Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мандови (IPA: ) немесе Махадай (IPA: ), бұрын Гоа Рио деп аталған, Үндістанның Гоа штатының тіршілік көзі деп сипатталатын өзен. Мандови және Зуари – Гоа штатындағы екі маңызды өзен. Мандови Кабо Агуададағы ортақ арнада Зуаримен бірігіп, Мормугао портын құрайды. Штаттың астанасы Панажи және бұрынғы астанасы Ескі Гоа, екеуі де Мандови өзенінің сол жағалауында орналасқан.
River in southwest India
The Mandovi (IPA: ) or Mahadayi (IPA: ), formerly known as the Rio de Goa, is a river described as the lifeline of the Indian state of Goa. The Mandovi and the Zuari are the two principal rivers in the state of Goa. The Mandovi joins with the Zuari at a common creek at Cabo Aguada, forming the Mormugao harbour. Panaji, the state capital and Old Goa, the former capital of Goa, are both situated on the left bank of the Mandovi.
Өзен ағысы
Өзеннің жалпы ұзындығы Махараштрада, Карнатакада және Гоада құрайды. Бұл өзен Карнатака штатының Белгаум ауданындағы Батыс Гат тауларындағы Бхимгадта орналасқан 30 бұлақтан бастау алады. Өзеннің жалпы су жиналатын алаңы 2032 км² құрайды, оның ішінде 1580 км², 375 км² және 77 км² су жиналатын алаңы тиісінше Гоа, Карнатака және Махараштрада орналасқан. Көкшіл суларымен, Дудхасагар және Варапоха сарқырамаларымен бірнеше жерлерде Гомати деп те аталады. Мандови Гоаға солтүстіктен Саттари талукасы арқылы және Кастл-Рок теміржол стансасының жанындағы Карнатаканың Уттара Каннада ауданынан кіреді. Мандови Карнатакадағы Белагави, Уттара Каннада және Гоадағы Кумбаржуа, Дивар және Чорао арқылы ағып, ақырында Араб теңізіне құяды. Мандови немесе Мхадейдің салалары: Нерул өзені, Сент-Инез бұғазы, Рио-де-Урем, Мапуса өзені, Вальванти өзені, Уднай өзені, Дудхасагар өзені, Рагада өзені және Котрачи Нади. Екі өзенді байланыстыратын Кумбаржуа каналы Мандовидің ішкі бөлігін темір кенін тасымалдайтын кемелерге қолжетімді етті. Текше кен Гоаның басты минералы және ол шығыс төбелерінде өндіріледі. Мандовиде Ескі Гоа қаласының жанында үш үлкен тұщы су аралдары – Дивар, Чорао және Ванксим орналасқан. Чорао аралында белгілі орнитолог Салим Али есімімен аталған Салим Али құс қорығы орналасқан. Аралдар мен материк арасында тұрақты паром қызметі жүзеге асырылады.
The river has a total length of — in Maharashtra, in Karnataka, and in Goa. It originates from a cluster of 30 springs at Bhimgad in the Western Ghats of Belgaum district in Karnataka state. The river has total 2,032 km2 catchment area of which 1,580 km2, 375 km2 and 77 km2 catchment area are in Goa, Karnataka and Maharashtra respectively. With its cerulean waters, Dudhsagar Falls and Varapoha Falls, it is also known as the Gomati in a few places. The Mandovi enters Goa from the north via the Sattari Taluka and from Uttara Kannada District of Karnataka near the Castle Rock Rly. Stn. The Mandovi flows through Belagavi, Uttara Kannada in Karnataka and Cumbarjua, Divar and Chorão in Goa, eventually pouring into the Arabian Sea. The tributaries of Mandovi or Mhadei include Nerul River, St Inez Creek, Rio de Ourém, Mapusa River, Valvanti River, Udnai River, Dudhsagar River, Ragada River and Kotrachi Nadi. The Cumbarjua Canal, which links both rivers, has made the interiors of the Mandovi accessible to ships carrying iron ore. Iron ore is Goa's prime mineral and it is mined in the eastern hills. Three large freshwater isles — Divar, Chorão and Vanxim are present in the Mandovi near the town of Old Goa. The island of Chorão is home to the Salim Ali Bird Sanctuary, named after the renowned ornithologist Salim Ali. A regular ferry transports the inhabitants between the isles and the mainland.
