Франческо Фаа ди Бруно: Математик, дін қызметкері және кедейлерге көмекшісі
Francesco Faà di Bruno
Франческо Фаа ди Бруно: итальяндық дін қызметкері, математик, музыкант. 1888 жылы қайтыс болды, 1988 жылы қасиетті деп жарияланды. Формуласымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франческо Фаà ди Бруно (7 наурыз 1825 – 25 наурыз 1888) – итальяндық дін қызметкері, кедейлердің қорғаушысы, заманының көрнекті математигі және танымал діни музыкант. 1988 жылы Иоанн Павел II папасы оны мақұлданғандар қатарына қосты. Фаà ди Бруно формуласы оның есімімен аталады.
Francesco Faà di Bruno (7 March 1825 – 25 March 1888) was an Italian priest and advocate of the poor, a leading mathematician of his era and a noted religious musician. In 1988 he was beatified by Pope John Paul II. He is the eponym of Faà di Bruno's formula.
Ерте өмір
Фаа ди Бруно 1825 жылдың 7 наурызында Сардиния Корольдігінің құрамына кірген Александрия қаласында дүниеге келді. Ол дворян отбасында туған, маркиз Луиджи Фаа ди Бруно мен Леди Каролина Саппа де’ Миланезидің он екінші және кенже баласы болды. Ол бақытқа толы, өнерге құштар және ата-анасының терең католиктік нанымынан туындаған кедейлерге деген қайырымдылықпен ерекшеленетін үйде өсті. Жастық шағында Корольдік армияға қабылданып, бір кезде штаб офицері шеніне жетті. Ол әскери қызметтен кетіп, Парижге барып, Огюстен Коши мен Урбен Ле Верьердің жетекшілігімен математика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Бұл екеуі де Нептун планетасын ашуға үлес қосыпты. Ол математиктер Франсуа Наполеон Мари Мойньо мен Шарль Эрмитпен жақын қарым-қатынаста болды. Туринге оралғаннан кейін жергілікті университеттің математика профессоры қызметіне тағайындалды. Математика саласындағы жетістіктері үшін Париж және Турин университеттері оған ғылым докторы дәрежесін берді. Сондай-ақ, қарттар мен кедейлерге арналған панажайлар құруға көмектесті. Туриндегі Азапты Күштің Анасы (Our Lady of Suffrage) шіркеуінің салынуын қадағалады.
Faà di Bruno was born in Alessandria, then part of the Kingdom of Sardinia, on 7 March 1825. He was of noble birth, being the twelfth and youngest child of the Marchese Luigi Faà di Bruno and the Lady Carolina Sappa de' Milanesi. He was raised in a home marked by happiness, the arts and a concern for the poor arising from the parents' strong Catholic faith. As a young man, he entered the Royal Army and held, at one time, the rank of Staff Officer. He resigned from his commission and went to Paris, where he did doctoral studies in mathematics under Augustin Cauchy, and Urbain Le Verrier, who both shared in the discovery of the planet Neptune. He was in close contact with the mathematicians François Napoléon Marie Moigno and Charles Hermite. On his return to Turin, he took up the position of Professor of Mathematics at the local university. In recognition of his achievements as a mathematician, the degree of Doctor of Science was conferred on him by the Universities of Paris and Turin. and helped establish refuges for the elderly and the poor. He oversaw the construction of a church in Turin, Our Lady of Suffrage.
Діни қызметкер және негізін қалаушы
Өмірінің кейбір кезеңдерінде Фаа ди Бруно діни қызметін атқару үшін діни орденге кірудің пайдалы екенін түсінді және теологияны оқуға кірісті. Бірақ ол сол кездегі Турин архиепископының жасы келген адамды дінге қабылдамайтынын білді, себебі Фаа ди Бруноға сол кезде 40-қа жуық шамада еді. Ғасырлар бойы осы мамандықтың дәстүрлі жолы балалардың 15-16 жасында басталатын. Фаа ди Бруно Папа Пий IX-қа жүгінді және оның қолдауын алды, соңында 51 жасында дінге қабылданды. 1881 жылы ол үй қызметшілері мен қызметшілерге көмектесу үшін Әйелеуші Зитаның Миним әйелдері орденін құрды, кейіннен оның көмегін үйленбеген аналар сияқты басқаларға да кеңейтті. Олардың көмегімен ол тағы бір панажай құрды, ол жыныс жұмысымен айналысатын әйелдерге арналған еді. Фаа ди Бруно 1888 жылдың 25 наурызында Туринде қайтыс болды.
Somewhat late in his life, Faà di Bruno came to feel that pursuing Holy Orders would help him in his religious activities and commenced the necessary studies in theology. What he found, however, was that the Archbishop of Turin at that time would not accept an older man for ordination, Faà di Bruno being in his late 40s at that time. For centuries, the traditional route for this profession began in a boy's mid teens. Faà di Bruno appealed to Pope Pius IX and received his support, finally being ordained at age 51. He founded the Minim Sisters of St. Zita in 1881 to provide help for maids and domestic servants, later expanding its outreach to include others, such as unmarried mothers. With their help, he also established another refuge, one dedicated to taking in prostitutes. Faà di Bruno died in Turin on 25 March 1888.
