Артуро Тосканини: Итальян дирижерының ғұламасы

Кіріспе

Италиялық дирижер (1867–1957)

Артуро Тосканини (25 наурыз 1867 – 16 қаңтар 1957) – итальяндық дирижер. Ол 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы ең белгілі және ықпалды музыканттардың бірі болды, ол өзінің қаһарлы мінезімен, жоғары талапкерлігімен, оркестрдегі әрбір бөлшекке және дыбысқа назар аударуымен, сондай-ақ феноменді жадысымен танымал болды. Ол Миланның «Ла Скала» театры мен Нью-Йорк филармониясының музыкалық директоры қызметін әр түрлі уақытта атқарды. Мансабының кейінгі кезеңінде ол NBC симфониялық оркестрінің тұңғыш музыкалық директоры болып тағайындалды (1937–1954), бұл оның радио және телеарналардағы хабарлары мен опералық және симфониялық репертуардың көптеген жазбалары арқылы, әсіресе АҚШ-та кеңінен танылуына әкелді.

Алғашқы жылдар

Тосканини Парма, Эмилия-Романья аймағында дүниеге келген. Әкесі тігінші болған. Ол Парма консерваториясына стипендиямен түсіп, виолончельді оқыған. Консерваториядағы тұрмыс жағдайы қатал және қатаң болды. Мысалы, консерваториядағы мәзір көбінесе балықтан тұратын; кейінірек Тосканини теңізден келген ешқандай тағамды жеуден мүлдем бас тартты. Ол Клаудио Росси ұйымдастырған опера труппасының оркестріне қосылды және 1886 жылы Бразилияға гастрольдік сапар жасады. Сан-Паулуде өнер көрсеткеннен кейін, жергілікті дирижер Леопольдо Мигуэс 25 маусымда Рио-де-Жанейродағы «Аида» қойылымынан бірнеше сағат бұрын қызметінен кетіп, газеттерге оркестрдің мінез-құлқы себеп болғанын мәлімдеді. Оның орнына келген Карло Супертиге жұртшылық қарсылық көрсетті, тіпті оркестрге белгілі бір ырғақ беруге де шамасы келмеді. Әншілер үмітсіздікке ұшырап, операның барлық партияларын жатқа білетін хор жетекшісінің кандидатурасын ұсынды. Дирижерлік тәжірибесі болмаса да, Тосканини музыканттардың көндіруімен сағат 21:15-те дирижерлік таяқшаны алып, екі жарым сағаттық операны жадынан орындады. Көпшілік алдымен бұл таныс емес дирижердің жастығына, харизмасына және күшті әсеріне, содан кейін оның мықты музыкалық біліміне таң қалды. Нәтижесінде, зор құшаққа алды. Сол маусымның қалған бөлігінде Тосканини 18 операны дирижерлік етті, олардың барлығы да үлкен жетістікке ие болды. Осылайша, 19 жасында дирижерлік карьерасын бастады. Италияға оралғаннан кейін Тосканини екі бағытта жұмыс істеді. Ол дирижерлік қызметін жалғастырды, ал Италиядағы алғашқы өнері 1886 жылғы 4 қарашада Туриндегі Театро Кариньянода Альфредо Каталанидің «Эдмея» операсының қайта жаңартылған нұсқасының әлемдік премьерасы болды (операның түпнұсқасы сол жылдың 27 ақпанында Миланның Ла Скала театрында көрсетілген). Бұл Тосканинидің Каталанимен өмір бойына созылған достығының және оны қолдауының бастамасы болды; тіпті ол алғашқы қызына Каталанидің «Ла Валли» операсының қаһарманының құрметіне Валли деп ат қойды. Ол сондай-ақ виолончельшілер тобына оралып, Вердидің «Отелло» операсының (Миланның Ла Скала театры, 1887) әлемдік премьерасында композитордың қатысуымен виолончельде орындады. Верди дирижерлердің оның партитураларын өзі жазғандай орындауға көбінесе қызығушылық танытпайтынына жиі шағымданатын. Композитор Тосканинидің Вердидің «Te Deum» партитурасын түсіну қабілеті туралы Арриго Боитодан естігенде де әсерленді, тіпті партитурада көрсетілмеген жерде альларгандо ұсынды. Верди «кейбір орындаушылар бұл белгіні асыра сілтеуінен қорқып, оны қасаң қалдырғанын» айтты.

Toscanini was born in Parma, Emilia Romagna, His father was a tailor. He won a scholarship to the Parma Conservatory, where he studied the cello. Living conditions at the conservatory were harsh and strict. For example, the menu at the conservatory consisted almost entirely of fish; in his later years, Toscanini steadfastly refused to eat anything that came from the sea. He joined the orchestra of an opera company organized by Claudio Rossi, with which he toured Brazil in 1886. After performing in Sao Paulo, the locally hired conductor, Leopoldo Miguez relinquished the post a few hours before the performance of Aida in Rio de Janeiro on June 25, telling the newspapers that his decision had been caused by the behavior of the orchestra. His substitute, Carlo Superti, was heavily contested by the public, failing even to give the attack to the orchestra. In desperation, the singers suggested the name of their assistant chorusmaster, who knew the whole opera from memory. Although he had no conducting experience, Toscanini was eventually persuaded by the musicians to take up the baton at 9:15 pm, and led a performance of the two and a half hour opera, completely from memory. The public was taken by surprise, at first by the youth, charisma and sheer intensity of this unknown conductor, then by his solid musicianship. The result was astounding acclaim. For the rest of that season, Toscanini conducted 18 operas, each one an absolute success. Thus began his career as a conductor, at age 19. Upon returning to Italy, Toscanini set out on a dual path. He continued to conduct, his first appearance in Italy being at the Teatro Carignano in Turin, on November 4, 1886, in the world premiere of the revised version of Alfredo Catalani's Edmea (it had had its premiere in its original form at La Scala, Milan, on February 27, of that year). This was the beginning of Toscanini's lifelong friendship and championing of Catalani; he even named his first daughter Wally after the heroine of Catalani's opera La Wally. He also returned to his chair in the cello section, and participated as cellist in the world premiere of Verdi's Otello (La Scala, Milan, 1887) under the composer's supervision. Verdi, who habitually complained that conductors never seemed interested in directing his scores the way he had written them, was impressed by reports from Arrigo Boito about Toscanini's ability to interpret his scores. The composer was also impressed when Toscanini consulted him personally about Verdi's Te Deum, suggesting an allargando where it was not set out in the score. Verdi said that he had left it out for fear that "certain interpreters would have exaggerated the marking".

Италиядан АҚШ-қа кету

1919 жылы Тосканини Миландағы шағын муниципалдық лауазымға социалистік тізім бойынша үміткер болды, бірақ сәтсіз аяқтады. Фашисттік көшбасшы Бенито Муссолини оны «әлемдегі ең ұлы дирижер» деп атаған еді. Тосканини 1922 жылғы қазан айында Римге жасалған науқанға дейін фашизмге көңілі толып, итальян диктаторына бірнеше рет қарсы шықты. Ол Муссолинидің суретін ілуден немесе Ла Скала сахнасында фашистік ән «Giovinezza»-ны орындаудан бас тартты. Досына ашуланып: «Егер мен адам өлтіре алсам, Муссолиниді өлтірер едім», – деді. 1931 жылғы 14 мамырда Болоньядағы Teatro Comunale-де итальян композиторы Джузеппе Мартуччиге арналған естелік концертте Тосканиниге алдымен «Giovinezza»-ны орындауға бұйрық берілді, бірақ ол фашистік байланыс министрі Костанцо Чианоның қатысуына қарамастан, мүлдем бас тартты. Содан кейін, өзінің айтуынша, ол «қарақшылар тобынан» жарақат алды, бетіне бірнеше рет ұрылды. Муссолини дирижердің бас тартуына ашуланып, оның телефонын тыңдады, үнемі бақылауға алып, паспортын тартып алды. Оның паспорты Тосканиниге жасалған қатыстыққа қарсы бүкіл әлемнің наразылығынан кейін ғана қайтарылды.

