Кіріспе

Грин-Лейк – Грин-Лейк мемлекеттік саябағындағы екі көлдің үлкені. Ол Нью-Йорк штатының Онондага округіне қарасты Сиракуз қаласының оңтүстік-шығысына қарай 14 шақырым (9 миль) жерде орналасқан. Дөңгелек көл – Грин-Лейк көлінің батысында орналасқан кіші көл. Екі көл де меромиктикалық, яғни беткі және терең сулар маусымдық араласпайды. Меромиктикалық көлдер сирек кездеседі; олар жан-жақты зерттелген, себебі олардың шөгінділері мыңдаған жылдарға созылған тарихи жазбаларды сақтай алады, сондай-ақ терең суларда қалыптасатын эуксин (қышқылдануға ұшыраған, күкіртті) жағдайларға байланысты зерттеледі.

Сипаттама

Жасыл көлдің максималды тереңдігі 195 фут (59 метрді құрайды).

Тарих

Файетвилл жасыл көлі (FGL) Солтүстік Америкадағы алғашқы меромиктикалық көлдердің бірі болып табылады және 1839 жылға дейін сонатын деректерге ие әлемдегі ең жақсы зерттелген меромиктикалық көл. 1839 жылы жасыл көлді алғаш зерттеген Ларднер Вануксем оны Содон көлі деп атаған, ал көлдің терең суларында сульфидтің болуы 1849 жылға қарай белгілі болды. Қазіргі уақытта FGL Грин Лейкс мемлекеттік паркінде орналасқан, ал 1933 жылдан бері үлкен көлемде құм солтүстік жағалауға төгіліп, жүзу аймағы құрылды. Судың бетке және тереңге енуі арасындағы еріген қатты заттардың (Ca, Mg, SO4) айырмашылығы байқалатын тұрақты қабатталудың себебі болады. FGL-де сульфаттың концентрациясы шамамен 13,5 ммол/л (қазіргі теңіз суының жартысына жуық), ол көлдің терең бөлігіне жер асты суларының ағыны арқылы түседі. Кальцит Synechococcus айналасындағы микроортада шөгінді түзеді және осының нәтижесінде ақ түсті құбылыстар пайда болады деп саналады. FGL-дің қазіргі изотоптық, химиялық және биологиялық құрамын зерттеу арқылы өткен орта туралы мәліметтер алуға болады. FGL жыл сайын көптеген ғылыми зерттеулердің нысаны болып табылады. Penn State университетіндегі Ли Кумптың соңғы жұмысы Nova: scienceNOW, National Geographic және BBC телеарналарында көрсетілді, онда FGL Пермь кезеңінің соңындағы жаппай жойылумен байланыстырылды.