Кіріспе

Тарихи драма (сондай-ақ кезеңдік драма, кезеңдік туынды немесе жай ғана кезең) – өткен шаққа қатысты, көбінесе кино және теледидар саласында қолданылатын, тарихи оқиғалар мен тұлғаларды әртүрлі деңгейдегі көркемдік элементтермен, мысалы, шығармашылық диалогтармен немесе ойдан шығарылған көріністермен бейнелейтін драмалық туынды. Мұндай көркемдік элементтер жеке оқиғаларды жинақтауға немесе кеңінен таралған фактілерді көрсетуге бағытталған. Биографиялық фильм – бұл әдетте бір тұлғаға немесе нақты топқа арналған тарихи драманың бір түрі. Тарихи драмаларға махаббат романдары, оқиғалы фильмдер және қимыл-әрекет фильмдері кіруі мүмкін. Тарихи драма тарихи фантастикадан ерекшеленеді, ол көбінесе тарихи оқиғалар фонында ойдан шығарылған тұлғалар мен оқиғаларды көрсетеді. Кезеңдік туынды шамалы немесе жалпы кезеңде, мысалы, Орта ғасырларда немесе нақты кезеңде, мысалы, "Қырылдап тұрған жиырма жылдарда" немесе соңғы өткен шақта орын алуы мүмкін.

Шәкіртақы

Әр түрлі дәуірлерде әр түрлі қосалқы жанрлар танымал болды, мысалы, 1950 жылдары Солтүстік Америка киносында үстемдік құрған вестерн мен «қылыш пен сандал» фильмдері. Костюмді драма көбінесе тарихи драмалардың жеке жанры ретінде қарастырылады. Алғашқы сыншылар оларды сәндік ортада романтика мен қарым-қатынастарға баса назар аударатын фильмдер деп анықтады, оларды басқа тарихи драмалардан, негізгі тақырыптары терең деп есептелетін фильмдерден ажыратты. Басқа сыншылар костюмді драманы қорғап, олар әйелдерге арналған жанр болғандықтан кемсітілуі мүмкін екенін айтты. Тарихи драмалар да бұрын болмаған, қиял арқылы құрылған өткенді бейнелейтін консервативті жанр ретінде сипатталған.

Тарихи ақиқат

Тарихи драмаға Шекспирдің тарихи пьесалары, «Аполлон-13», «Батыл жүрек», «Чернобыль», «Қақпадағы жау», «Мизерабельдер» және «Титаник» сияқты нақты адамдар мен тарихи оқиғаларға негізделген, көбінесе көркемделіп айтылған оқиғалар кіруі мүмкін. Туындылар сол дәуірдегі нақты тұлғаларға немесе оқиғаларға сілтемелер жасауы немесе дәуірді фактілерге сәйкес бейнелеуі мүмкін. Нақты тарихи оқиғаларды немесе тұлғаларды дәл көрсетуге бағытталған туындылар «документалды драма» (docudrama) деп аталады, мысалы, «The Report». Егер туындының оқиғасы бір адамның өміріне ортақтас болса, онда ол «биографиялық драма» деп аталады. Мысалы, «Александр», «Фрида», «Саддамның үйі», «Линкольн», «Өмірге құштарлық», «Ашулы бұқа», «Сталин» және «Оппенгеймер» фильмдерін атауға болады.