NBC симфониялық оркестрі

1936 жылы Тосканини Нью-Йорк филармониясынан кетіп, Италияға оралды және зейнеткерлікке шығуды ойлады; Америка радио корпорациясының (RCA) президенті Дэвид Сарнофф радио концерттері үшін симфониялық оркестр құруды және Тосканиниді оны жүргізуді ұсынды. Тосканини бастапқыда ұсынысқа қызығушылық танытпады, бірақ Сарнофф Тосканинидің досы Самуэль Чотзиновты Миландағы дирижерге баруға жіберді; Чотзинов сақ Тосканиниді Сарновтың ұсынысын қабылдауға көндіре алды. Тосканини АҚШ-қа оралып, 1937 жылы 25 желтоқсанда Нью-Йорк қаласындағы Рокфеллер орталығында NBC Studio 8 H-де NBC Симфониялық оркестрімен алғашқы эфирлік концертін өткізді. Арнайы салынған радиостудияның құрғақ акустикасы оркестрге, ертедегі хабарлар мен жазбаларда естілгендей, қатал, тегіс сапа берді; 1942 жылы Леопольд Стоковскийдің талабы бойынша кейбір қайта құрулар сәл көбірек үндеуді қосты. 1950 жылы 8 H телестудияға айналдырылды, ал NBC Симфониясы концерттері Карнеги залына көшірілді. 8 H студиясы 1975 жылдан бері NBC-дің "Saturday Night Live" бағдарламасының үйі болып табылады. 1980 жылдың қаңтар айында Зубин Мехта мен Нью-Йорк филармониясы Live From Studio 8H деп аталатын NBC арнаулы теледидар концерттерінің сериясын бастады, біріншісі Тосканиниге арналған құрметті, оның NBC теледидар концерттерінен клиптермен үзілді. NBC хабарларын бастапқыда 33 1/3 айналма жылдамдықпен жазылған үлкен 16 дюймдік транскрипция дискілерінде сақталған, NBC 1949 жылы магниттік таспаны қолдана бастағанға дейін. NBC арнаулы RCA жоғары сенімді микрофондарын пайдаланды, оларды Тосканини мен оркестрдің кейбір суреттерінен көруге болады. Тосканинидің RCA Victor үшін жазған кейбір сессиялары RCA Victor продюсері Чарльз О'Коннеллдің "On and Off The Record" атты естеліктерінде жазылғандай, 1930 жылы дамыған процесс бойынша дыбыс фильмінде игерілді. Сонымен қатар, Тосканинидің NBC симфониясымен жүздеген сағаттық репетициялары сақталды және қазір Нью-Йорктың қоғамдық кітапханасындағы Тосканини мұрасының мұрағатында орналасқан. Тосканиниді кейде американдық музыканы елемегені үшін сынға алды, бірақ 1938 жылы 5 қарашада ол Сэмюэл Барбердің екі оркестрлік шығармасының әлемдік премьерасын жүргізді. Орындауы сыншылардың айтарлықтай ризашылығына ие болды. 1940 жылы Тосканини NBC Симфониясын Оңтүстік Америкаға саяхатқа алып, 14 мамырда Нью-Йорктен океанды жабылған кемеде жөнелтті. Сол жылы Тосканини NBC менеджментімен оның музыканттарын басқа NBC хабарларында пайдалану туралы келіспеушілікке ұшырады. Бұл басқа да себептермен қоса, Тосканини 1941 жылы 10 наурызда RCA президенті Дэвид Сарноффқа жазған отставка хатқа әкелді. Ол "Өнердің жауынгерлік сахнасынан бас тартуды" қалайтынын және алдағы қысқы маусымға жаңа келісімшартқа қол қоюдан бас тартқанын, бірақ "егер менің көңіл-күйім, денсаулығым және демалуым жеткілікті жақсарса" қайтып оралуға есікті ашық қалдырғанын айтты. Леопольд Стоковский оркестрді жүргізу үшін үш жылдық келісімшартқа қол қойды және 1941 жылдан 1944 жылға дейін NBC Симфониясының музыка директоры болды. Көп ұзамай Тосканинидің көңіл-күйі өзгерді және ол 1944 жылы толық бақылауға ие болған, екінші және үшінші маусымда Стоковскидің кодиректоры болып оралды. Ең ерекше хабарлардың бірі 1942 жылдың шілдесінде болды, ол Тосканини Дмитрий Шостаковичтің №7 симфониясының американдық премьерасын жүргізді. Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан музыканы Совет Одағында микрофильмге түсіріп, Құрама Штаттарға курьер арқылы әкелді. Стоковский бұған дейін Филадельфияда Шостаковичтің Бірінші, Үшінші және Алтыншы симфонияларының АҚШ премьерасын өткізген болатын, ал 1941 жылдың желтоқсанында NBC телеарнасын Жетінші симфонияның ұпайларын алуға шақырды, өйткені ол оның премьерасын да өткізгісі келді. Тосканини бұл сыйлықты өзіне сұрады, нәтижесінде екі дирижер арасындағы дау туындады, ол ақыр соңында жеңді. Үлкен найзағай Нью-Йорктегі NBC радио сигналдарын мүлдем жойды, бірақ спектакль басқа жерде естілді және транскрипция дискілерінде сақталды. RCA Victor алғаш рет 1967 жылы LP-де және 1991 жылы компакт-дискте жазды. Тосканинидің соңғы жылдары дирижер оның шығармасына деген жеккөрушілігін білдірді және музыканы жаттап алып, дирижерлік етуге тырысқанына таң қалды. 1950 жылдың көктемінде Тосканини NBC симфониясын оркестрдің АҚШ-тағы жалғыз үлкен гастроліне бастап барды. Сол кезде Айдахо штатының Сан-Вэлли қаласында Тосканинидің шаңғы лифтімен жүріп түскен әйгілі суреті түсірілді. Тосканини мен музыканттар NBC-ге арнайы пойызбен саяхаттады. NBC Симфониясы концерттері 1950 жылға дейін Studio 8 H-де жалғасты. Сол жазда 8 H теледидар трансляциясы үшін қайта жаңартылды, ал концерттер қысқа мерзімге Манхэттен орталығына, содан кейін Тосканинидің талабы бойынша Карнеги залына көшірілді, себебі Studio 8 H-нің акустикасы жағымсыз болды. 1954 жылдың 4 сәуірінде Тосканини Карнеги залында Вагнердің бағдарламасынан тұратын соңғы эфирлік концертін өткізді. Осы соңғы концертте қартайған Тосканинидің назары шашырап қалды, бұл эфирлік техникалық қызметкерлертің үрейленуіне және музыканы бір минутқа тоқтатып, Тосканинидің Брамстың Бірінші симфониясының жазбасын қоюына себеп болды, бұл кемшілік шынайы жағдайдан нашар болғандай көрінді; көптеген адамдар оркестр ойнауын тоқтатты деп ойлайды, бірақ ол тоқтаған жоқ; Тосканини тез арада өзіне келді және концерт жалғасты. 1954 жылдың маусымында Тосканини соңғы RCA Victor сессияларына қатысты, Верди операларының Aida және Un Ballo in Maschera радио хабарларынан қанағаттандырмайтын бөлімдерін қайта жазды, олар жазбаларға шығару үшін. Тосканини 87 жасқа толғанда зейнетке шықты. Зейнетке шыққаннан кейін NBC 1954 жылы Симфонияны таратып жіберді. Оркестрдің көп бөлігі Symphony of the Air болып қайта құрылды, ансамбль концерттерде өнер көрсетті және 1963 жылға дейін жазбалар жасады. NBC 1963 жылы Джан Карло Меноттидің телеоперасы Amahl and the Night Visitors үшін "NBC Симфониялық оркестрі" атауын тағы бір рет қолданды. Тосканини NBC радиосы үшін Fidelio, La bohème, La Traviata, Otello, Aida, Falstaff және Un Ballo in Maschera (Aida-ның екі бөлікті концерттік орындалуы теледидарда да көрсетілді) операларының толық жеті операсын дайындады және жүргізді. Бұл орындаулардың барлығы кейіннен RCA Victor арқылы жазбалар мен CD-де шығарылды, осылайша қазіргі тыңдаушыларға Тосканини жүргізген операның қалай естілгенін білуге мүмкіндік берді. Ол сонымен қатар бірнеше басқа опералардан толық актілерді және әртүрлі үзінділерді жүргізді, эфирде берді және жазды.

