Кіріспе

Америка композиторы Витторио Джаннини (19 қазан 1903 – 28 қараша 1966) – американдық неоромантизм композиторы, опералар, әндер, симфониялар және духовой оркестрге арналған шығармалар жазған.

Өмір және жұмыс

Джаннини 1903 жылғы 19 қазанда Филадельфияда дүниеге келген. Ол анасы Антониетта Бриглияның жетекшілігімен скрипкашы болып бастады; стипендиямен Милан консерваториясында скрипка мен композицияны оқыды, содан кейін Джульярд мектебінде аспирантураны аяқтады. Ол Джульярдқа оқытушы болып оралып, Манхэттен музыка мектебінде, Джульярд музыка мектебінде және Кертис музыка институтында сабақ берді. Оның шәкірттерінің арасында Герби Хэнкок, Николас Флагелло, Дэвид Амрам, Марк Буччи, Альфред Рид, Энтони Ианнакон, М. Уильям Карлинс, Ирвин Свок, Джон Корильяно, Адольф Хейлсторк, Роланде Максвелл Янг, Томас Пасатьери, Авраам Стернклар, Мэри Линн Твомбли және Нэнси Блумер Деуссен болды. Джаннини 1965 жылы Солтүстік Каролина өнер мектебінің негізін қалаушы және алғашқы президенті болды, ол оны Оңтүстіктің Джульярды сияқты мекеме деп есептеді, соның арқасында виолончельші Ирвинг Клейн мен скрипкашы Руджиеро Риччи сияқты суретшілерді оқытуға шақырды. Ол 1966 жылы қайтыс болғанға дейін сол жерде жұмыс істеді. Джаннинидің әкесі Ферруччо Джаннини – опера әншісі және Филадельфиядағы Верди опера театрының негізін қалаушы. Витторионың екі қарындасы да танымал әншілер болған. Евфемия Джаннини Грегори Кертис институтында 40 жыл бойы дауыс сабақтарын берді, оның шәкірттерінің арасында опера дивалары Анна Моффо мен Джудит Блеген болды. Дюсолина Джаннини – драмалық сопрано және примадонна, ол бүкіл Еуропа бойынша өнер көрсетті, содан кейін Америка Құрама Штаттарына көшіп, Метрополитен Операсында ән шырқады және қалған өмірін оқытумен өткізді. Дюсолина ағасының кейбір операларының табысына үлкен үлес қосты. Оның мансабы 1934 жылы оның алғашқы операсы «Лючедияның» премьерасында (Мюнхен) және 1937 жылы Натаниел Хоторнның «Қызыл әріп» романы негізінде жазылған операсында (Хестер Принн) (Гамбург, 1938) басты рөлді орындаған кезде гүлденді. Екі опера да премьерада сәтті өтті, бірақ қайтадан қойылған жоқ. Оның ең сәтті операсы 1950 жылы «Шипалы қызды бауырымдау» операсының бейімделуі болды. Джаннинидің ақын Карл Фластермен серіктестігі өте жемісті болды. «Қызыл әріп» операсы бойынша жұмыстан басқа, Фластер Джаннинидің бірнеше операсының либреттосын жазды, соның ішінде «Лючедия» және «Жұмыстың нәсілі». Фластер сонымен қатар Джаннинидің ондаған өнер әндеріне сөз жазды, оның ішінде ән репертуарының негізгі бөлігіне айналған бірнеше ән бар, ең танымалдары – Марио Ланца, Леонард Уоррен және басқалар орындаған «Маған айт, о көгілдір, көгілдір аспан». Оның опералары мен әндері Джанниниге 1930-жылдар мен 1940-жылдардың басында алғашқы жетістіктерін сыйлады. («Көңілді және аң» 1938 жылы CBS тапсырыс берді, бұл радио үшін жазылған алғашқы опера болды.) Содан кейін ол көптеген көңіл көтеретін аспаптық шығармаларға назар аудара бастады. Оның кейбір шығармалары барокко формаларын романтикалық жылумен үйлестіруге құштарлықты көрсетеді. Өмірінің соңғы жылдарында ол шығармашылық тұлғасының күрделі жағын ашты, тональдық тілін кеңейтіп, үлкен гармониялық диссонанс пен мелодиялық хроматизмды қолданып, көркемдік тереңдікті арттырды, бәрі романтикалық эстетикалық шеңберде. Оның ең ұлы шығармалары деп саналатындардың арасында «Медея» атты монодрама, контрабас немесе виолончель мен оркестр үшін 130-шы псалом және 5-ші симфония бар. Жеті симфониядан басқа (олардың тек соңғы бесеуі ғана нөмірленген), ол 15 опера мен бірнеше концерттер, сондай-ақ хор, соло фортепиано және камералық ансамбльдер үшін музыка жазды. Өмірінің соңғы сегіз жылында ол тыныс аспаптар оркестрі үшін бес шығарма жазды, және ирониялық түрде, олар бүгінде оның ең көп орындалатын шығармалары болып табылады. Олардың бірі, оның 3-ші симфониясы (1958) – тыныс аспаптар оркестрінің репертуарының негізгі бөлігіне айналды. Шығармаларының кең ауқымына қарамастан, оның басқа музыкасының көп бөлігі белсенді репертуарда жоқ. Дегенмен, бүгінде оның шығармашылығының барлық аспектілерін көрсететін үлгілер жазылған. Джаннини 1966 жылғы 28 қарашада Нью-Йорк қаласында 63 жасында қайтыс болды.