Кіріспе

Азуги (немесе Азугги, آزوكي) – Мавританияның солтүстік-батысындағы қала, Атардың солтүстік-батысында, Адрар үстіртінде орналасқан. Он бірінші ғасырда ол Гана империясынан Мароккоға және Иберия түбегіне дейінгі аумақты бағындырған Альморавидтер әулетінің алғашқы астанасы болды. Хроникер әл-Бакри (шамамен 1040–1094) былай мәлімдейді: алғашқы Альморавид басшылары Яхья ибн Умар әл-Ламтуни мен Әбу Бакр ибн Умардың бауыры Яну ибн Умар осы жерде "20 000 пальма ағаштарымен қоршалған" бекініс салған. Екеуі де бербер Санхаджа шөлейт тайпалары және бір кезде одақтас болған Ламтуна тайпасы, Гудала тайпасы бөлініп шыққаннан кейін Альморавидтердің ядросын құрады. Осы маңда, Табфарилла деген жерде, Альморавидтер алғашқы маңызды жеңіліске ұшырады. 1056 жылы Гудала тайпасы Азугиде орналасқан Альморавид Ламтуна әскерін талқандап, олардың көшбасшысы Яхья ибн Умарды өлтірді. Азуги және жақын жердегі шайқас алаңы кейін Альморавидтер үшін қастерлі орынға айналды. 1150 жылдары жазған тағы бір хроникер әл-Зухри, сондай-ақ әл-Бакри Азугиді Альморавидтердің астанасы деп есептеді. Әл-Идриси Азуггиді Марокко мен Гана арасындағы Сахара арқылы өтетін сауда жолындағы маңызды тоқтау орны ретінде көрсетті ("Судан жеріндегі Сила, Такрур және Гана елдеріне баруды көздейтін адам осы қаланы жалғасып өте алмайды"). Ол сондай-ақ "Гвинеялықтардың" (болжам бойынша Сонинке тайпасы) оны "Куадам" деп атағанын айтады. Археологиялық зерттеулерге сәйкес, бұл жердің тарихы әлдеқайда ерте заманға дейін жетеді, 7 ғасырға тән жартасқа салынған суреттер осыны куәландырады. Цитадельдің және әл-Имам әл-Хадрамидің мазартасының қалдықтары сақталған.

Дүниежүзілік мұра статусы

Бұл орын 2001 жылдың 14 маусымында ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізімінің алдын ала тізіміне «Мәдениет» санатында қосылды.