In 1936, Toscanini resigned from the New York Philharmonic, returned to Italy and was considering retirement; David Sarnoff, president of the Radio Corporation of America (RCA), proposed creating a symphony orchestra for radio concerts and engaging Toscanini to conduct it. Toscanini was initially uninterested in the proposal, but Sarnoff sent Toscanini's friend Samuel Chotzinoff to visit the conductor in Milan; Chotzinoff was able to persuade the wary Toscanini to accept Sarnoff's offer. Toscanini returned to the United States to conduct his first broadcast concert with the NBC Symphony Orchestra on December 25, 1937, in NBC Studio 8 H in New York City's Rockefeller Center. The infamous dry acoustics of the specially built radio studio gave the orchestra, as heard on early broadcasts and recordings, a harsh, flat quality; some remodeling in 1942, at Leopold Stokowski's insistence, added a bit more reverberation. In 1950, 8 H was converted into a television studio, and the NBC Symphony broadcast concerts were moved to Carnegie Hall. Studio 8 H has been home to NBC's Saturday Night Live since 1975. In January 1980, Zubin Mehta and the New York Philharmonic began a series of special televised NBC concerts called Live From Studio 8H, the first one being a tribute to Toscanini, punctuated by clips from his NBC television concerts. The NBC broadcasts were initially preserved on large 16 inch transcription discs recorded at 33 1/3 rpm, until NBC began using magnetic tape in 1949. NBC employed special RCA high fidelity microphones for the broadcasts, and they can be seen in some photographs of Toscanini and the orchestra. Some of Toscanini's recording sessions for RCA Victor were mastered on sound film in a process developed around 1930, as detailed by RCA Victor producer Charles O'Connell in his memoirs, On and Off The Record. In addition, hundreds of hours of Toscanini's rehearsals with the NBC Symphony were preserved and are now housed in the Toscanini Legacy archive at the New York Public Library. Toscanini was sometimes criticized for neglecting American music, but on November 5, 1938, he conducted the world premieres of two orchestral works by Samuel Barber, Adagio for Strings and Essay for Orchestra. The performance received significant critical acclaim. In 1940, Toscanini took the NBC Symphony on a tour of South America, sailing from New York on the ocean liner on May 14. Later that year, Toscanini had a disagreement with NBC management over their use of his musicians in other NBC broadcasts. This, among other reasons, resulted in a letter of resignation which Toscanini wrote on March 10, 1941, to RCA's president David Sarnoff. He stated that he now wished "to withdraw from the militant scene of Art" and thus declined to sign a new contract for the up coming winter season, but left the door open for an eventual return "if my state of mind, health and rest will be improved enough". Leopold Stokowski was engaged on a three year contract to conduct the orchestra and served as the NBC Symphony's music director from 1941 until 1944. Toscanini's state of mind soon underwent a change and he returned as Stokowski's co conductor for the latter's second and third seasons, resuming full control in 1944. One of the more remarkable broadcasts was in July 1942, when Toscanini conducted the American premiere of Dmitri Shostakovich's Symphony No. 7. Because of World War II, the score was microfilmed in the Soviet Union and brought by courier to the United States. Stokowski had previously given the US premieres of Shostakovich's First, Third and Sixth Symphonies in Philadelphia, and in December 1941, urged NBC to obtain the score of the Seventh Symphony as he desired to conduct its premiere as well. Toscanini coveted this for himself resulting in a dispute between both conductors which he ultimately won. A major thunderstorm virtually obliterated the NBC radio signals in New York City, but the performance was heard elsewhere and preserved on transcription discs. RCA Victor first issued the recording on LP in 1967, and on compact disc in 1991. In Toscanini's later years, the conductor expressed disdain for the work and amazement that he had actually bothered to memorize the music and conduct it. In the spring of 1950, Toscanini led the NBC Symphony on the orchestra's only extensive tour of the United States. It was during this tour that the well known photograph of Toscanini riding the ski lift at Sun Valley, Idaho, was taken. Toscanini and the musicians traveled on a special train chartered by NBC. The NBC Symphony concerts continued in Studio 8 H until 1950. That summer, 8 H was remodeled for television broadcasting, and the concerts were moved briefly to Manhattan Center, then soon thereafter moved again to Carnegie Hall at Toscanini's insistence, where many of the orchestra's recording sessions had been held due to the acrid acoustics of Studio 8 H. On April 4, 1954, Toscanini conducted his final broadcast performance, an all Wagner program, in Carnegie Hall. During this final concert, the aging Toscanini suffered a minor lapse of concentration which became a cause célèbre when broadcast technicians overreacted with panic and took the music off the air for about a minute, substituting Toscanini's recording of the Brahms First Symphony and making the lapse appear to be much worse than it actually was; many people still believe the orchestra stopped playing, but it did not; Toscanini quickly regained his composure and the concert continued. In June 1954, Toscanini participated in his final RCA Victor sessions, recording re takes of isolated unsatisfactory passages from his NBC radio broadcasts of the Verdi operas Aida and Un Ballo in Maschera, for release on records. Toscanini was 87 years old when he finally stepped down. After his retirement, NBC disbanded the Symphony in 1954. Most of the orchestra's membership reorganized as the Symphony of the Air, The ensemble appeared in concert and made recordings until its disbandment in 1963. NBC used the "NBC Symphony Orchestra" name once more for its 1963 telecast of Gian Carlo Menotti's Christmas opera for television, Amahl and the Night Visitors. Toscanini prepared and conducted seven complete operas for NBC radio broadcasts: Fidelio, La bohème, La Traviata, Otello, Aida, Falstaff and Un Ballo in Maschera (the two part concert performances of Aida were also broadcast on television). All of these performances were eventually released on records and CD by RCA Victor, thus enabling modern listeners an opportunity to hear what an opera conducted by Toscanini sounded like. He also conducted, broadcast and recorded entire acts and various excerpts from several other operas.

Соңғы жылдар

Тосканини өзінің ұлы Уолтердің көмегімен қалған жылдары NBC Симфониясымен бірге өткізген концерттерінің таспаларын және транскрипцияларын болашақта жазба ретінде шығару үшін бағалап, өңдеумен айналысты. Осы жазбалардың көптегені RCA Victor компаниясымен жарық көрді. Сакс және басқа да өмірбаяндар Тосканинидің зейнеткерлікке шыққаннан кейін оны зиярат еткен көптеген дирижерлер, әншілер мен музыканттарды құжаттады. Ол бокс және күрес кездесулерін, сондай-ақ теледидардағы комедиялық бағдарламаларды көруді ұнататын. Тосканини 1957 жылдың 1 қаңтарында инсульт алды және 16 қаңтарда 89 жасында Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданындағы Ривердейлдегі үйінде қайтыс болды. Бұл күні оның қызы Уолидің 57-ші туған күні болатын. Оның денесі Италияға жеткізіліп, Милан қаласындағы Монументальді зиратқа қойылды. Оның қабір тасындағы жазу 1926 жылы Пуччинидің аяқталмаған "Турандот" операсының премьерасынан кейін айтқан сөзінен алынған: "Qui finisce l'opera, perché a questo punto il maestro è morto" ("Опера осы жерде аяқталады, себебі осы сәтте маэстро қайтыс болды"). Оның қоштасу рәсімінде Лейла Генцер Вердидің "Реквиемінен" бір бөлігін орындады. Өсиеті бойынша, ол өзінің дирижерлік таяғын Герва Неллиге, ол "Отелло", "Аида", "Фальстафф", Вердидің "Реквиемі" және "Un ballo in maschera" бағдарламаларында ән салған шәкіртіне қалдырды. Тосканини 1987 жылы қайтыс болғаннан кейін "Грэмми" сыйлығының өмірлік жетістіктері үшін марапатына ие болды.

Жеке өмір

Тосканини 1897 жылғы 21 маусымда Карла Де Мартиниге үйленді, ол кезде оған 20 жас толмаған еді. Олардың алғашқы баласы Уолтер 1898 жылғы 19 наурызда дүниеге келді. 1900 жылғы 16 қаңтарда Уоли есімді қызы дүниеге келді. Карла 1901 жылғы қыркүйекте Джорджо есімді ұл туды, бірақ ол 1906 жылғы 10 маусымда Буэнос-Айресте дифтериядан қайтыс болды. Содан кейін, сол жылы (1906), Карла олардың екінші қызы Ванданы дүниеге әкелді. Тосканини өмірі бойы көптеген талантты әншілермен және музыканттармен жұмыс істеді, бірақ пианист Владимир Хоровиц оны соншалықты әсер еткен аз адамдардың бірі болды. Олар бірнеше рет бірге жұмыс істеді және Брамстың екінші фортепиано концерті мен Чайковскийдің бірінші фортепиано концертін NBC Симфониясымен RCA Victor үшін жазды. Хоровиц Тосканини мен оның отбасымен де жақын болды. 1933 жылы Ванда Тосканини Хоровицке үйленді, дирижер оларды батамен және ескертулермен құттықтады; олар 1989 жылы Владимир Хоровиц қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Ванданың қызы Соняның суретін "Life" журналы дирижермен ойнап жүргенде түсірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тосканини Ривердейлдегі тарихи Уэйв Хилл үйінде тұрды. Харви Сакстың жазған хаттарында (әсіресе сопрано Джеральдин Фаррармен болған қарым-қатынасы) Тосканинидің адалсыздықтары туралы мәлімделгеніне қарамастан, ол Карламен 1951 жылғы 23 маусымда қайтыс болғанға дейін үйленген күйінде болды және Тосканини жесір қалды.