Құрмет
Фаà ди Бруноны қасиеттілікке алу процесі 20-шы ғасырдың басында Турин архиепископтығымен басталды және ол Құдайдың қызметшісі деп жарияланды. Оның рухани жазбалары 22 мамыр 1935 жылы теологтар бекітті. 1971 жылы Папа Павел VI оны құрметті деп жариялады, ал 1988 жылы оның қайтыс болғанына 100 жыл толуына орай Папа Иоанн Павел II оны мақұлданды. Дегенмен, оның еңбектері негізінен жою теориясы және эллиптік функциялар теориясымен байланысты. Ол "Journal de Mathématiques" (Жозеф Лиувилл бас редакторы), Crelle's Journal, "American Journal of Mathematics" (Джонс Хопкинс университеті), "Annali di Tortolini", "Les Mondes", "Comptes rendus de l'Académie des sciences" және т.б. журналдарда жарияланған 40-қа жуық мақаланың авторы. Ол үш томдық болып жоспарланған "Эллиптік функциялардың теориясы мен қолданылуы" атты толық зерттеу еңбегінің бірінші жартысын жазды; "Théorie générale de l'élimination" (Париж, 1859); "Calcolo degli errori" (Турин, 1867), француз тіліне "Traité élémentaire du calcul des erreurs" (Париж, 1869) деген атаумен аударылды; және ең маңыздысы, "Théorie des formes binaires" (Париж, 1876), неміс тіліне аударылды (Лейпциг, 1881). Фаà ди Бруноның естеліктерінің тізімін "Royal Society ғылыми еңбектерінің каталогы" (Лондон, 1868, 1877, 1891), т. II, vii және ix томдарынан қараңыз. Оның шәкірттерінің ішінде белгілі математиктер Коррадо Сегре және Джузеппе Пеано болды.
The cause for the canonization of Faà di Bruno opened in the early 20th century by the Archdiocese of Turin and he was declared a Servant of God. His spiritual writings were approved by theologians on 22 May 1935. He was declared Venerable by Pope Paul VI in 1971, and beatified by Pope John Paul II on the centennial of his death in 1988. However, his work is mainly related to elimination theory and to the theory of elliptic functions. He was the author of about 40 original articles published in the "Journal de Mathématiques" (edited by Joseph Liouville), Crelle's Journal, "American Journal of Mathematics" (Johns Hopkins University), "Annali di Tortolini", "Les Mondes", "Comptes rendus de l'Académie des sciences", etc. ; the first half of an exhaustive treatise on the theory and applications of elliptic functions which he planned to complete in three volumes; "Théorie générale de l'élimination" (Paris, 1859); "Calcolo degli errori" (Turin, 1867), translated into French under the title of "Traité élémentaire du calcul des erreurs" (Paris, 1869); and most important of all, "Théorie des formes binaires" (Paris, 1876), translated into German (Leipzig, 1881). For a list of the memoirs of Faà di Bruno, see the "Catalogue of Scientific Papers of the Royal Society: (London, 1868, 1877, 1891), t. II, vii, and ix. Among his students were the noted mathematicians Corrado Segre and Giuseppe Peano.
Өмірбаяндық және жалпы сілтемелер
"Математикалық жұмыс" – Франческо Фаà ди Бруноның математикалық қызметі туралы эссе, оның зерттеулері мен оқытуын сипаттайды. Бұл Франческо Фаà ди Бруноның ғылыми еңбектеріне, оның ішінде оқыту және инженерлік қызметіне қатысты эсселер жинағы, соның ішінде түпнұсқа құжаттар. Фаà ди Бруноның "Opera omnia" еңбегі. Мазмұны осы мақалаға енгізілген Католик энциклопедиясындағы түпнұсқа мақала. Бұл сілтеме және келесісі (екінші бөлім) Фаà ди Бруноның ғылыми жетістіктерінен өзге биографиялық аспектілеріне арналған. Бұл Франческо Фаà ди Бруно туралы биографиялық мақаланың екінші бөлігі, оның ғылыми жетістіктерінен өзге өмірлік аспектілерін қамтиды. Сайттан қолжетімді. Ватикан сайтында оның қасиеттілікке иелену күні көрсетілген.
. "The mathematical work" is an essay on mathematical activity, describing both his research and teaching, of Francesco Faà di Bruno. This is a collection of essays, including original documents, related to Francesco Faà di Bruno's scientific work, including his teaching and engineering activity. Faà di Bruno's "Opera omnia". The original article in the Catholic Encyclopedia whose content was originally included in this entry. This reference and the following one (part two) deal with aspects of the biography of Faà di Bruno other than his scientific achievements. This is part two of a biographical article about Francesco Faà di Bruno, concerning aspects of his life other than his scientific achievements. Available from the website of the. The date of his beatification as listed in the Vatican website.
Ғылыми сілтемелер
. Google кітаптарынан толығымен тегін алуға болады. . Франческо Фаà ди Бруно өзінің есімін алып жүрген формуланың екі түрін ұсынған, Барнаба Тортолини негіздеген журналда жарияланған белгілі мақала. Google кітаптарынан тегін алуға болады. Google кітаптарынан толығымен тегін алуға болады. Google кітаптарынан толығымен тегін алуға болады. Фаà ди Бруноның ең маңызды еңбектерінің бірі, Пауль Горданның жоғары бағалаған (V беттегі Фаà ди Бруноға жазған хатына қараңыз). .
. Entirely freely available from Google books. . A well known paper where Francesco Faà di Bruno presents the two versions of the formula that now bears his name, published in the journal founded by Barnaba Tortolini. Available free from Google books. Entirely freely available from Google books. Entirely freely available from Google books. One of Faà di Bruno's most important works, highly praised by Paul Gordan (see his letter to Faà di Bruno on page V). .