Кіріспе

I Азес (грекше: Ἄζης Azēs, жазуларда ΑΖΟΥ Azou; харошти: 𐨀𐨩 A ya, Ая) – шамамен б.з.д. 48/47 – б.з.д. 25 жылдары Пәнджаб және Инд өзені аңғарындағы династиялық империямен билік еткен, Үндістанның солтүстік-батыс бөлігінде скифтердің үстемдігін аяқтаған үнді-скиф билеушісі.

Тарих

Мауес және оның ізбасарлары б.з.д. 85 жылдан бастап Гандхара және Матура аймақтарын жаулап алып, Солтүстік сатраптарды құрды.

Азес дәуірі

Азестің ең ұзаққа созылған мұрасы – Азес дәуірінің негізін қалау болды. Бұл дәуірді Азестің ізбасарлары оның билік жылдарын санауды жалғастыру арқылы бастады деп жиі айтылады. Дегенмен, профессор Гарри Фолк жақында бірнеше конференцияда Азестің өмір сүрген кезінде жазылған жазуды көрсетті, ол дәуірді Азестің өзі бастаған болуы мүмкін екенін ұсынады. Көптеген танымал тарихшылар Азес дәуірінің басталуын б.з.д. 58 жылға жатқызады және оның кейінірек пайда болған Малва немесе Викрама дәуірімен бір екенін санайды. Алайда, жақында табылған Баджор реликвиялық жазуы Азес дәуірі де, грек дәуірі де көрсетілген, бұл оның шын мәнінде солай емес екенін көрсетеді. Жазуда Азе = грек + 128 қатынасы келтірілген. Грек дәуірі б.з.д. 173 жылы, Канишка дәуірінің бірінші жылынан дәл 300 жыл бұрын басталған болуы мүмкін деп есептеледі. Егер осылай болса, Азес дәуірі шамамен б.з.д. 45 жылы басталуы керек.

Azes I және Azes II бірдей ме?

Синьордың пікірінше, Azes I мен Azes II бір адам болуы мүмкін, себебі Azes II монеталарының үстіне Azes I есімінен соғылған монеталар табылған.