Жаңалықтар

Ла Скалада 1901 жылы сол кездегі ең заманауи сахна жарықтандыру жүйесі және 1907 жылы оркестрлік шұңқыр орнатылған еді. Тосканини опера қойылымдарында реформалар жүргізуге ұмтылды. Ол қойылым барысында залдың жарығын азайтуды талап етті. Оның биографы Харви Сакс былай деп жазды: "Ол өнер көрсетілімінің көркемдік тұрғыдан сәтті болуы үшін әншілер, оркестр, хор, қойылым, декорациялар және костюмдер арасындағы мақсатты біртүрткілік алдымен орнатылуы керек деп сенді". Тосканини оркестрдің дәстүрлі отыру жоспарын ұнатты: бірінші скрипкалар мен виолончельдер сол жақта, альттар жақын оң жақта, екінші скрипкалар алыс оң жақта отыруы керек.

Премьералар

Тосканини көптеген опералардың әлемдік тұңғыш көрсетілімін өткізді, олардың төртеуі стандартты опералық репертуардың құрамына енді: Пальяччи, Ла Богема, Ла Фанчиулла дель Вест және Турандот. Ол сондай-ақ Альфаноның Пуччинидің «Турандот» операсын аяқтауға белсенді қатысты. Ол «Зигфрид», «Гёттердеммерунг», «Саломе», «Пеллеас және Мелисанда» және «Эврианта» операларының алғашқы итальяндық қойылымдарын, сондай-ақ «Тристан мен Изольда» және «Мадама Баттерфляй» операларының Оңтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілімдерін, ал «Борис Годунов» және Дмитрий Шостаковичтің 7-ші симфониясының Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілімдерін жүргізді. Ол Сэмюэл Барбердің «Струналы аспаптарға адажио» шығармасының әлемдік тұңғыш көрсетілімін де өткізді.

Шолу

Тосканини өзінің алғашқы жазбаларын 1920 жылдың желтоқсанында Нью-Джерси штатының Камден қаласындағы «Виктор Толкинг Машин Компаниінің» Тринити шіркеуі студиясында «Ла Скала» оркестрімен жасады, ал соңғысын – 1954 жылдың маусым айында Карнеги залында NBC симфониялық оркестрімен. Оның барлық коммерциялық жазбалары «RCA Victor» компаниясымен шығарылды, егер 1926 жылы «Брансуик» үшін «Нью-Йорк филармониясымен» жасаған екі жазбаны (электрлік тәсілмен жасалған алғашқы жазбалары) және 1937 жылдан 1939 жылға дейін «EMI» компаниясының «His Master’s Voice» лейблі үшін «BBC симфониялық оркестрімен» жазылған керемет жазбалар сериясын есептемесек. (Бұл жазбалар АҚШ-та «RCA Victor», «HMV/EMI» компаниясының американдық филиалы арқылы шығарылды). Тосканини 1929 және 1936 жылдары «RCA Victor» үшін Карнеги залында «Нью-Йорк филармониясын» бірнеше жазбада дирижерлік етті. 1941 және 1942 жылдары Филадельфиядағы «Музыка академиясында» «RCA Victor» үшін «Филадельфия оркестрімен» бірге көптеген жарияланбаған жазбалар сериясын жасады. Тосканинидің «RCA Victor» және «HMV» компанияларының барлық коммерциялық жазбалары цифрлық түрде қайта жазылып, компакт-дисктерде шығарылды. Одан басқа, әртүрлі еуропалық оркестрлермен, әсіресе «Ла Скала» оркестрімен және «Филармония» оркестрімен концерттер жазылған. 2012 жылы «RCA Red Seal» Тосканинидің толық «RCA Victor» жазбаларының және «BBC симфониялық оркестрімен» коммерциялық түрде шығарылған «HMV» жазбаларының 84 дискілік жинағын шығарды. 2013 жылы «EMI Classics» Тосканинидің «BBC симфониялық оркестрімен» жазған толық «HMV» жазбаларын қамтитын 6 дискілік жинақты шығарды. Тосканинидің жазба жасауға құштар болмағаны белгілі еді; ол әсіресе акустикалық әдісті жек көретін, сондықтан бірнеше жыл бойын тек сирек жазбалар жасады. Ол 1920 жылы алғашқы жазбаларын жасаған кезде 53 жаста болды және 34 жылдан бері дирижер болып жұмыс істеді, ал 70 жасқа келгенде «NBC симфониялық оркестрінің» дирижері болғаннан кейін ғана тұрақты түрде жазбалар жасауды бастады. Жазу процесі жақсарған сайын Тосканинидің жазба жасауға деген көзқарасы да өзгерді және ол өзінің орындауларын ұрпақтарға жеткізуге көбірек қызығушылық танытты. Тосканинидің көптеген жазбалары «NBC симфониялық оркестрімен» жасалды және оның репертуарының көп бөлігін қамтиды. Бұл жазбалар оның 68 жылдық дирижерлік мансабының соңғы кезеңін көрсетеді.

Toscanini made his first recordings in December 1920 with the La Scala Orchestra in the Trinity Church studio of the Victor Talking Machine Company in Camden, New Jersey, and his last with the NBC Symphony Orchestra in June 1954 in Carnegie Hall. His entire catalog of commercial recordings was issued by RCA Victor, save for two recordings for Brunswick in 1926 (his first by the electrical process) with the New York Philharmonic and a series of excellent recordings with the BBC Symphony Orchestra from 1937 to 1939 for EMI's His Master's Voice label (issued in the US by RCA Victor, HMV/EMI's American affiliate). Toscanini also conducted the New York Philharmonic in Carnegie Hall for RCA Victor in several recordings in 1929 and 1936. He made a series of long unissued recordings with the Philadelphia Orchestra for RCA Victor in Philadelphia's Academy of Music in 1941 and 1942. All of Toscanini's commercially issued RCA Victor and HMV recordings have been digitally remastered and released on compact disc. There are also recorded concerts with various European orchestras, especially with La Scala Orchestra and the Philharmonia Orchestra. In 2012, RCA Red Seal released a new 84 CD boxed set reissue of Toscanini's complete RCA Victor recordings and commercially issued HMV recordings with the BBC Symphony Orchestra. In 2013, EMI Classics issued a 6 CD set containing Toscanini's complete HMV recordings with the BBC Symphony. Toscanini's dislike of recording was well known; he especially despised the acoustic method, and for several years he recorded only sporadically as a result. He was fifty three years old and had been conducting for thirty four years when he made his first records in 1920, and did not begin recording on a regular basis until 1938, after he became conductor of the NBC Symphony Orchestra at the age of seventy. As the recording process improved, so did Toscanini's attitude towards making records and he eventually became more interested in preserving his performances for posterity. The majority of Toscanini's recordings were made with the NBC Symphony and cover the bulk of his repertoire. These recordings document the final phase of his 68 year conducting career.

Арнайы өнімдер

Тосканини әсіресе Бетховен, Брамс, Вагнер, Ричард Штраус, Дебюсси және өзінің отандастары Россини, Верди, Боито және Пуччинидің туындыларын орындауымен танымал болды. Ол өмірінің соңына қарай көптеген жазбалар жасады, олардың көпшілігі бүгінгі күнге дейін қолжетімді. Бұған қоса, оның радиодағы концерттерінің және NBC Симфониясымен репетицияларының көптеген жазбалары сақталған.

