Итальяндық композитор Стефано Ланди және оның шығармашылығы

Кіріспе

Итальяндық композитор, жазушы және драматург

Стефано Ланди (26 ақпан 1587 күні крещение алған – 28 қазан 1639) – итальяндық композитор және ерте барокколық Рим мектебінің мұғалімі. Ол операның ықпалды композиторы болды және тарихи тақырыптағы алғашқы операны – Il Sant'Alessio (1632) жазды.

Өмірбаян

Ланди Римде, Папа мемлекетінің астанасында дүниеге келген. 1595 жылы ол Римдегі Collegio Germanico-ға бала сопрано ретінде қабылданды және Асприлио Пачеллиден сабақ алған болуы мүмкін. Ланди 1599 жылы төменгі рухты қызметтерге ие болды және 1602 жылы Романо семинариясында оқуын бастады. Ол Семинарияның тізімдерінде 1607 жылы карнавалдық пасторальдың композиторы және режиссері ретінде еске алынады; ал 1611 жылы оның есімі органшы және әнші ретінде кездеседі, бірақ ол 1614 жылы S Maria della Consolazione-да капелла шебері болған. Агостино Агаццари Романо семинариясында маэстро ди капелла болған, сонымен қатар ол Ландидің де ұстаздарының бірі болуы мүмкін. 1618 жылы ол Италияның солтүстігіне көшіп, Венецияда бес дауысты мадригалдар жинағын жариялады; көрінеу, ол Падуада маэстро ди капелла лауазымын алған. Одан бөлек, ол Падуада өзінің алғашқы операсын – La morte d'Orfeo шығармасын жазды. Бұл, әдетте, үйлену тойының салтанатты бөлігі ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Падуа мен Венециядағы тәжірибесі оның стилін дамыту үшін өте маңызды болды, себебі ол консервативті Римде көбінесе тыйым салынған прогрессивті Венеция мектебінің композиторларының туындыларымен танысты. 1620 жылы Ланди Римге қайтып келді, онда өмірінің соңына дейін тұрды. Оның меценаттары Боргезе әулеті, Савой кардиналы Маурицио және Барберини әулеті болды, олар 1620-жылдардың аяғы мен 1630-жылдары оның негізгі жұмыс берушілеріне айналды, бірақ ол 1629 жылы жартылай жалақымен Папалық хорына қосылды. Барберини әулеті үшін ол 1632 жылы ең танымал болған Sant'Alessio шығармасын жазды, ол Teatro delle Quattro Fontane театрын ашуға пайдаланылды. Осы кезеңде ол өнімді композитор болды, көбінесе эрте барокко дәуіріндегі seconda pratica стиліндегі месселер, ариялар және респонсориялар жазды. Бұл шешім кейбір консервативті музыканттардың наразылығын тудырды, олар prima pratica – Палестрина стилінің қасиетті музыка үшін тиімдірек деп есептеді. 1636 жылдан бастап денсаулығы нашарлап, 1639 жылы Римде қайтыс болды және Санта-Мария-ин-Валличеллада жерленді.

Landi was born in Rome, the capital of the Papal States. In 1595 he joined the Collegio Germanico in Rome as a boy soprano, and he may have studied with Asprilio Pacelli. Landi took minor orders in 1599 and began studying at the Seminario Romano in 1602. He is mentioned in the Seminary's records as being the composer and director of a Carnival pastoral in 1607; and in 1611 his name appears as an organist and a singer, though he was already maestro di cappella at S Maria della Consolazione in 1614. Agostino Agazzari was maestro di cappella at the Seminario Romano, and he may have been one of Landi's teachers as well. In 1618 he had moved to the north of Italy, and published a book of five voice madrigals at Venice; apparently he had acquired a post as maestro di cappella at Padua. In addition he wrote his first opera in Padua, La morte d'Orfeo. Most likely it was used as part of the festivities for a wedding. His experience in Padua and Venice was essential for developing his style, since there he made contact with the work of the progressive Venetian School composers, whose music was generally avoided in conservative Rome. In 1620 Landi returned to Rome, where he spent the rest of his life, where his patrons included successively the Borghese family, Cardinal Maurizio of Savoy, and the Barberini family, who were to be his major employers throughout the late 1620s and 1630s, though he joined the papal choir in 1629 on half salary. It was for the Barberini family that he wrote the work for which he is most famous, Sant'Alessio, in 1632, which was used to open the Teatro delle Quattro Fontane. Throughout this period he was compositionally prolific, writing masses, arias, and responsories, mostly in the seconda pratica style of the early Baroque, a decision which was controversial with some of the more conservative musicians, who thought the prima pratica — the style of Palestrina — more appropriate for sacred music. After about 1636 he began suffering ill health, and he died at Rome in 1639 and was buried at Santa Maria in Vallicella.

