Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Конституциялық референдум
Constitutional referendum
1973 жылғы Конституцияны өзгерту (табыс) – Австралияның Еңбек партиясы 1973 жылдың желтоқсан айында ұсынған референдум. Ол Австралия Конституциясының 51-бабын өзгертуді мақсат етті, арқылы табысқа қатысты заң шығару құқығын Федерацияға беруді көздеді. Уитлэм үкіметінің бұл түзетуді ұсынуының басты себебі инфляция мәселесі болды, себебі үкімет табыстарды бақылауға алса, инфляцияны тиімдірек басқаруға болады деп санды. Бұл ұсыныс барлық штаттардың көпшілігінің «жоқ» деп дауыс беруіне байланысты қабылданбады, бұл инфляция деңгейінің айтарлықтай өскенін көрсетеді. Сонымен қатар, Мұнай экспорттаушы елдер ұйымының (ОПЕК) ереуілдері мен «Мұнай дағдарысы» Австралия экономикасына соққы берді, бұл мұнай бағасының өсуіне және халықаралық рецессияға әкелді. Уитлэм үкіметіне осы экономикалық қиындықтарды жеңіп, экономиканы тұрақтандыру үшін үлкен қысым көрсетілді, нәтижесінде 1973 жылғы референдум (табыс) өтті, бұл Уитлэмнің инфляцияны бақылауға жасаған басты әрекеті болды. Уитлэм үкіметінің қысқа мерзім ішінде көптеген саясаттарды жүзеге асыруға тырысуы жиі сынға ұшырады. Уитлэмді кейбір БАҚ, экономистер және халық экономиканы басқаруы үшін, әсіресе экономикалық дағдарыс кезінде жиі сынады, оның Австралияға оң әсер еткеніне сенді. Ал басқалары оның Австралияны, әсіресе экономикалық жағынан тиімді басқара алмағанын айтты. ABC саяси тілшісі Аннабель Крэбб Уитлэмнің «өміріндегі тоқтаусыз құштарлығы мен даналықты іздеуі» болғанын мәлімдеді. Бұл жалпы дау Уитлэмнің 1973 жылғы табыс референдумының сәтті болуының қиын екенін көрсетті, әсіресе Австралиядағы көптеген референдумдардың сәтсіздік тарихын ескере отырып.
The Constitution Alteration (Incomes) 1973 was a referendum proposed by the Australian Labor Party in December 1973 which sought to alter section 51 of the Australian Constitution to give the Commonwealth legislative power over incomes. The Whitlam government's most prominent reason for posing this amendment was the issue of inflation, as they argued that with government power over incomes, inflation would be better managed. The proposal did not pass due to a majority "no" vote from all states. indicating a significant increase in the rate of inflation. In addition, a supply shock hit the Australian economy with the Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) strikes and "Oil Shock", which not only led to an increase in oil prices but an international recession. Significant pressure was placed on the Whitlam government to overcome these economic issues and restabilise the economy resulting in the 1973 Referendum (Incomes), Whitlam’s main attempt to control inflation. Whitlam’s government was prone to criticism over the number of policies his government tried to implement in a short period of time. Whitlam was also frequently criticised by some media, economists and the public for his management of the economy, especially in a time of economic crisis. believing he made positive impacts on Australia. Whilst others believed that he failed to effectively govern Australia, especially economically. ABC political journalist Annabel Crabb stated that it was Whitlam’s "irrepressible curiosity and quest for wisdom in his life" This overall controversy meant that there was no likely outcome for Whitlam’s 1973 Income referendum, especially considering the failed history of many Australian referendums.