Чарльз О'Коннелл Тосканини туралы

Чарльз О’Коннелл, 1930 және 1940 жылдары Тосканинидің RCA Victor-дың көптеген жазбаларын жасаған адам, RCA Victor компаниясының 1938 және 1939 жылдары 8 H студиясында жасалған жазық және әсерсіз дыбысталған алғашқы жазбаларға байланысты көптеген клиенттердің шағымдарынан кейін, мүмкіндігінше NBC Симфониялық оркестрін Карнеги залында жазуға шешім қабылдағанын айтты. (Дегенмен, 1939 жылы студияға енгізілген өзгерістер, соның ішінде 1941 жылы Леопольд Стоковскийдің талабымен акустикалық қабық орнатылуы, нәтижесінде 8-H студиясында жазба сессиялары 1950 жылдың маусым айына дейін жалғасты, ол Тосканиниді күзде уақытша бас дирижер ретінде алмастырмас бұрын.) О’Коннелл және басқалар маэстроның жазылған дыбыстың мәліметтеріне көңіл бөлмеуіне жиі шағымданды, ал Харви Сакстың жазуынша, Тосканини оркестрге жетекшілік еткенде естігенін микрофондардың толыққанды жазбаға түсіре алмауынан көңілі жиі толады. О’Коннелл тіпті Тосканинидің сессиялар кезінде оған көмектесуден бас тартуына шағымданды. Тосканинидің өзі 78 айналымдық пластинкалар оркестрдегі барлық аспаптарды толыққанды жазбаға түсіре алмағанына немесе олардың дыбысын танымас дәрежеде өзгертуіне көңілі толады. Тосканинидің концерттеріне келгендер кейіннен NBC оркестрінің скрипкалық бөлімінің ерекше деңгейде екенін айтты.

Филадельфия оркестрінің жазбалары

О'Коннелл сонымен қатар 1941-1942 жылдардағы Филадельфия оркестрінің жазбаларындағы RCA-ның техникалық проблемаларын жан-жақты сипаттады, олар шығарылмас бұрын кең ауқымды электрондық өңдеуді қажет етті (Тосканинидің қайтысынан кейін, 1963 жылдан бастап, қалғандары 1977 жылы жарық көрді). Харви Сакс та мастерлердің өңдеу кезінде зақымдалғанын, мүмкін соғыс кезеңіндегі шектеулерге байланысты сапасы төмен материалдардың қолданылуынан болғанын айтады. Тосканини бірнеше сынақ үнтаспаларын тыңдап, кейбір жазбаларды мақұлдап, ал кейбіреулерін қабылдамады және қанағаттандырмайтын бөліктерін қайта жазуға дайын болды. Алайда, 1942 жылғы 44 Petrillo/AFM жазбаға тыйым салу басталып, дереу қайта жазу мүмкін болмады. Тыйымның аяқталуынан екі жыл өткен соң Филадельфия оркестрінің RCA Victor-мен шарты аяқталды және оркестр Columbia Records-пен келісім жасасты. RCA Victor енді бәсекелес Columbia-мен келісімде болғандықтан оркестр мен жазбаларды насихаттауға тартынғандай көрінді және ақаулы мастерлерді қалпына келтіру мүмкін емес деп мәлімдеді. RCA Филадельфия жазбаларын жою туралы шешім қабылдағанын естіген Тосканини ашумен: "Мен иттей шаршадым!" деді. Дирижер ақырында NBC симфониясымен бірдей музыканы жаздырды. Филадельфия жазбаларының ең жақсы дыбысы – Шуберт симфониясының №9 ("Ұлы"), ол 1963 жылы RCA Victor компаниясымен табысты түрде қалпына келтіріліп, жарық көрді. 1968 жылы Филадельфия оркестрі RCA-ға қайта оралды және компания барлық үнтаспаларды шығаруға ынта білдірді. 1977 жылы RCA Тосканини/Филадельфия жазбаларының толық жинағын шығарғанда, Сакс және басқалар кейбір мастерлер одан әрі нашарлауы мүмкін екенін болжады. Жазбалардың тарихи маңызын ескеретін болсақ, тіпті 1991 жылы шыққан RCA Victor компакт-дискісінің алғашқы нұсқасында да кейбір жақтарында айқын шу мен бұрмалаулар бар, әсіресе күшті бөлімдерде. Дегенмен, кейбір қиындықтарға қарамастан, CD-де дыбыс айтарлықтай жақсарды және бүкіл жиын Тосканинидің Филадельфия музыканттарымен ынтымақтастығының құнды құжаты болып табылады. 2006 жылы RCA шығарған екінші CD қайта шығарылымы дыбысты жақсарту үшін цифрлық өңдеуді тиімдірек пайдаланды. Филадельфия оркестрінің көп жылдық дирижері Юджин Орманди Тосканинидің оркестрмен жеткен жетістіктеріне ризашылығын білдірді.

O'Connell also extensively documented RCA's technical problems with the Philadelphia Orchestra recordings of 1941–42, which required extensive electronic editing before they could be issued (well after Toscanini's death, beginning in 1963, with the rest following in 1977). Harvey Sachs also recounts that the masters were damaged during processing, possibly because of the use of somewhat inferior materials imposed by wartime restrictions. Toscanini had listened to several of the test pressings and had given his approval to some of the recordings, rejected others and was prepared to re record the unsatisfactory sides. Unfortunately, the 1942 44 Petrillo/AFM recording ban had begun and prevented immediate retakes; by the end of the ban over two years later, the Philadelphia Orchestra's contract with RCA Victor had expired and the orchestra had signed with Columbia Records. RCA Victor apparently was now hesitant to promote the orchestra and recordings since it was now under contract to arch rival Columbia and declared the defective masters unsalvageable. When told that RCA had finally decided to scrap the Philadelphia recordings, Toscanini vehemently exclaimed, "I worked like a dog!". The conductor eventually recorded all of the same music with the NBC Symphony. The best sounding of the Philadelphia recordings is the Schubert Symphony No. 9 (The "Great"), which had been successfully restored and issued by RCA Victor in 1963. In 1968, the Philadelphia Orchestra returned to RCA and the company was more favorable toward issuing all of the discs. When RCA finally released a complete edition of the Toscanini/Philadelphia recordings in 1977, Sachs and others suggested that some of the masters may have deteriorated further. As for the historic nature of the recordings, even on the first RCA Victor compact disc issue, released in 1991, some of the sides have considerable surface noise and some distortion, especially during the louder passages. Nevertheless, despite the occasional problems, the sound has been markedly improved on CD, and the entire set is an impressive document of Toscanini's collaboration with the Philadelphia musicians. A second RCA CD reissue from 2006 makes more effective use of digital editing and processing in an attempt to produce improved sound. Longtime Philadelphia conductor Eugene Ormandy expressed his admiration for what Toscanini achieved with the orchestra.

Жоғары сенімділік және стерео

Магниттік таспа тікелей балауыз дискіге жазуды алмастырғанда және 1940 жылдардың соңында жоғары сапалы, ұзақ ойналатын пластинкалар енгізілгенде, Тосканини жазба жасаудан гөрі бақытты болғанын айтты. Сакс итальяндық журналист Рафаэле Кальзинидің айтуынша, Тосканини оған: «Менің ұлым Уолтер маған Америкадан [Бетховеннің] Тоғызыншысының сынақ үлгісін жіберді; оның қалай шыққанын естіп, тексергім келеді, мүмкін түзетуге тура келсе. Бұл ұзақ ойналатын пластинкалар көбінесе мені қуантады». NBC 1937 жылдың желтоқсанында Маэстроның эфирлік өнернамаларын бастағаннан бері Тосканинидің барлық эфирлік өнернамаларын 16 дюймдік, 33 1/3 айналымды транскрипциялық дискілерге жазды, бірақ жоғары сапалы дыбыс пленкасын жазу сессияларында пайдалану 1933 жылдан бастап Филармониямен бірге жүзеге асты, ал 1948 жылдың желтоқсанында RCA магниттік таспаны тұрақты түрде қолдана бастағанда сапа жақсарды. Жоғары сапалы дыбыс компания мен индустрия үшін тез арада стандартқа айналды. NBC радиосы да жаңа технологияны 1949 жылдың күзінде NBC симфониясының эфирлік хабарларын тарату үшін қабылдады. Карнеги залындағы Тосканинидің алғашқы жазба сессиялары бірден соңынан жүрді, бірақ жеке үлгілер 78 айналымды пластинкалар сияқты болды, олардың әрқайсысы шамамен 4,5 минутқа созылды. RCA 7 дюймдік таспалармен 1953 жылға дейін осылай жұмыс істеді, содан кейін Бетховеннің Missa Solemnis жазбасында 10 дюймдік таспалар қолданыла бастады. RCA-ның стереоға қатысты тәжірибелері 1953 жылдың басында басталды, инженерлер екі тректік аппаратты алғаш рет жазба продюсерлеріне тапсырды (Джек Пфайффердің 1977 жылғы 11 қарашадағы сұхбаты, Нью-Йорк, CWR), стерео таспалар Тосканинидің соңғы екі эфирлік концертінен және соңғы эфирге арналған репетициядан жасалды, бұл туралы Сэмюэл Антек «Бұл Тосканини болды» және Пфайфферде жазылған. Бұған дейін Нью-Йорктегі Манхэттен орталығында Пьер Монтекс басқарған Бостон симфониясының мүшелерімен Делибестің шығармаларын, 1954 жылдың ақпанында Чарльз Мунк басқарған Бостон симфониясының толық құрамымен Берлиоздың «Фаусттың кінәсі» және наурыздың басында Манхэттен орталығында Стоковский басқарған NBC симфониясымен Бетховеннің пасторальдық симфониясын сынап көрді. Тосканини үшін наурыздың соңында және сәуірдің басында микрофондар оркестрге салыстырмалы түрде жақын орналастырылды, сондықтан стерео эффекті RCA Victor компаниясының бірнеше апта бұрын, наурыз айында Чикаго симфониясымен жасаған «Жанды стерео» жазбалары сияқты күшті емес еді. Соңғы концерттен екі күн өткен соң Гвидо Кантелли асығыс ұйымдастырылған сессияда Франк симфониясын ре минорда жазды, Маэстро үшін орнатылған микрофондар мен жабдықтарды пайдаланды. Жазудың стерео нұсқасы 1978 жылы RCA компаниясымен LP форматында жарық көрді (қазір құқықтар Warner Music Group компаниясына тиесілі және бірнеше CD нұсқасы шығарылды). Тосканинидің маусымдық сессиялары «Аида» және «Un Ballo in Maschera» бағдарламаларының қанағаттандырмас бөліктерін түзету үшін монофониялық түрде жазылды. Тосканини мен NBC симфониясының тағы бір стерео жазбасы қазір коммерциялық түрде қолжетімді. Бұл 1951 жылдың 27 қаңтарында Вердидің «Реквиеміне» арналған концерт, бұрын RCA Victor компаниясымен жоғары сапалы монофониялық дыбыста жазылған және шығарылған. Жақында Pristine Audio компаниясы басқа жерде, басқа микрофонды пайдаланып, сол орындағы жеке NBC таспасын сатып алды. Заманауи цифрлық технологияны қолдана отырып, компания екі жазбадан орындаудың стереофониялық нұсқасын жасады және оны 2009 жылы қолжетімді етті. Компания мұны «кездейсоқ стерео» мысалы деп атады.

