) төрағалық етеді. Министрлік мәртебесі жоқ атқарушы биліктің көптеген орталық кеңселерi үкіметтік министрліктің құрамына кіруі мүмкін, ал қалғандары жеке жұмыс істейді немесе Украина Президентіне немесе Жоғарғы Радаға (парламентке) қолдау көрсетеді. Министрлік мәртебесі жоқ атқарушы биліктің орталық кеңселерi қызметтер, агенттіктер немесе инспекциялар ретінде белгіленеді. Атқарушы биліктің таңдалған орталық басқармаларына «арнайы мәртебе» беріледі. Өте аз ғана орталық атқарушы кеңселер қорлар, комитеттер немесе басқа да статустармен тағайындалады. Қазіргі Украина Министрлер Кабинеті – 2020 жылдың 4 наурызында құрылған, Денис Шмыхал басшылығымен жұмыс істейтін Шмыхал Үкіметі.
The Cabinet of Ministers of Ukraine (Кабінет Міністрів України; shortened to CabMin), commonly referred to as the Government of Ukraine (Уряд України, Uriad Ukrainy), is the highest body of state executive power in Ukraine. As the Council of Ministers of the Ukrainian SSR, it was formed on 18 April 1991, by the Law of Ukrainian SSR No.980 XII. Vitold Fokin was approved as the first Prime Minister of Ukraine. The cabinet is a collegiate body consisting of the cabinet's "presidium" composed of the Prime Minister of Ukraine and their vice prime ministers as well as other ministers who participate and vote on sessions of the cabinet. The prime minister presides over the cabinet. Some vice prime ministers may be appointed as the first vice prime ministers. Unlike the Soviet period of the government when presidium was actually a functioning institution, the current government presidium is nominal and vice prime ministers do not have much advantage over other ministers. All government decisions are being voted for and adopted at the sessions of the cabinet by ministers only or heads of central offices of executive authority with ministerial status. The Secretariat of Cabinet of Ministers ensures the operations of the cabinet, while the National Agency of Ukraine for Civil Service provides human resources of government officials. The basic unit of government administration in Ukraine is a central office of executive authority (central executive office) which may be granted ministerial status. Each such central office of executive authority is chaired by its head (holova). Many central offices of executive authority without ministerial status may be part of a government ministry, while others function separately or support either the President of Ukraine or the Verkhovna Rada (parliament). Central offices of executive authority without ministerial status are designated either as services, agencies, or inspections. Selected central offices of executive authority are granted a "special status". Only very few central executive offices are designated as funds, committees or otherwise. The current Cabinet of Ministers of Ukraine is the Shmyhal Government that was formed on 4 March 2020, led by Denys Shmyhal.
Қолданылу аясы
Министрлер кабинетіндегі министрліктердің саны уақыт өте келе өзгерді, кейбір министрліктер жойылды, ал басқалары біріктірілді немесе мемлекеттік комитеттерге немесе агенттіктерге төмендетілді. Әр министрлік басқа да мемлекеттік ведомстволарға басшылық етеді. "Атқарушы биліктің орталық органдары" деп аталатын мемлекеттік ведомстволардың үш негізгі түрі бар: қызметтер, агенттіктер, инспекциялар. Негізгі мемлекеттік ведомстволармен қатар, ерекше мәртебе берілген басқа да мемлекеттік ведомстволар бар. Мұндай ведомстволардың ішінде әртүрлі мемлекеттік комитеттер, мемлекеттік комиссиялар, мемлекеттік қорлар және басқа да мекемелер бар. Ведомстволар қайта ұйымдастырылу арқылы министрлік деңгейіне көтерілуі мүмкін, керісінше, үкімет министрліктері ведомстволар деңгейіне төмендетілуі мүмкін (мысалы, Төтенше жағдайлар министрлігі Ішкі істер министрлігінің ведомствосына төмендетілді). Министрлер кабинеті Украина Президентіне жауапты және Верховно Раданың бақылауында болады, сондай-ақ оған есеп береді. Министрлер кабинеті Премьер-Министр, Бірінші вице-премьер, үш вице-премьер және өздеріне бекітілген министрліктерді (ведомстволарды) басқаратын басқа да министрлерден тұрады. Бір кезде "мемлекеттік министрліктер" институты да болды, ол 1992 жылдың 25 ақпанында Президенттің №98 жарлығымен жойылды. Министрлер кабинетінің хатшылығы (немесе Министрлер кабинетінің министрі) үкіметтің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Хатшылықтың құрылымдық бөлігі Украина Премьер-Министрінің кеңсесі де болып табылады.
Тағайындау және босату
Жоғарғы Рада президент ұсынған кандидатурадан кейін Премьер-Министрді бекітуге бес күнге ие. Кез келген министрді бекіту немесе қызметтен босату үшін парламентте дауыс беру қажет. Сенімсіздік дауысы Парламент сессиясында бір рет ғана Президент немесе парламент мүшелерінің үштен бірінің бастамасымен өте алады. Премьер-Министрдің отставкасынан кейін бүкіл Кабинет таратылуға тиіс. Алайда, Кабинет өзінің қызмет бағдарламасын бекіткеннен кейін бір жыл ішінде оның отставкасы қарастырылмайды, яғни Кабинеттің қызметтен босатылуы оның алғашқы жылында мүмкін емес. Президент жаңа Кабинет жұмыс істей бастағанға дейін 60 күнге дейін Кабинеттің міндеттерін орындауға бұйыра алады. Кабинеттің құрамын Украина Парламенті Премьер-Министрдің ұсынысы бойынша анықтайды (Қорғаныс министрі мен Сыртқы істер министрінен басқа, олардың кандидатураларын Президент ұсынады). Еңбек және мемлекеттік қызмет туралы заңнама Кабинет мүшелерінің мәселелерін реттемейді. Министрлер Кабинетінің лауазымдары саяси болып табылады және Украина Конституциясымен және Украина Министрлер Кабинеті туралы Заңымен реттеледі. Жоғарғы Рада Министрлер Кабинетіне тағайындалған парламент депутаттарының өкілеттіктерін тоқтатады.
2004 жылғы конституциялық өзгерістер
2004 жылғы конституциялық түзетулер Украинаның 2004 жылғы Конституциясы деп қате аталады. Аталған түзетулер конституция ретінде емес, түзетулер ретінде қабылданды, олардың қабылдануы үшін парламент депутаттарының 2/3 дауысы қажет. Украина Конституциясының 83-бабына сәйкес, үкіметтік коалицияны парламенттегі көпшілікті құрайтын фракциялар (жеке тұлғалар емес) құруы тиіс, яғни "парламенттік фракциялар коалициясы" (украинше: Коаліція парламентських партій). 2010 жылдың ақпан айындағы парламент ережелері туралы заң фракциялардың шешімін және 226 депутаттың қолтаңбасын талап етеді. 2010 жылдың 1 қазанында Украина Конституциялық соты 2004 жылғы конституциялық түзетулерді заңсыз деп жариялап, парламентте коалиция құру қағидасын жойды. 2014 жылдың ақпан айында парламент 2004 жылғы конституциялық түзетулерді қайта қолдануды көздейтін заң қабылдады. Үш күннен кейін олар антқа адал болмағаны үшін парламенттік квота бойынша тағайындалған Конституциялық соттың бес судьясының өкілеттіктерін тоқтатты.