Қоғамдық пікірлер мен сауалнамалар
Үгіт науқанының басында, ешқандай ірі баспасөз конференциялары немесе табысқа қатысты референдум талқылаулары болмай тұрып, қоғамдық пікір сауалдары үш штаттың (Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория және Оңтүстік Австралия) «Иә» деп дауыс беретінін көрсетті. Референдумға байланысты халықтың жалпы шатасуын газеттер мен журналистер, мысалы, «The Australian» газетінен Кеннет Дэвидсон, партиялардың өзі табыс өкілеттіктерін қалай пайдалануға болатыны туралы шатаста екенін хабарлады. Бұл өкілеттіктер әйелдерге тең жалақы төлеуге және әділ табыс пен жалақы жүйесін құруға мүмкіндік беретін еді. Кәсіподақтар ұсынылған өкілеттіктер инфляцияны бақылауда тиімді болмайды деп ойлады. Олар Австралиядағы бағалардың өсуі австралиялықтардың жалақыны көтеруді талап етуіне алып келеді, соның салдарынан «жалақы-баға спиралі» пайда болады деп мәлімдеді. Бұл реформалардың мақсаты – кірісі аз адамдарға тең мүмкіндік беру болғанмен, олар инфляцияны басқаруға қол жеткізе алмады. Бұл инфляцияның, әсіресе «стагфляцияның», әлеуметтік-экономикалық жағдайы нашар адамдарға тигізетін теріс әсеріне байланысты болды, себебі бағалардың өсуімен бірге жұмыссыздық та артты. Сонымен қатар, Робертсон бұл референдумның өтпеуіне лейбористік үкіметтің бірден екі референдум сұрағын қоюға тырысуы себеп болғанын айтты. 1974 жылы инфляция деңгейі 19 пайызға жетті және келесі екі онжылдық бойы жоғары деңгейде қалып қойды. Ричард Холден сияқты экономистер кейіннен Уитлэмнің сәтсіз референдумнан кейін мемлекеттік шығындарды арттыруын Еңбек үкіметінің үлкен қатесі деп санайды. Холден Уитлэм инфляциялық дағдарысты және «жалақы-баға спиралін» одан да нашарлатты деп есептейді. 1973 жылғы Уитлэмнің табыс референдумы қабылданбағаннан кейін, Австралия экономикасын басқаруға бағытталған кейінгі саясаттар пайда болды, мысалы, 1975 жылғы жалақыны индекстеу саясаты. Бұл саясат жалақының жылдам өсуіне жауап ретінде қабылданды және одан әрі өсуді шектеуге бағытталған. Алайда, Австралия Статистика Бюросының бұрынғы бас экономисі Брюс Хокман бұл индекстеу саясатының «ұзақ мерзімде инфляцияны бекітіп қана қоймай, оны күшейткенін» айтады. 1982-83 жылдары Австралия экономикасы үлкен рецессияға түсті.
At the beginning of the campaign before any major press or debates surrounding the income referendum, public opinion polls revealed that three states (NSW, VIC, and SA) would potentially vote ‘Yes’. The general public confusion surrounding the referendum was emphasised by newspapers and journalists, such as Kenneth Davidson from The Australian, reporting that the parties themselves were confused about how income powers would be exercised. This power would advance equal pay for women and would create a more equitable income and wage system. The unions did not believe that the proposed powers would be effective in controlling inflation. They argued that the increasing price levels in Australia resulted in the Australian public demanding higher wages, thus, resulting in a "wage price spiral". Both of these reforms aimed to give more equal opportunities to those with lower incomes, however, they could not manage inflation. This was due to the disproportionate impact that inflation, and particularly "stagflation", had on those with lower socio economic statuses as unemployment increased along with the increase of prices. Furthermore, Robertson argued that a major reason that this referendum did not pass was due to the Labor government’s insistence on posing two referendum questions at once. Inflation levels peaked at 19 percent in 1974 and continued to remain at a high level for the next two decades. Economists, such as Richard Holden, in hindsight, view Whitlam’s increase in government spending after the failed referendum to be a large failing by the Labor government. Holden believed that Whitlam only served to worsen the inflation crisis and ‘wage price spiral’ The rejection of Whitlam's 1973 income referendum gave way to later policies that attempted to manage the Australian economy such as the 1975 Wage Indexation Policy. This policy was in response to rapidly increasing wages and attempted to restrict any further growth. However, Bruce Hockman, former Chief Economist at the Australian Bureau of Statistics, argues that this indexation policy only ended up "locking in inflation in the long run". The Australian economy fell into a greater recession from 1982 83.