When magnetic tape replaced direct wax disc recording and high fidelity long playing records were both introduced in the late 1940s, Toscanini said he was much happier making recordings. Sachs wrote that an Italian journalist, Raffaele Calzini, said Toscanini told him, "My son Walter sent me the test pressing of the [Beethoven] Ninth from America; I want to hear and check how it came out, and possibly to correct it. These long playing records often make me happy." NBC recorded all of Toscanini's broadcast performances on 16 inch 33 1/3 rpm transcription discs from the start of the Maestro's broadcasts in December 1937, but the infrequent use of higher fidelity sound film for recording sessions began as early as 1933 with the Philharmonic, and by December 1948, improved high fidelity made its appearance when RCA began using magnetic tape on a regular basis. High fidelity quickly became the norm for the company and the industry. NBC Radio followed, adopting the new technology in the fall of 1949 for its NBC Symphony broadcasts, among others. The first Toscanini recording sessions in Carnegie Hall followed immediately thereafter, although individual takes continued as with 78s, each running only about 4 1/2 minutes. RCA continued in this vein with 7 inch tape reels until 1953, when long takes on 10 inch reels were finally implemented for the recording of Beethoven's Missa Solemnis. With RCA's experiments in stereo beginning in early 1953 when two track decks were first delivered by the engineers to the record producers (per Jack Pfeiffer, 11/77 interview, NYC, by CWR), stereo tapes were eventually made of Toscanini's final two broadcast concerts, plus the dress rehearsal for the final broadcast, as documented by Samuel Antek in This Was Toscanini and by Pfeiffer. These followed test sessions in New York's Manhattan Center in December of Delibes with members of the Boston Symphony under Pierre Monteux, in February 1954 with the full Boston Symphony under Charles Munch in Berlioz' Damnation of Faust, and in early March with the NBC Symphony in Manhattan Center again under Stokowski doing the Beethoven Pastoral symphony. For Toscanini, later in March and in early April, the microphones were placed relatively close to the orchestra with limited separation, so the stereo effects were not as dramatic as the commercial "Living Stereo" recordings RCA Victor began to make in March with the Chicago Symphony, just a few weeks earlier. Two days after the final concert, Guido Cantelli took the podium in a hastily organized session to record the Franck Symphony in D minor, for RCA Victor using the same microphone and equipment set up put in place for the Maestro. The stereo version of the recording was finally released on LP by RCA in 1978 (Warner Music Group now holds the rights and has issued several CD versions). Toscanini's June sessions were recorded monophonically to correct unsatisfactory portions of the broadcast recordings of Aida and Un Ballo in Maschera. One more example of Toscanini and the NBC Symphony in stereo now also exists in a commercially available edition. This one is of the January 27, 1951, concert devoted to the Verdi Requiem, previously recorded and released in high fidelity monophonic sound by RCA Victor. Recently a separate NBC tape of the same performance, using a different microphone in a different location, was acquired by Pristine Audio. Using modern digital technology the company constructed a stereophonic version of the performance from the two recordings which it made available in 2009. The company calls this an example of "accidental stereo".

Сынақтар мен хабар таратулар

Тосканинидің жүздеген сағаттық репетициялары жазылған. Олардың кейбіреулері шектеулі таралыммен шығарылды. NBC оркестрінен басқа оркестрлермен жасалған көптеген радиожазбалар да сақталған, олардың ішінде: 1933 жылдан 1936 жылға дейін, 1942 және 1945 жылдардағы Нью-Йорк филармониясы; 1935 жылдан 1939 жылға дейінгі BBC симфониялық оркестрі; Люцерн фестивалі оркестрі; сондай-ақ 1930 жылдардың соңындағы Зальцбург фестивалінен жасалған радиохабарлар. Тосканинидің 1946 жылдан 1952 жылға дейін Ла Скала оркестрімен гастрольдік өнер көрсетулері туралы құжаттарға жас Рената Тебалдидің қатысуымен Вердидің «Реквиемін» тікелей жазбасы кіреді. Тосканинидің 1948 жылдан 1952 жылға дейінгі он NBC симфониялық оркестрінің телехабары тікелей эфирде түсірілген киноскоп фильмдерінде сақталған. Бұл фильмдер RCA компаниясы VHS кассетасында және лазерлік дискіде, ал Testament компаниясы DVD форматында шығарған. Олар оның өте жақсы танымал болған, құмарлыққа толы, бірақ ұстамды дирижерлік техникасының ерекше бейне құжаттамасын ұсынады.

Жазу нұсқаулығы

Тосканинидің жазба карьерасы туралы ақпарат Мортимер Х. Франктің "Құдықтан подиумға дейін: Америкадағы Тоскани" ("International Classical Record Collector", 1998, 15(8–21)) және Кристофер Дайменттің "Тосканинидің еуропалық мұрасы" ("International Classical Record Collector", 1998, 15(22–8)) еңбектерінде кездеседі. Фрэнк пен Даймент "Classic Record Collector" журналының 50 жылдық мерекелік санында (2006, 47) Маэстро Тосканинидің өнер көрсету тарихын да талқылайды: Фрэнк "Тосканини – Миф және шындық" (10–14) мақаласында, ал Даймент "Лондондағы дауыл" (15–21) мақаласында. Бұл санда Тосканинимен бірге өнер көрсеткен адамдармен жасалған сұхбаттар да бар: Джон Толанскидің "Лича Альбанезе – Маэстро және мен" (22–6) және "Гипнотикалық ритм: Джон Толански Тосканинимен жұмыс істегендермен әңгімелесіп, оның әншілерге, оркестрлерге және тыңдаушыларға әсер ету сырларын анықтауға тырысады" (34–7). Сондай-ақ, Норман С. Нельсонның "Біріншілердің ішіндегі бірінші: Тосканинидің Брамстың Бірінші симфониясын басқалармен салыстырғандағы интерпретациясы" (28–33) атты Тосканинидің Брамстың Бірінші симфониясын түсіндіруі туралы мақаласы да бар.