Көпірлер
Панжим қаласының жанында Мандови өзенімен көлісіп жатқан үш параллель Мандови көпірі орналасқан. Ескі көпір 1980 жылдары, ауыр көліктерді қабылдауға арналған жаңа көпір салынар алдында құлап кеткен. Мандови көпірі Панжим мен Порворим қалаларын байланыстырады. 2014 жылдың 14 маусымында премьер-министр Нарендра Моди Гоадағы ең үлкен көпірдің негізін салған болатын. Ол қазіргі көпірлерден биік болады және екеуінің арасында орналасады. Үшінші Мандови көпірі бұрынғы Үндістан премьер-министрі Атал Бихари Важпаидің құрметіне «Атал Сету» деп аталды. Көпірдің ашылу салтанаты 2019 жылдың 27 қаңтарында Одақтың Жолдар министрі Нитин Гадкари және Гоаның бас министрі Манохар Паррикардың қатысуымен болды. Қыс айларында, туристер көп келетін маусымда, Мандови өзеніндегі ерекше кешкі круиздер, ән салайтын топтармен бірге, өзеннің сүйкімділігін арттырады.
Spanning across the Mandovi River near Panjim are three parallel Mandovi Bridges. The older bridge collapsed in the 1980s before a new bridge was constructed to accommodate heavy transport vehicles. The Mandovi Bridge links the towns of Panjim to Porvorim. On 14 June 2014, the foundation stone for the third bridge, which is the largest bridge in Goa, was laid by Prime Minister Narendra Modi. It will span and will be higher than the existing bridges and will be spaced in between the two. The 3rd Mandovi bridge is named Atal Setu after former Prime Minister of India Atal Bihari Vajpayee. The bridge was inaugurated on 27 January 2019 at the hands of Union Roads Minister Nitin Gadkari, Goa CM Manohar Parrikar. During the winter months, the peak tourist season, special dusk cruises on the Mandovi complete with serenading bands add to the charm of the river.
Мемлекетаралық суды ортақ пайдалану
Бұл өзеннің суын бөлісу Карнатака және Гоа үкіметтері арасындағы даудың себебі болып табылады. Карнатака үкіметі Махадай өзенінен суды Малапраба өзенінің алабына аударуды ұсынады, бұл Каласа Бандури Нала жобасының бір бөлігі. Өзенде 75% сенімділікпен шамамен 188 тмкфт су бар екендігіне байланысты бұл ұсыныс жасалған. Өзен жағалауындағы штаттар арасындағы суды бөлісу мәселесін шешу үшін Мемлекетаралық өзен сулары туралы акт бойынша Махадай су даулары трибуналы құрылды. 2018 жылдың тамызында Махадай су трибуналының шешімі бойынша Гоаға 24 тмкфт (бұрынғы 9,395 тмкфт пайдаланылған судан басқа), Карнатакаға 13,42 тмкфт пайдалануға рұқсат берілді, оның 5,5 тмкфты өзен алабында пайдалануға және Малапраба су қоймасына аударуға, ал шамамен 8 тмкфт электр энергиясын өндіруге (оның ішінде 3,9 тмкфт алаптан тыс экспортқа) және Махараштраға тұтыну мақсатында 1,33 тмкфт пайдалануға рұқсат етілді. Трибунал Карнатака және Махараштраның өзеннің су жиналатын алабында пайда болған су көлемін 75% сенімділікпен 32,11 тмкфт және 7,21 тмкфт деп бағалады. Трибунал үш жағалаудағы штаттардың тұтыну қажеттіліктері үшін Мандови өзенінің суының тек 40,125 тмкфт бөлігін ғана қарастырды.
The sharing of the waters of this river is a cause of dispute between the governments of Karnataka and Goa. The Karnataka government proposes to divert some water from the Mahadayi river to the Malaprabha River basin as part of the Kalasa Banduri Nala project, as approximately 188 tmcft of water at 75% dependability is available in the river. Mahadayi Water Disputes Tribunal under Interstate River Water Disputes Act has been constituted to decide the sharing of the river waters by the riparian states. In August 2018, Mahadayi Water Tribunal verdict permitted Goa to use 24 tmcft (excluding the 9.395 tmcft prevailing uses), Karnataka to use 13.42 tmcft of which 5.5 tmcft is meant for use within the river basin and for diversion to the Malaprabha reservoir, and around 8 tmcft for power generation (including 3.9 tmcft for export outside the basin) and Maharashtra to use 1.33 tmcft for consumptive purposes. The tribunal assessed the water generated in the river catchment area of Karnataka and Maharashtra as 32.11 tmcft and 7.21 tmcft respectively at 75% dependability. The tribunal has apportioned only 40.125 tmcft of Mandovi river water for consumptive uses among the three riparian states.