Музыка және әсер

Бір қызығы, Ландидің зайырлы музыкасы оның қасиетті музыкасының көп бөлігінен гөрі консервативті, ал бес дауысқа және бассо континуоға арналған алғашқы мадригалдар кітабы, бассо континуо бөлігінен басқа, 16-ғасырдың соңындағы көптеген жинақтардан стиль жағынан айыру қиын. Оның басқа да зайырлы музыкасы – стирофикалық аирлер, ариялар және дауыс пен бассо континуоға арналған басқа да әндерден тұрады. Ландидің тек екі ғана миссасы бар, олар қарапайым 16-ғасыр стилінде жазылған, бұл стиль Контрреформациямен ынталандырылған (кейде талап етілген). Дегенмен, ол кейбір мотеттерінде, сондай-ақ Магнификат пен Веспер псалмдарында Венециялық концерттік стилін қолданады, бұл, мүмкін, оның солтүстік Италияда өткізген жылдарының нәтижесі. Оның ең танымал шығармасы және ерте барокко дәуірінің маңызды операларының бірі – бесінші ғасырдың әулиесі Алексидің өміріне арналған "Иль Сант'Алессио". Бұл тарихи тақырыпта жазылған алғашқы опера ғана емес, сонымен қатар ол әулиенің ішкі әлемін мұқият сипаттайды және опера үшін жаңа типтегі психологиялық мінездеме жасауға тырысады. Алайда, араластырылған комедиялық көріністердің көпшілігі 17-ғасырғы Римдегі заманауи өмірден анахронизмдік (және қызықты) түрде алынған. Сант-Алессионың өзінің партиясы өте жоғары, оны кастрато орындауы тиіс еді. Алғашқы қойылымда әншілердің жартысы папалық хордан болды, ал бірнеше сопрано партияларын басқа кастраттар орындады. Операға сүйемелдеген оркестр заманауи, ежелгі виолаларды (viols) қолданбай, скрипкалар, виолончельдер, арфалар, лютнялар, теорбалар және клавесин қолданады. Операда овертюра ретінде қызмет ететін кіріспе канцоналар бар; шындығында, олар опера тарихындағы алғашқы овертюралар. Билер мен комедиялық бөлімдер күрделі ариялармен, речитативтермен және тіпті мадригалдық ақтанумен үйлеседі, бұл жалпы драмалық әртүрлілік өте тиімді болды, бұл операның сол кезде жиі қойылуымен дәлелденді. Сант-Алессио монодикалық және полифониялық стильдерді сәтті үйлестірген алғашқы сахналық драмалық шығармалардың бірі болды.

Curiously, Landi's secular music is more conservative than most of his sacred music, and his first book of madrigals, for five voices and basso continuo, is almost indistinguishable in style from many late 16th century collections, except for the basso continuo part. His other secular music consists of strophic airs, arias, and other songs for voice and basso continuo. Landi's masses, of which there are only two, are in the simple, 16th century style encouraged (and sometimes demanded) by the Counter Reformation. However he uses the Venetian concertato style for some of his motets, as well as his Magnificat and Vespers psalm settings, probably as a result of the years he spent in northern Italy. By far his most famous composition, and one of the most significant operas of the early Baroque, is his setting of the life of fifth century Saint Alexis, Il Sant'Alessio. Not only is it the first opera to be written on a historical subject, but it carefully describes the inner life of the saint, and attempts psychological characterization of a type new to opera. Most of the interspersed comic scenes, however, are anachronistically (and hilariously) drawn from contemporary life in 17th century Rome. The part of Sant'Alessio himself is extremely high, and was meant to be sung by a castrato. At the initial performance, half of the singers were from the papal choir, and there were several soprano parts sung by other castrati. The accompanying orchestra is up to date, dispensing with the archaic viols and using violins, cellos, harps, lutes, theorbos, and harpsichords. The opera includes introductory canzonas which function as overtures; indeed they are the first overtures in the history of opera. Dances and comic sections mix with serious arias, recitatives, and even a madrigalian lament, for an overall dramatic variety which was extremely effective, as attested by the frequent performances of the opera at the time. Sant'Alessio was one of the first staged dramatic works successfully to mix both the monodic and polyphonic styles.