Артуро Тосканини қоғамы

1969 жылы Клайд Дж. Кей Тосканинимен кездесу арманын орындау үшін Артуро Тосканини қоғамын құрып, Тосканинидің «мақұлданбаған» бірқатар тікелей эфирде орындалған концерттерін жариялады. Time журналының хабарлауынша, Кей АҚШ пен Еуропаны Тосканини трансляцияларының жазбаларын іздеп, бұрын жарық көрмеген материалдың шамамен 5000 транскрипциясын (барлығы таспаға көшірілген) тапты – Маэстроның 1933 және 1954 жылдар аралығындағы трансляцияларының толық каталогы. Оның ішінде 50 концерт болды, олар эфирде көрсетілмеген, бірақ инженерлер жабдықтарын сынап жатқанда жасырын түрде жазылған. Техас штатының Дюма қаласында орналасқан жеке, коммерциялық емес клуб мүшелеріне жылына 25 доллар мүшелік төлемі үшін жылына бес-алты пластинка ұсынды. Кейдің алғашқы жинағына Брамстың «Неміс реквиемі», Гайднның 88 және 104 симфониялары, сондай-ақ Рихард Штраустың «Эйн Хелденлебен» шығармалары кірді, бәрі де 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басындағы NBC Симфониясының трансляциялары еді. 1970 жылы қоғам шығарғандардың ішінде Сибелиустің 4-ші симфониясы, Мендельсонның «Шотландиялық» симфониясы, сондай-ақ Маэстроның дирижерлігімен 1946 жылғы 11 мамырда соғыстан кейінгі Ла Скаланың қайта ашылуынан алынған Россини, Верди, Пуччинидің пластинкасы бар. Сол жылы ол Бетховеннің туған күніне арналған жинақты шығарды, оған 1935 жылғы «Missa Solemnis» филармониясы және Бен Грауэрдің түсіндірмелерімен бірге FM радио транскрипциясынан алынған 1948 жылғы тоғызыншы симфонияның теледидарлық концерті кірді. (1990 жылдардың басында RCA осы және басқа теледидарлық концерттердің киносценарийлерін NBC радио транскрипциясынан алынған дыбыс жолымен бірге шығарды; 2006 жылы Testament оларды DVD форматында қайта шығарды.) Тағы да бірнеше шығарылымдарға 1930 жылдары Нью-Йорк филармониясымен жазылған Бетховеннің симфониялары, Моцарттың фортепиано концертінің 27-ші нөмірінің 1936 жылғы 20 ақпандағы орындалуы, онда Рудольф Серкин Нью-Йоркте дебют жасады, сондай-ақ 1940 жылғы Бетховеннің «Missa Solemnis» трансляциясы кірді. Артуро Тосканини қоғамы коммерциялық емес болғандықтан, Кей авторлық құқық шектеулерін және RCA мен Маэстроның отбасы арасындағы келісім-шарттардың күрделі желісін айналып өте алғанына сендірді. Бірақ RCA адвокаттары жақын арада бұл мәселені қарастырып, олармен келіседі ме екенін анықтауға кірісті. Қоғам кішкентай болғанша, RCA-ға нақты бәсекелестік көрсетпеді. Алайда, 1970 жылы тіпті классикалық пластинкалардан түскен пайда да аз болды, ал сол кездегі индустрияда пираттық кең таралған (тек 1969 жылы таспа сатудан шамамен 100 миллион доллар табыс болды), сондықтан Артуро Тосканини қоғамы сияқты игі ниетті пираттарға да екі рет қарау қажет болды. Кейіннен журналдар мен газеттер Кей мен қоғамға қарсы сот шаралары туралы егжей-тегжейлі мәліметтер жариялады, бәлкім, кейбір пластинкалар сауда орындарында пайда болғаннан кейін. Тосканинидің жанкүйерлері мен жазба коллекционерлері алаңдады, өйткені Тосканини осы орындалулардың жариялануын әрқашан мақұлдамаса да, олардың көптегені Маэстроның музыкалық талантының ұлылығын дәлелдейтін қосымша дәлел болды. Маэстроның мақұлдамауымен жарық көрген ерекше орындалудың бір мысалы – оның 1948 жылғы желтоқсандағы NBC трансляциясы Дворжактың симфониялық вариациялары, ол қоғамның пластинкасында жарияланды. (Телевизиялық бірдей трансляциядан алынған осы орындалудың киносценарийі RCA/BMG компаниясымен VHS және лазерлік дискілерде, ал Testament компаниясымен DVD форматында шығарылды.) Тосканини отбасы, әсіресе оның қызы Ванда, Маэстроның бастапқы шешімдерін (көбінесе оның өмірінің соңғы жылдарында қабылданған) қорғауға тырысқан деген болжамдар болды. Кейінірек Уолтер Тосканини әкесінің қанағаттанарлық орындалуларды қабылдамаған болуы мүмкін екенін мойындады. Себептері қандай болса да, Артуро Тосканини қоғамы таратылып, жазбалар шығару тоқтатылды.

In 1969, Clyde J. Key acted on a dream he had of meeting Toscanini by starting the Arturo Toscanini Society to release a number of "unapproved" live performances by Toscanini. As the magazine Time reported, Key scoured the U. S. and Europe for off the air transcriptions of Toscanini broadcasts, acquiring almost 5,000 transcriptions (all transferred to tape) of previously unreleased material—a complete catalogue of broadcasts by the Maestro between 1933 and 1954. It included about 50 concerts that were never broadcast, but which were recorded surreptitiously by engineers supposedly testing their equipment. A private, nonprofit club based in Dumas, Texas, it offered members five or six LPs annually for a $25 a year membership fee. Key's first package offering included Brahms' German Requiem, Haydn's Symphonies Nos. 88 and 104, and Richard Strauss' Ein Heldenleben, all NBC Symphony broadcasts dating from the late 1930s or early 1940s. In 1970, the Society releases included Sibelius' Symphony No. 4, Mendelssohn's "Scottish" Symphony, dating from the same NBC period; and a Rossini Verdi Puccini LP emanating from the post War reopening of La Scala on May 11, 1946, with the Maestro conducting. That same year it released a Beethoven bicentennial set that included the 1935 Missa Solemnis with the Philharmonic and LPs of the 1948 televised concert of the ninth symphony taken from an FM radio transcription, complete with Ben Grauer's comments. (In the early 1990s, the kinescopes of these and the other televised concerts were released by RCA with soundtracks dubbed in from the NBC radio transcriptions; in 2006, they were re released by Testament on DVD.) Additional releases included a number of Beethoven symphonies recorded with the New York Philharmonic during the 1930s, a performance of Mozart's Piano Concerto No. 27 on February 20, 1936, at which Rudolf Serkin made his New York debut, and a 1940 broadcast version of Beethoven's Missa Solemnis. Because the Arturo Toscanini Society was nonprofit, Key said he believed he had successfully bypassed both copyright restrictions and the maze of contractual ties between RCA and the Maestro's family. RCA's attorneys were soon looking into the matter to see if they agreed. As long as it stayed small, the Society appeared to offer little real competition to RCA. But classical LP profits were low enough even in 1970, and piracy by fly by night firms so prevalent within the industry at that time (an estimated $100 million in tape sales for 1969 alone), that even a benevolent buccaneer outfit like the Arturo Toscanini Society had to be looked at twice before it could be tolerated. Magazine and newspaper reports subsequently detailed legal action taken against Key and the Society, presumably after some of the LPs began to appear in retail stores. Toscanini fans and record collectors were dismayed because, although Toscanini had not approved the release of these performances in every case, many of them were found to be further proof of the greatness of the Maestro's musical talents. One outstanding example of a remarkable performance not approved by the Maestro was his December 1948 NBC broadcast of Dvořák's Symphonic Variations, released on an LP by the Society. (A kinescope of the same performance, from the television simulcast, has been released on VHS and laser disc by RCA/BMG and on DVD by Testament.) There was speculation that the Toscanini family itself, prodded by his daughter Wanda, had sought to defend the Maestro's original decisions (made mostly during his last years) on what should be released. Walter Toscanini later admitted that his father likely rejected performances that were satisfactory. Whatever the real reasons, the Arturo Toscanini Society was forced to disband and cease releasing any further recordings.

Теледидар

Артуро Тосканини тікелей эфирде ұзақ уақыт өнер көрсеткен алғашқы дирижерлердің бірі болды. 1948 және 1952 жылдар аралығында ол NBC телеарнасында он концерт өткізді, соның ішінде Вердидің толық операсы «Аиданың» екі бөлімді концерттік қойылымы (Герва Нелли мен Ричард Таккер қатысуымен) және Бетховеннің Тоғызыншы симфониясының алғашқы толық теледидарда көрсетілуі. Бұлардың барлығы радиода да бір уақытта берілді. Бұл концерттердің бәрі сол төрт жыл ішінде бір рет ғана көрсетілді, бірақ олар кинескоптарда сақталды. Теледидарлық көрсету 1948 жылдың 20 наурызында Вагнердің бағдарламасымен басталды, оған «Лохенгриннің» III актісінің прелюдиясы, «Таннхойзерден» увертюра және бакханал, «Зигфридтен» «Орман шуылы», «Гөттердаммерунгтен» «Таң және Зигфридтің Рейн саяхаты» және «Валькириялардың серуені» кірді. Осы концерт тікелей эфирде көрсетіліп жатқан күні дирижер Юджин Орманди Филадельфия оркестрімен тікелей эфирдегі концерттік дебютін жасады. Олар Вебердің «Der Freischütz» увертюрасын және Рахманиновтың Бірінші симфониясын орындады, ол жақында қайта жаңартылған еді. Ормандидің концерті бәсекелес CBS телеарнасынан көрсетілді, бірақ екі бағдарлама бір-біріне кедергі келтірмеу үшін кестелер дұрыс ұйымдастырылды. Фильмді RCA/BMG 2004 жылы DVD форматында шығарды. Осыған дейін «Интернационал» 1943 жылғы фильмнен алынып тасталған, бірақ «Халықтар гимнінің» толық жазбасы, оның ішінде «Интернационал», кантатаның барлық RCA LP және CD шығарылымдарында естілуі мүмкін. «Халықтар гимні» 1944 жылы «Ең үздік қысқаметражды деректі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. «Toscanini: The Maestro» – 1985 жылы кабельдік теледидар үшін түсірілген деректі фильм. Фильмде дирижердің архивтік кадрлары және онымен жұмыс істеген музыканттармен жасалған сұхбаттар бар. Бұл фильм VHS форматында және 2004 жылы фильмге қоса DVD-де шығарылды. Тосканини 1988 жылы «Жас Тосканини» (Il giovane Toscanini) атты көркем фильмнің тақырыбы болды, онда C. Томас Хоуэлл мен Элизабет Тейлор түсті, ал режиссерлігін Франко Дзеффирелли жасады. Фильмге сын-пикирлер жағымсыз болды және АҚШ-та ресми түрде көрсетілген жоқ. Фильм 1886 жылы Рио-де-Жанейрода Тосканинидің дирижерлік дебютіне әкелген оқиғаларды қиялдап суреттейді. Сюжеттің көп бөлігі әшекейленгенімен, кенеттен және күтпеген дирижерлік дебюттің айналасындағы оқиғалар шындыққа негізделген. Джон Кавана (актер) Флоренс Фостер Дженкинс (фильм) фильміндегі қысқа эпизодта Тосканини рөлін ойнады.

Arturo Toscanini was one of the first conductors to make extended appearances on live television. Between 1948 and 1952, he conducted ten concerts telecast on NBC, including a two part concert performance of Verdi's complete opera Aida starring Herva Nelli and Richard Tucker, and the first complete telecast of Beethoven's Ninth Symphony. All of these were simulcast on radio. These concerts were all shown only once during that four year span, but they were preserved on kinescopes. The telecasts began on March 20, 1948, with an all Wagner program, including the Prelude to Act III of Lohengrin; the overture and bacchanale from Tannhäuser; "Forest Murmurs" from Siegfried; "Dawn and Siegfried's Rhine Journey" from Götterdämmerung; and "The Ride of the Valkyries" from Die Walküre. On the very same day that this concert was telecast live, conductor Eugene Ormandy also made his live television concert debut with the Philadelphia Orchestra. They performed Weber's overture to Der Freischutz and Rachmaninoff's Symphony no. 1, which had been recently rediscovered. The Ormandy concert was telecast by rival network CBS, but the schedules were arranged so that the two programs would not interfere with one another. The film was released by RCA/BMG on DVD in 2004. Long before this time, the "Internationale" had been cut from the 1943 film, but the complete recording of Hymn of the Nations including the "Internationale" can be heard on all RCA LP and CD releases of the cantata. Hymn of the Nations was nominated for a 1944 Academy Award for Best Documentary Short. Toscanini: The Maestro is a 1985 documentary made for cable television. The film features archival footage of the conductor and interviews with musicians who worked with him. This film was released on VHS and in 2004 on the same DVD which included the film, Hymn of the Nations. Toscanini is the subject of the 1988 fictionalized biography Il giovane Toscanini (Young Toscanini), starring C. Thomas Howell and Elizabeth Taylor, and directed by Franco Zeffirelli. It received scathing reviews and was never officially released in the United States. The film is a fictional recounting of the events that led up to Toscanini making his conducting debut in Rio de Janeiro in 1886. Although nearly all of the plot is embellished, the events surrounding the sudden and unexpected conducting debut are based on fact. John Kavanagh (actor) plays Toscanini in a brief scene in Florence Foster Jenkins (film).

Мұра

1963 жылдан бастап NBC радиосы «Тосканини: Легенданың артындағы адам» деген атпен апта сайынғы бағдарламалар сериясын эфирге шығарды, бұл Тосканинидің NBC Симфониялық оркестрімен өткен жылдарын еске алуға арналған. NBC дикторы Бен Грауер жүргізген шоуда дирижердің отбасы мүшелерімен, сондай-ақ NBC Симфониясының музыканттарымен, Дэвид Сарноффпен және дирижермен жұмыс істеген атақты классикалық музыканттармен, мысалы Джованни Мартинеллимен сұхбаттар ұсынылды. Бағдарлама Тосканинидің көптеген жазбаларының бөлек немесе толыққанды қайта жаңғырылуын ұсынды. Бағдарлама кем дегенде үш жыл бойы жалғасты және дирижер туралы бүгінгі таңда American Record Guide сияқты журналдарда жиі кездесетін ревизионистік пікірлерді қамтыған жоқ. Серия 1970-ші жылдардың соңында PBS радиосында қайта көрсетілді. 1986 жылы Нью-Йорк қалалық өнер кітапханасы Тосканинидің мұрагерлерінен оның қолжазбаларын, партитураларын және дыбыс жазбаларын сатып алды. «Тосканини мұрасы» деп аталған бұл кең жинақ мыңдаған хаттар, бағдарламалар және түрлі құжаттар, 1800-нен астам партитура және 400 сағаттан астам дыбыс жазбаларын қамтиды. Партитуралар мен дыбыс жазбаларын табуға көмектесетін анықтама кітапхананың веб-сайтында қолжетімді. Жинақтың басқа бөлімдері үшін кітапхана ішіндегі анықтамалық құралдар бар. Кітапханада Тосканини материалдары бар көптеген басқа жинақтар да бар, мысалы Бруно Вальтердің қолжазбалары, Фиорелло Х. Ла Гуардияның қолжазбалары және Роза Бэмптонның материалдары жинағы.

Маэстро қайта оралды

1967 жылы "The Bell Telephone Hour" телеарнасы "Toscanini: The Maestro Revisited" деген бағдарламаны көрсетті. Оны "New York Times" газетінің музыка сыншысы Харольд С. Шонберг жазып, баяндады. Бағдарламаға дирижерлер Эжен Орманди, Жорж Селл, Эрих Лейнсдорф және Милтон Катимс (NBC симфониялық оркестрінде альт тартқан) пікір білдірді. Сондай-ақ, бағдарламада Тосканинидің екі телеконцертінен үзінділер көрсетілді, олар бейне және DVD-ге қайта өңделгенге дейін түсірілген.

Цитаталар

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде саяси ұстанымы даулы болған неміс композиторы Ричард Штраустың: "Композитор Штраусқа бас иемін, ал адам Штраусқа бас киемін". "Менің өмірімнің жолы ар-ұжданымның көрінісі болды, қазір де солай, және әрқашан солай болады". "Мырзалар, өмірде демократтар болыңыздар, бірақ өнерде аристократтар болыңыздар". "Эроиканың" бірінші бөлімі туралы айтқанда: "Кейбіреулер бұл Наполеон, кейбіреулер Гитлер, кейбіреулер Муссолини дейді. Әлдеқайда! Мен үшін бұл жай ғана allegro con brio". Пуччини аяқталмаған "Турандот" операсының финалын жазуды тоқтатқан жері туралы: "Мұнда өлім өнерді жеңіп алды" (Тосканини содан кейін опералық оркестрден кетіп, жарық қосылды, көрермендер үнсіз тарады). 1940 жылы Калифорнияда болғанда Тосканиниді Metro Goldwyn Mayer студиясындағы түсірілім алаңына шақырды. Ол көздерінен жас ағызып: "Мен өмірімде үш нәрсені есімде сақтаймын: күн батуы, Ұлы каньон және Элеонора Пауэллдің биі".